Έχει αναπτυχθεί ένα νέο εμβόλιο που έχει τη δυνατότητα να θεραπεύσει ή να προλάβει τη λοίμωξη από Clostridioides difficile (κοινώς γνωστό ως C. difficile ή C. dif.), ένα από τα πιο «ανίατα» και «επίμονα» βακτήρια. Σε ζωικά μοντέλα, το εμβόλιο φάνηκε να «εξαλείφει» το C. difficile από το έντερο, προκαλώντας ισχυρή ανοσολογική απόκριση τόσο κατά των νεοεμφανιζόμενων όσο και κατά των υποτροπιάζουσων λοιμώξεων από C. difficile, και να προστατεύει τα ζώα μετά τη μόλυνση.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές που ανέπτυξαν το πρωτοποριακό εμβόλιο στην Ιατρική Σχολή Πέρελμαν του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και στο Νοσοκομείο Παίδων της Φιλαδέλφειας στο περιοδικό Science, τα νέα αποτελέσματα ανοίγουν το δρόμο για κλινικές δοκιμές του εμβολίου σε ανθρώπους.
Το C. difficile είναι πολύ οδυνηρό για να πεθάνει κανείς
Το C. difficile είναι ένα βακτήριο που προκαλεί λοιμώξεις με συμπτώματα που κυμαίνονται από διάρροια έως θανατηφόρες εντερικές βλάβες. Το βακτήριο αυτό μπορεί να… . εξαπλώνεται γρήγορα μέσω σπορίων που είναι πολύ δύσκολο να σκοτωθούν και συχνά μολύνει ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, τα άτομα που λαμβάνουν συχνά αντιβιοτικά, οι νοσοκομειακοί ασθενείς και όσοι ζουν σε οίκους ευγηρίας. Είναι επίσης ένα πολύ «επίμονο» βακτήριο. Συνήθως, μεταξύ 30% και 40% των ατόμων που έχουν μολυνθεί με το βακτήριο θα έχουν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις που προκαλούνται από αυτό.
‘Η προσέγγισή μας είναι να δημιουργήσουμε ένα πολυδύναμο εμβόλιο mRNA που επιτίθεται στο C. difficile με πολύπλευρο τρόπο χωρίς να επηρεάζει τη φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου.
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει εμβόλιο κατά του C. difficile και η κύρια θεραπεία της λοίμωξης είναι η μακροχρόνια χορήγηση αντιβιοτικών. Ωστόσο, καθώς τα αντιβιοτικά στοχεύουν τα «καλά» βακτήρια καθώς και τα «κακά» βακτήρια στο έντερο, το C. difficile συχνά «εκμεταλλεύεται» την απουσία των καλών βακτηρίων για να απελευθερώσει τοξίνες στο έντερο και να «πολλαπλασιαστεί».
Μια πολυμέτωπη επίθεση χωρίς παράπλευρες απώλειες
‘Η προσέγγισή μας είναι να δημιουργήσουμε ένα εμβόλιο mRNA πολλαπλών χρήσεων που επιτίθεται στο C. difficile από πολλές κατευθύνσεις χωρίς να επηρεάζει τη φυσιολογική μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου’, λέει ένας από τους επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης, ο Δρ. Dr Mohamed-Gabriel Alameh, δήλωσε, προσθέτοντας: «Τα αντιβιοτικά δεν αποτελούν πάντα αποτελεσματικό μέσο για την επιτυχή αντιμετώπιση ανθεκτικών παθογόνων όπως το C. diff.
Βραβευμένος «τέλειος υποψήφιος
Ο Drew Wiseman, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Ιατρικής 2023, ειδικός στην έρευνα εμβολίων και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, δήλωσε: «Τα περισσότερα εμβόλια ενεργοποιούν το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα για να παράγει συγκεκριμένα αντισώματα κατά ενός συγκεκριμένου παθογόνου, αλλά τα εμβόλια mRNA είναι ένας καλός τρόπος για την ανάπτυξη εμβολίων κατά του C . τα εμβόλια mRNA ήταν ιδανικοί υποψήφιοι για την ανάπτυξη εμβολίων κατά του C. difficile. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα εμβόλια mRNA μπορούν εύκολα να «συσκευαστούν», να προκαλέσουν ένα πολύπλευρο ανοσοποιητικό σύστημα και να παρέχουν προστασία έναντι βακτηρίων, ιών και μυκήτων.
Ίδια πλατφόρμα ανάπτυξης με το εμβόλιο COVID-19
Για την ανάπτυξη αυτού του εμβολίου, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την πλατφόρμα mRNA-LNP. Πρόκειται για την ίδια πλατφόρμα στην οποία «γεννήθηκε» το εμβόλιο mRNA κατά του COVID-19.
Ένα νέο εργαλείο για ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας
Εάν αυτό το εμβόλιο αποδειχθεί αποτελεσματικό στον άνθρωπο, θα μεταμορφώσει το τοπίο της θεραπείας του C. difficile. Προηγούμενες προσπάθειες για την ανάπτυξη εμβολίου κατά του βακτηρίου, όπως ένα συμβατικό εμβόλιο που εισήλθε σε κλινικές δοκιμές το 2022, απέτυχαν. ‘Τα εμβόλια mRNA παρείχαν ένα νέο εργαλείο κατά πολύπλοκων βακτηριακών λοιμώξεων όπως η C. diff. ‘Η αντοχή των μικροοργανισμών στα αντιβιοτικά είναι ένα αυξανόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας’, σημειώνει η Alexa Semon, μία από τις κύριες συγγραφείς της μελέτης και διδακτορική φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Πρωτοποριακό mRNA στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια
Στο εν λόγω πανεπιστήμιο έχουν ήδη σχεδιαστεί εμβόλια mRNA κατά του ιού του απλού έρπητα τύπου 2, ο οποίος προκαλεί τη νόσο του Lyme, τον νοροϊό και τον έρπητα των γεννητικών οργάνων. Διεξάγεται επίσης έρευνα για θεραπείες mRNA για τη δρεπανοκυτταρική νόσο, τις δυνητικά θανατηφόρες σοβαρές τροφικές αλλεργίες και ακόμη και τον καρκίνο.
