Το παρασκήνιο των τελευταίων αντιδράσεων της Λιβύης στα ελληνικά σχέδια για έρευνες νότια της Κρήτης, όπως αυτό αποτυπώθηκε σε ανακοινώσεις των τελευταίων ημερών, αποκαλύφθηκε αργά το απόγευμα της Πέμπτης. Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με την αντίστοιχη τουρκική, το οποίο προβλέπει τη διεξαγωγή γεωλογικών και γεωφυσικών μελετών σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές, φέρνοντας στο προσκήνιο νέα δεδομένα αλλά και νέες προκλήσεις στη Μεσόγειο. Η συμφωνία τίθεται σε εφαρμογή έπειτα από συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών στην Κωνσταντινούπολη, ενώ, σύμφωνα με δήλωση της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης, προγραμματίζεται σεισμική έρευνα από τον τουρκικό οργανισμό στο πλαίσιο του έργου.
Σε συναγερμό η Αθήνα
Όπως ήταν αναμενόμενο, η νέα τουρκο-λιβυκή κίνηση, που έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα ενεργειών που ενισχύουν τον μεταξύ τους εναγκαλισμό, έθεσε την Αθήνα σε κατάσταση συναγερμού. Η ελληνική πρωτεύουσα ενημερώθηκε για τις εξελίξεις τη στιγμή που ο πρωθυπουργός ολοκλήρωνε την παρουσία του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη και αναχωρούσε για τις Βρυξέλλες και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των 27 της Ε.Ε.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος συμμετείχε επίσης στις εργασίες της Συνόδου στη Χάγη, αναχώρησε για το Παρίσι, με την κυβέρνηση να επιδίδεται σε ένα διπλωματικό «σπριντ», προκειμένου να αναλυθεί και να απαντηθεί η υπογραφή του Μνημονίου ανάμεσα στην Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου και την Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης.
Με βάση τον χάρτη που κυκλοφόρησε από λιβυκής πλευράς, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα ανέφεραν ότι οι έρευνες τοποθετούνται νότια της μέσης γραμμής με την Ελλάδα. «Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα δεν θα δεχθεί καμία παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων», ήταν η πρώτη αντίδραση, ενώ η γεωπολιτική ανησυχία παραμένει.
Επιπλέον, από τις φωτογραφίες της συνάντησης των δύο πλευρών στην Κωνσταντινούπολη, φάνηκε καθαρά ότι πραγματοποιήθηκε με φόντο τον χάρτη του τουρκολιβυκού μνημονίου, γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο.
Διπλωματική κινητικότητα και ευρωπαϊκά μηνύματα
Στον απόηχο της σύντομης συνάντησης μεταξύ Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Χάγη και με την ημερομηνία διεξαγωγής του επόμενου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας να παραμένει αβέβαιη, η Αθήνα ξεκινά σήμερα διπλωματικό ντεμαράζ. Οι εξελίξεις με τη Λιβύη ρίχνουν βαριά σκιά στις σχέσεις με την Τουρκία, ενώ, στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός είναι έτοιμος να αναδείξει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Η Ελλάδα θα ζητήσει, και πιστεύω ότι θα το πετύχει, να συμπεριληφθούν στα συμπεράσματα τα όσα είχαν διατυπωθεί τον Δεκέμβριο του 2019: ότι το μνημόνιο είναι παράνομο, δεν αναγνωρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και, κατά συνέπεια, δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα. Είναι σημαντικό αυτή η επανάληψη να γίνει με τρόπο σαφή προς τη Λιβύη, ειδικά σε αυτή τη χρονική συγκυρία», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετά το πέρας των εργασιών της Συνόδου Κορυφής.
Μεταναστευτικό: Νέα δεδομένα από τη Λιβύη
Την ίδια ώρα, οι ελληνολιβυκές σχέσεις επιβαρύνονται περαιτέρω και από το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα. Η καχυποψία της Αθήνας για τα αίτια της αύξησης των μεταναστευτικών ροών είναι έκδηλη, με τον πρωθυπουργό να τονίζει πως «οι προκλήσεις ασφαλείας στην περιοχή συνδέονται και με την εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών».
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν σημαντική αύξηση στις αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025: Από την 1η Ιανουαρίου έως τις 22 Ιουνίου καταγράφηκαν 133 περιστατικά με 7.051 μετανάστες, έναντι 45 περιστατικών και 1.968 μεταναστών την αντίστοιχη περίοδο του 2024 – αύξηση 258%, η οποία σηματοδοτεί νέα τάση.
«Έχουμε αυξημένες ροές, ειδικά από την ανατολική Λιβύη. Δεν είναι απλώς προβληματισμός, λαμβάνουμε ήδη πολύ συγκεκριμένα μέτρα. Θέσαμε το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Επικοινώνησα προσωπικά με την πρόεδρο της Επιτροπής και χαίρομαι γιατί στην επιστολή της πριν από το Συμβούλιο συμπεριέλαβε το θέμα της Λιβύης. Θέλουμε να συνεργαστούμε με τις λιβυκές αρχές για να περιορίσουμε, ή ακόμη και να μηδενίσουμε, τις ροές», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα θα χρησιμοποιήσει κάθε μέσο που έχει στη διάθεσή της για να δυσκολέψει τη δράση των διακινητών που επιχειρούν να μεταφέρουν κατατρεγμένους ανθρώπους στην Κρήτη. Στέλνουμε πλοία του Πολεμικού Ναυτικού έξω από τα χωρικά ύδατα της Λιβύης, ώστε να στείλουμε ξεκάθαρο μήνυμα: δεν είμαστε “ξέφραγο αμπέλι”. Και φυσικά, επιδιώκουμε τη συνεργασία με τις λιβυκές αρχές, ώστε αυτά τα σαπιοκάραβα – τα λεγόμενα “αλιευτικά” – να μην αποπλέουν καν από τις ακτές της Λιβύης ή, αν αποπλεύσουν, να επιστρέφουν εντός των λιβυκών υδάτων».
Για περισσότερες ειδήσεις, ακολουθήστε μας εδώ!
Για συνεχή ενημέρωση, πατήστε εδώ