Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια απρόβλεπτη ενεργειακή πρόκληση, εξαιτίας της σύγκρουσης στο Ιράν και των προβλημάτων στην τροφοδοσία καυσίμων που προκαλεί το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Το βασικό ζήτημα είναι ότι δεν υπάρχει σαφής εικόνα για τα πραγματικά ενεργειακά αποθέματα της ηπείρου.
Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη σημαντικές. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανέφερε ότι η κρίση κοστίζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ ημερησίως.
Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες περιορίζουν τις πτήσεις τους, ενώ οι αρχές καλούν τους πολίτες να μειώσουν τις μετακινήσεις τους.
Ο διευθύνων σύμβουλος της DHL, Τομπάιας Μέγιερ, δήλωσε ότι υπάρχει κάποια πρόβλεψη για τους επόμενους μήνες, αλλά το τι θα συμβεί αργότερα παραμένει αβέβαιο. Αν και υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα, δεν είναι ξεκάθαρο πόσο έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί.
Περιορισμένη εικόνα για τα αποθέματα
Οι ευρωπαϊκές αρχές διαθέτουν ορισμένα στοιχεία, κυρίως για τα κρατικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα οποία ενημερώνονται τακτικά και ανταλλάσσονται μεταξύ των κρατών-μελών. Ωστόσο, όσοι καλούνται να λάβουν κρίσιμες αποφάσεις δεν έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης.
Σε πρόσφατες συναντήσεις, υπουργοί από διάφορες χώρες τόνισαν την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό και παρακολούθηση της αγοράς σε πραγματικό χρόνο. Μάλιστα, προτάθηκε ακόμη και η δημιουργία άμεσων διαύλων επικοινωνίας μεταξύ κρατών και Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ανώτεροι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι υπάρχει έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων σχετικά με τη ροή καυσίμων: τι διακινείται, τι αποσύρεται και πώς μεταφέρεται.
Ασαφής εικόνα στα διυλισμένα καύσιμα
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη όσον αφορά καύσιμα όπως το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών. Η ΕΕ βασίζεται κυρίως σε στοιχεία της Eurostat και σε συντονισμό μεταξύ κρατών, όμως μεγάλο μέρος των αποθεμάτων βρίσκεται σε ιδιωτικές εταιρείες που δεν υποχρεούνται να αποκαλύπτουν λεπτομερή στοιχεία.
Ακόμη και δεδομένα από τον Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας είναι περιορισμένα, καθώς εξαρτώνται από τις πληροφορίες που παρέχουν τα ίδια τα κράτη και οι εταιρείες.
Όπως αναφέρουν αξιωματούχοι, η ιδανική πλήρης εικόνα δεν υπάρχει — και η ακρίβεια των εκτιμήσεων εξαρτάται από τα διαθέσιμα στοιχεία, τα οποία συχνά είναι ελλιπή.
Πιέσεις για καλύτερη καταγραφή
Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ ζητούν ενίσχυση της παρακολούθησης των αποθεμάτων σε όλη την Ευρώπη — από υπόγειες αποθήκες και δεξαμενές λιμανιών μέχρι δεξαμενόπλοια και εγκαταστάσεις σε αεροδρόμια και αγωγούς.
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Άννα-Κάισα Ίτκονεν, δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για καλύτερη αποτύπωση της κατάστασης, αν και είναι ακόμη νωρίς για συγκεκριμένες λύσεις.
Το φυσικό αέριο είναι πιο εύκολο να παρακολουθηθεί λόγω των κανόνων που επιβάλλουν στα κράτη-μέλη να διατηρούν αποθέματα στο 90% της χωρητικότητας πριν τον χειμώνα — μέτρο που θεσπίστηκε μετά την κρίση του 2022 με τη Ρωσία. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην κατανόηση των ροών και του εμπορίου.
Τέλος, τα στοιχεία για τα πετρελαϊκά προϊόντα από τη Eurostat δεν ενημερώνονται συχνά, με τα πιο πρόσφατα ολοκληρωμένα δεδομένα να χρονολογούνται από τον Ιανουάριο, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από την πραγματική κατάσταση των ενεργειακών αποθεμάτων στην Ευρώπη.
