Ο ψυχολόγος Μανώλης Σουρής επισημαίνει ότι το φαινόμενο της έντονης πίεσης που βιώνουν οι νέοι κατά την περίοδο των εξετάσεων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μονοδιάστατα. Όπως αναφέρει, ένα ψυχοπιεστικό γεγονός από μόνο του δεν αρκεί πάντοτε για να οδηγήσει κάποιον σε ακραίες αντιδράσεις, καθώς σημαντικό ρόλο παίζει και το ψυχολογικό υπόβαθρο κάθε παιδιού. «Δεν γνωρίζουμε αν προϋπάρχει κάποια ψυχολογική δυσκολία ή διαταραχή, ούτε ποιες συνθήκες μπορεί να βιώνει ένας έφηβος στο οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος τονίζει ότι τέτοιες καταστάσεις συχνά κρύβουν ένα βαθύτερο συναισθηματικό φορτίο, το οποίο δεν είναι πάντοτε ορατό. Σε αρκετές περιπτώσεις, μια αντίδραση μπορεί να φαίνεται ξαφνική, όμως συνήθως προηγείται συσσωρευμένη πίεση, άγχος ή συναισθηματική επιβάρυνση. Παράλληλα, αναφέρει πως δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει κανείς σε ποιο βαθμό οι μαθητές δέχονται πίεση από τους γονείς, το σχολικό περιβάλλον ή ακόμη και από τις προσωπικές τους προσδοκίες.
Μια ακόμη σημαντική παράμετρος, σύμφωνα με τον κ. Σουρή, είναι ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά συνδέουν την επιτυχία με την προσωπική τους αξία και ευτυχία. Όπως εξηγεί, πολλοί μαθητές μεγαλώνουν με την αντίληψη ότι η επιτυχία στις Πανελλαδικές εξετάσεις αποτελεί μονόδρομο για μια καλή ζωή. «Γεννάται το ερώτημα κατά πόσο τα παιδιά θεωρούν ότι μόνο μέσα από τις σπουδές και την ακαδημαϊκή επιτυχία μπορούν να είναι ευτυχισμένα», αναφέρει, προσθέτοντας ότι το σχολείο θα πρέπει να βοηθά τους νέους να ανακαλύπτουν τις πραγματικές τους δεξιότητες και τις δυνατότητές τους, ώστε να επιλέγουν μια πορεία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους.
Αναφερόμενος στην περίοδο λίγο πριν από τις εξετάσεις, ο ψυχολόγος σημειώνει ότι όσο πλησιάζουν οι Πανελλαδικές, η ψυχολογική φόρτιση των μαθητών αυξάνεται σημαντικά. Όπως εξηγεί, πρόκειται για μια διαδικασία ιδιαίτερα αγχωτική, καθώς οι μαθητές καλούνται μέσα σε μόλις τρεις ώρες να αξιολογηθούν για την προσπάθεια πολλών ετών. «Δεν είναι μια συνολική διαδικασία μέσα από την οποία θα αναδειχθούν οι δεξιότητες και οι ικανότητές τους από διαφορετικές πλευρές. Μέσα σε τόσο περιορισμένο χρόνο, ένα παιδί μπορεί να επηρεαστεί από το άγχος και να μην αποδώσει σύμφωνα με τις πραγματικές του δυνατότητες», υπογραμμίζει.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον ρόλο των γονέων, τονίζοντας ότι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί απέναντι στα σημάδια έντονου άγχους ή ψυχικής πίεσης. «Αν οι γονείς βλέπουν ότι τα παιδιά δυσκολεύονται ακόμη και στα τεστ προσομοίωσης ή εμφανίζουν έντονο στρες, καλό είναι να απευθύνονται σε ειδικούς», αναφέρει. Όπως εξηγεί, πέρα από τη γνωστική προετοιμασία, καθοριστικό ρόλο παίζει και η ψυχική ανθεκτικότητα του μαθητή. «Εάν ένα παιδί δεν μπορεί να διαχειριστεί συναισθηματικά την πίεση, τότε ενδέχεται να μην καταφέρει να αποδώσει στις εξετάσεις, ακόμη κι αν είναι καλά προετοιμασμένο», σημειώνει.
Κλείνοντας, ο κ. Σουρής επισημαίνει ότι υπάρχουν αρκετές οικογένειες που ζητούν τη βοήθεια ειδικών ενόψει των Πανελλαδικών εξετάσεων. Παρ’ όλα αυτά, υπογραμμίζει πως κάθε περιστατικό πρέπει να εξετάζεται συνολικά και όχι αποσπασματικά. «Δεν μπορούμε να αποδώσουμε τα πάντα αποκλειστικά στη διαδικασία των εξετάσεων. Συχνά, πίσω από την πίεση υπάρχουν βαθύτερα συναισθήματα και δυσκολίες που χρειάζονται ουσιαστική στήριξη και κατανόηση», καταλήγει.
