Η δυνατότητα των συνταξιούχων να εργάζονται πλέον χωρίς περικοπή της σύνταξης έχει αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα στο ασφαλιστικό σύστημα. Πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη- όπως στρατιωτική θητεία, σπουδές, παιδιά ή κενά ασφάλισης- ώστε να συμπληρώσουν γρηγορότερα τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και να αποχωρήσουν ακόμη και έως 7 χρόνια νωρίτερα από την εργασία.
Για πολλούς εργαζόμενους, κυρίως όσους βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση 35ετίας ή 40ετίας, τα πλασματικά έτη αποτελούν πλέον μια στρατηγική επιλογή: αποχωρούν νωρίτερα με πλήρη σύνταξη και διατηρούν παράλληλα τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εργάζονται ως μισθωτοί ή ελεύθεροι επαγγελματίες χωρίς την παλαιότερη ποινή περικοπής.
Η δυνατότητα αυτή αφορά ασφαλισμένους στο Δημόσιο, στον ιδιωτικό τομέα, σε ΔΕΚΟ και τράπεζες, αλλά και ελεύθερους επαγγελματίες που αξιοποιούν χρόνους σπουδών, στρατιωτικής θητείας, τέκνων ή ανεργίας ώστε να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης και να κατοχυρώσουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Ακριβότερη η εξαγορά από την 1η Απριλίου
Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ ανέβασε και το ελάχιστο κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών. Από την 1η Απριλίου το κατώτατο ποσό διαμορφώνεται στα 184 ευρώ τον μήνα, από 176 ευρώ έως το τέλος Μαρτίου.
Σε ετήσια βάση το κόστος φτάνει τα 2.208 ευρώ, ενώ:
για τρία έτη απαιτούνται περίπου 6.624 ευρώ,
για πέντε έτη πάνω από 11.000 ευρώ,
για επτά έτη πάνω από 15.000 ευρώ, ανάλογα με τις αποδοχές.
Η αύξηση αφορά νέες αιτήσεις από 1ης Απριλίου και μετά, ενώ όσοι είχαν ήδη υποβάλει αίτηση διατήρησαν το παλαιότερο κόστος.
Στο Δημόσιο το κόστος κυμαίνεται από 6,67% έως 20% των συντάξιμων αποδοχών, στον ιδιωτικό τομέα ανέρχεται στο 20% των μεικτών αποδοχών, ενώ για ελεύθερους επαγγελματίες υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία. Η εξόφληση γίνεται εφάπαξ, σε δόσεις ή με παρακράτηση από τη σύνταξη όταν η αίτηση υποβάλλεται μαζί με τη συνταξιοδότηση.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνο τέκνων, γονικές άδειες, ανεργία ή απεργία, ενώ για τους ένστολους προβλέπεται και μάχιμη πενταετία.
Στον ιδιωτικό τομέα αναγνωρίζονται δωρεάν έως 300 ημέρες ανεργίας ή ασθένειας, χωρίς όμως να αυξάνεται το ποσό της σύνταξης. Αντίθετα, οι χρόνοι που εξαγοράζονται με εισφορές υπολογίζονται τόσο για τη θεμελίωση όσο και για την προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Γιατί συνεχίζουν να συμφέρουν
Παρά την επιβάρυνση, οι ασφαλισμένοι εξακολουθούν να θεωρούν τα πλασματικά έτη ιδιαίτερα συμφέροντα, καθώς μπορούν να οδηγήσουν:
σε έξοδο έως και επτά χρόνια νωρίτερα,
σε κατοχύρωση παλαιότερων ορίων ηλικίας,
αλλά και σε υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
Το νέο καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους έχει αυξήσει το ενδιαφέρον για τα πλασματικά έτη, καθώς πλέον η σύνταξη δεν περικόπτεται για όσους συνεχίζουν να εργάζονται και επιβάλλεται μόνο ειδικός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ.
Έτσι, πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα με τη χρήση πλασματικών ετών και να συνεχίσουν παράλληλα να εργάζονται ως μισθωτοί ή ελεύθεροι επαγγελματίες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξαγορά συμφέρει κυρίως όταν οδηγεί σε άμεση θεμελίωση δικαιώματος ή σε υψηλότερη σύνταξη. Αντίθετα, όταν η συνταξιοδότηση απέχει αρκετά χρόνια, το κόστος μπορεί να είναι μεγαλύτερο από το όφελος, γι’ αυτό απαιτείται ασφαλιστικός έλεγχος πριν από κάθε αίτηση.
Ποιες κατηγορίες ασφαλισμένων ευνοούνται περισσότερο
Οι βασικές κατηγορίες που αξιοποιούν τα πλασματικά έτη είναι:
γονείς ανηλίκων στο Δημόσιο,
μητέρες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ,
εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες,
δημόσιοι υπάλληλοι για συμπλήρωση 35ετίας ή 37ετίας,
ασφαλισμένοι στον πρώην ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ,
αλλά και ασφαλισμένοι όλων των Ταμείων που χρειάζονται 40 έτη για σύνταξη στα 62.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το όφελος για όσους μπορούν να κατοχυρώσουν αναδρομικά προϋποθέσεις του 2010, 2011 ή 2012, αποφεύγοντας έτσι τα γενικά όρια ηλικίας των 67 ετών.
Παραδείγματα
Μητέρα δημόσιος υπάλληλος με ανήλικο
Ασφαλισμένη στο Δημόσιο με 23 έτη ασφάλισης το 2011 και ανήλικο παιδί μπορεί να αναγνωρίσει δύο πλασματικά έτη ώστε να συμπληρώσει 25ετία και να κατοχυρώσει ευνοϊκότερο όριο ηλικίας.
Μητέρα ασφαλισμένη στο ΙΚΑ
Ασφαλισμένη στο ΙΚΑ με 5.200 ημέρες ασφάλισης το 2011 μπορεί, με αναγνώριση ανεργίας και πλασματικών χρόνων, να συμπληρώσει 5.500 ημέρες και να «κλειδώσει» παλαιότερο όριο ηλικίας.
Ελεύθερος επαγγελματίας
Ασφαλισμένος στον πρώην ΟΑΕΕ με 37 έτη ασφάλισης στα 62 μπορεί να εξαγοράσει τρία πλασματικά έτη από στρατό και σπουδές ώστε να συμπληρώσει 40ετία και να λάβει πλήρη σύνταξη.
Δημόσιος υπάλληλος με 35ετία
Δημόσιος υπάλληλος με 33 έτη ασφάλισης μπορεί να αναγνωρίσει δύο έτη στρατού ώστε να συμπληρώσει 35ετία και να αποχωρήσει νωρίτερα.
