Έντονες επιφυλάξεις για τον ρόλο των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης εκφράζουν η ΓΣΕΒΕΕ και επτά κλαδικές ομοσπονδίες, προειδοποιώντας για στρεβλώσεις στην αγορά, αποκλεισμό ευάλωτων νοικοκυριών και κινδύνους συγκέντρωσης της αγοράς.
Σοβαρές ανησυχίες για τη λειτουργία του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ» προκαλεί η προωθούμενη εφαρμογή του μοντέλου on-bill financing, μέσω του οποίου οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να χρηματοδοτούν απευθείας έργα ενεργειακής αναβάθμισης σε κατοικίες και επιχειρήσεις, ανακτώντας το κόστος μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο ευρείας σύσκεψης που διοργάνωσε η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) στις 29 Μαΐου 2026, με τη συμμετοχή επτά κλαδικών ομοσπονδιών που δραστηριοποιούνται στην υλοποίηση ενεργειακών παρεμβάσεων.
Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας (ΟΒΥΕ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων (ΠΟΣΕΗ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Αλουμινοκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ), της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδας (ΟΨΕ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εμπόρων και Βιοτεχνών Υαλοπινάκων (ΠΟΕΒΥ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης (ΠΟΕΤΕΚ) και της Ένωσης Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας (ΕΝΕΕΠΙΘΕ).
Οι τέσσερις βασικές ενστάσεις
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι συμμετέχοντες κατέγραψαν τέσσερα βασικά σημεία προβληματισμού σχετικά με την εμπλοκή των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας.
Σύγκρουση συμφερόντων
Πρώτη ένσταση αποτελεί η πιθανή σύγκρουση συμφερόντων που προκύπτει όταν εταιρείες των οποίων το βασικό επιχειρηματικό αντικείμενο είναι η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας αναλαμβάνουν ταυτόχρονα έργα που στοχεύουν στη μείωση της κατανάλωσής της. Όπως επισημάνθηκε, δημιουργείται το ερώτημα κατά πόσο οι πάροχοι έχουν πραγματικό κίνητρο να προωθήσουν παρεμβάσεις που ενδέχεται να περιορίσουν τις πωλήσεις και τα έσοδά τους.
Κίνδυνος αποκλεισμού ευάλωτων νοικοκυριών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον κοινωνικό χαρακτήρα του «Εξοικονομώ», το οποίο σχεδιάστηκε για να στηρίξει νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια και διαθέτουν ενεργειακά αναποτελεσματικές κατοικίες.
Συγκέντρωση της αγοράς
Ένα ακόμη σημείο ανησυχίας αφορά τη δομή της αγοράς. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των επαγγελματικών κλάδων, η είσοδος των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στον χώρο των ενεργειακών παρεμβάσεων ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες υπερσυγκέντρωσης, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που διαθέτουν εκτεταμένα δίκτυα λιανικής και άμεση πρόσβαση σε μεγάλο πελατολόγιο.
Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν επίσης φόβους για περιορισμό της τεχνικής αυτονομίας των επαγγελματιών που αναλαμβάνουν τις παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Όπως υποστήριξαν, ενδεχόμενες εμπορικές συμφωνίες μεταξύ παρόχων ενέργειας και προμηθευτών εξοπλισμού θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιλογή υλικών και τεχνολογικών λύσεων με γνώμονα το χαμηλότερο κόστος και όχι τη βέλτιστη ενεργειακή απόδοση για τον τελικό καταναλωτή.
Η ΓΣΕΒΕΕ και οι συμμετέχουσες ομοσπονδίες ανακοίνωσαν ότι το επόμενο διάστημα θα προχωρήσουν σε σειρά παρεμβάσεων προς τα αρμόδια υπουργεία και τους εμπλεκόμενους φορείς, επιδιώκοντας την επανεξέταση του πλαισίου εφαρμογής του on-bill financing.
