Οι υπηρεσίες Buy Now Pay Later (BNPL) εξελίσσονται εσχάτως σε ένα από τα σημαντικότερα πεδία ανταγωνισμού στον χώρο των πληρωμών, αναγκάζοντας τις ελληνικές τράπεζες να επανασχεδιάσουν την παρουσία τους στην καταναλωτική πίστη. Η δυνατότητα εξόφλησης αγορών σε άτοκες δόσεις, που μέχρι πρόσφατα αποτελούσε κυρίως προνόμιο εξειδικευμένων fintech εταιρειών, ενσωματώνεται πλέον σταδιακά στις ψηφιακές πλατφόρμες των συστημικών τραπεζών.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση στις καταναλωτικές συνήθειες. Οι πελάτες επιλέγουν ολοένα και συχνότερα ευέλικτες λύσεις πληρωμής για αγορές μικρής και μεσαίας αξίας, χωρίς να χρειάζεται να αποκτήσουν πιστωτική κάρτα ή να συνάψουν κλασικό καταναλωτικό δάνειο. Ταυτόχρονα, οι έμποροι διαπιστώνουν ότι οι επιλογές τμηματικής εξόφλησης αυξάνουν τόσο το ποσοστό ολοκλήρωσης των αγορών όσο και τη μέση αξία του ηλεκτρονικού καλαθιού.
Σύμφωνα με τραπεζικές εκτιμήσεις, οι συναλλαγές μέσω υπηρεσιών BNPL στην ελληνική αγορά προσέγγισαν το 2025 τα 2 δισ. ευρώ. Παρότι το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί ακόμη σε μικρό μονοψήφιο ποσοστό της συνολικής ιδιωτικής κατανάλωσης, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή η ανάπτυξή του πραγματοποιήθηκε μέσα σε ελάχιστα χρόνια και, δεύτερον, επειδή πλησιάζει σταδιακά μια αγορά –εκείνη της καταναλωτικής πίστης μέσω πιστωτικών καρτών– η οποία παραμένει στάσιμη επί μακρόν, με τα συνολικά υπόλοιπα να κινούνται κάτω από τα 3 δισ. ευρώ.
Οι προβλέψεις της αγοράς παραμένουν ιδιαίτερα αισιόδοξες. Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι μέσα στην επόμενη τριετία έως πενταετία ο όγκος των συναλλαγών Buy Now Pay Later μπορεί να υπερδιπλασιαστεί, καθώς η υπηρεσία διευρύνεται σε περισσότερες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών και ενσωματώνεται στις καθημερινές πληρωμές.
Από τις πιστωτικές κάρτες στο embedded finance
Η ανάπτυξη του BNPL αλλάζει σταδιακά και το μοντέλο λειτουργίας των τραπεζών. Μέχρι πρόσφατα οι άτοκες δόσεις ήταν συνδεδεμένες σχεδόν αποκλειστικά με τις πιστωτικές κάρτες και προϋπέθεταν ότι ο έμπορος συμμετείχε σε σχετικό πρόγραμμα της τράπεζας. Σήμερα, όμως, η δυνατότητα αυτή αποσυνδέεται από το σημείο πώλησης.
Οι περισσότερες συστημικές τράπεζες διαθέτουν πλέον λύσεις που επιτρέπουν στον πελάτη να μετατρέψει μια αγορά σε άτοκες δόσεις ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, ανεξάρτητα από το κατάστημα στο οποίο πραγματοποιήθηκε. Ο καταναλωτής μπορεί να πληρώσει κανονικά με τη χρεωστική ή την πιστωτική του κάρτα και στη συνέχεια, μέσα από το mobile banking, να επιλέξει την αποπληρωμή της συναλλαγής σε έως και δώδεκα άτοκες δόσεις. Αντί τόκων, επιβαρύνεται με μία προκαθορισμένη μηνιαία προμήθεια.
Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες επιχειρούν να διατηρήσουν τον έλεγχο μιας αγοράς που μέχρι πρόσφατα αναπτυσσόταν σχεδόν αποκλειστικά από fintech εταιρείες, οι οποίες αξιοποίησαν την ευκολία, την ταχύτητα και την πλήρως ψηφιακή εμπειρία για να προσελκύσουν νεότερες ηλικίες καταναλωτών.
Ο στρατηγικός στόχος
Πίσω από την επιθετική είσοδο των τραπεζών στην αγορά του Buy Now Pay Later βρίσκεται και ένας ακόμη στρατηγικός στόχος. Τα πιστωτικά ιδρύματα αναζητούν νέες πηγές εσόδων σε μια περίοδο κατά την οποία ο κύκλος των υψηλών επιτοκίων φαίνεται να ολοκληρώνεται. Η σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναμένεται να περιορίσει την κερδοφορία από το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο, που αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια τον βασικό μοχλό ενίσχυσης των αποτελεσμάτων τους.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι προμήθειες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Οι υπηρεσίες BNPL δημιουργούν επαναλαμβανόμενα έσοδα από χρεώσεις διαχείρισης των συναλλαγών, ενώ ταυτόχρονα αυξάνουν τη χρήση των ψηφιακών καναλιών των τραπεζών και ενισχύουν τη σχέση με τον πελάτη. Όσο περισσότερες καθημερινές πληρωμές πραγματοποιούνται μέσα από το mobile banking, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η δυνατότητα διάθεσης πρόσθετων προϊόντων, από καταναλωτικά δάνεια και ασφαλιστικές υπηρεσίες έως επενδυτικά προϊόντα.
Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι η μάχη δεν αφορά πλέον μόνο την παροχή χρηματοδότησης, αλλά κυρίως τον έλεγχο της καθημερινής συναλλαγής. Το ζητούμενο είναι ο πελάτης να επιλέγει την τραπεζική εφαρμογή για κάθε αγορά, χωρίς να μεσολαβεί κάποιος τρίτος πάροχος πληρωμών ή μια ανεξάρτητη fintech. Γι’ αυτό και οι επενδύσεις στις υπηρεσίες embedded finance και Buy Now Pay Later θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την επόμενη ημέρα του τραπεζικού ανταγωνισμού.
Η κίνηση της Eurobank
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συμφωνία της Eurobank με την Inbank για τη δημιουργία κοινού εταιρικού σχήματος με ισόποση συμμετοχή των δύο πλευρών. Η νέα εταιρεία θα δραστηριοποιηθεί στην αγορά του embedded finance, παρέχοντας υπηρεσίες Buy Now Pay Later, χρηματοδότησης πωλήσεων και καταναλωτικής πίστης.
Η επιλογή αυτή αποτυπώνει τη στρατηγική των τραπεζών να μεταφέρουν τη χρηματοδότηση όσο το δυνατόν πιο κοντά στη στιγμή της αγοράς, ενσωματώνοντας τις πιστωτικές υπηρεσίες απευθείας στις ψηφιακές εφαρμογές των εμπόρων ή στις τραπεζικές πλατφόρμες. Η Eurobank εισφέρει την πελατειακή βάση, τη δυνατότητα χρηματοδότησης και τη γνώση της ελληνικής αγοράς, ενώ η Inbank την τεχνολογική υποδομή και την εμπειρία που έχει αποκτήσει σε αντίστοιχες υπηρεσίες σε ευρωπαϊκές αγορές.
Η συμφωνία εκτιμάται ότι θα επιταχύνει τον ανταγωνισμό, καθώς ήδη και οι υπόλοιπες συστημικές τράπεζες επενδύουν σε αντίστοιχα ψηφιακά προϊόντα, επιδιώκοντας να περιορίσουν τη διείσδυση των ανεξάρτητων fintech αλλά και των διεθνών neobanks στην ελληνική αγορά πληρωμών.
