Αλτσχάιμερ: Οι νέες θεραπείες έφτασαν στην Ελλάδα – Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών στη λίστα των μονάδων χορήγησης
Τουλάχιστον 35 ασθενείς έχουν λάβει τη νέα θεραπεία στην Ελλάδα – Πώς λειτουργεί το donanemab, ποιοι μπορούν να ενταχθούν και ποιοι κίνδυνοι απαιτούν στενή ιατρική παρακολούθηση
Μια νέα δυνατότητα αντιμετώπισης της νόσου Αλτσχάιμερ είναι πλέον διαθέσιμη και στην Ελλάδα, δημιουργώντας συγκρατημένες προσδοκίες για χιλιάδες ασθενείς και τις οικογένειές τους. Η χορήγηση του νέου φαρμάκου donanemab έχει ξεκινήσει σε εξειδικευμένες νοσοκομειακές μονάδες της χώρας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, στο Ρίο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του ΕΡΤnews στις 17 Οκτωβρίου 2026, τουλάχιστον 35 ασθενείς έχουν λάβει τη συγκεκριμένη θεραπεία κατά τον τελευταίο χρόνο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση της νόσου, καθώς οι συγκεκριμένες θεραπείες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, αλλά στοχεύουν σε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την εξέλιξή της.
Ωστόσο, οι νέες δυνατότητες δεν αφορούν όλους τους ασθενείς. Η θεραπεία απευθύνεται σε συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων που βρίσκονται στα πρώιμα στάδια της νόσου, ενώ προϋποθέτει εξειδικευμένο έλεγχο, αξιολόγηση των κινδύνων και τακτική παρακολούθηση.
Το donanemab και η νέα προσέγγιση στη νόσο Αλτσχάιμερ
Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες άνοιας και συνδέεται με προοδευτική επιδείνωση της μνήμης, της σκέψης και άλλων γνωστικών λειτουργιών. Καθώς εξελίσσεται, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την αυτονομία του ασθενούς, την καθημερινότητά του και την οικογένειά του.
Μέχρι σήμερα, η θεραπευτική αντιμετώπιση επικεντρωνόταν κυρίως στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην υποστήριξη των ασθενών. Τα νέα φάρμακα, όπως το donanemab και το lecanemab, εισάγουν μια διαφορετική προσέγγιση, καθώς στοχεύουν τη βήτα-αμυλοειδή, μια πρωτεΐνη που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο των ανθρώπων με τη νόσο.
Τα συγκεκριμένα φάρμακα είναι μονοκλωνικά αντισώματα και συμβάλλουν στην απομάκρυνση των σχετικών εναποθέσεων. Στόχος τους είναι να επιβραδύνουν την κλινική επιδείνωση σε επιλεγμένους ασθενείς, διατηρώντας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις γνωστικές και λειτουργικές τους δυνατότητες.
Τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών έχουν δείξει ότι η επιβράδυνση αυτή μπορεί να είναι ουσιαστική, χωρίς, ωστόσο, να σημαίνει ότι η νόσος θεραπεύεται οριστικά. Οι ασθενείς εξακολουθούν να χρειάζονται ιατρική φροντίδα, υποστήριξη και παρακολούθηση.
Σε ποια νοσοκομεία χορηγείται η θεραπεία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 17 Οκτωβρίου, η χορήγηση του donanemab πραγματοποιείται σε εξειδικευμένες μονάδες επτά νοσοκομείων και θεραπευτικών δομών στην Ελλάδα.
Στη σχετική λίστα περιλαμβάνονται:
- Το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, στο Ρίο.
- Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας.
- Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αττικόν.
- Ο Ευαγγελισμός.
- Το Τζάνειο Νοσοκομείο.
- Το Γενικό Νοσοκομείο Γεώργιος Γεννηματάς.
- Το νοσοκομείο Υγεία.
Η παρουσία του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών στη συγκεκριμένη λίστα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου, καθώς προσφέρει στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να απευθυνθούν σε μια πανεπιστημιακή νοσοκομειακή μονάδα για εξειδικευμένη αξιολόγηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής που απευθύνεται στο νοσοκομείο μπορεί αυτομάτως να λάβει τη θεραπεία. Η δυνατότητα χορήγησης εξαρτάται από την ιατρική αξιολόγηση, την πλήρωση των απαραίτητων κριτηρίων και τις προβλεπόμενες διαδικασίες πρόσβασης στο φάρμακο.
Ποιοι ασθενείς μπορούν να λάβουν τη νέα θεραπεία
Βασική προϋπόθεση για τη χορήγηση του donanemab είναι ο ασθενής να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο της νόσου Αλτσχάιμερ. Η θεραπεία δεν προορίζεται για ανθρώπους που βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια, καθώς τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα αφορούν συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από εξειδικευμένους γιατρούς και περιλαμβάνει εξετάσεις που επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και εξετάζουν εάν ο ασθενής μπορεί να λάβει με ασφάλεια το φάρμακο.
Παράλληλα, συνεκτιμώνται το ιατρικό ιστορικό, τυχόν συνοδά νοσήματα και η φαρμακευτική αγωγή που ακολουθεί ο ενδιαφερόμενος. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς με ιστορικό εγκεφαλικών αιμορραγιών ή άλλων σοβαρών εγκεφαλικών παθήσεων, καθώς και σε όσους λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα.
Η δυνατότητα τακτικής παρακολούθησης αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο. Οι ασθενείς πρέπει να μπορούν να υποβάλλονται στις απαραίτητες εξετάσεις και να παρακολουθούνται συστηματικά από την ιατρική ομάδα.
Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να απευθυνθούν σε εξειδικευμένο ιατρείο μνήμης ή στον νευρολόγο που τους παρακολουθεί, ώστε να ενημερωθούν για τη διαδικασία και να διαπιστωθεί εάν πληρούν τις προϋποθέσεις.
Οι πιθανές παρενέργειες και η ανάγκη παρακολούθησης
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η νέα θεραπεία δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους. Μία από τις σημαντικότερες ανησυχίες αφορά την εμφάνιση εγκεφαλικού οιδήματος ή μικρών αιμορραγιών, ανεπιθύμητων ενεργειών που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
Οι επιπλοκές αυτές μπορεί να μην προκαλούν πάντοτε εμφανή συμπτώματα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την τακτική διενέργεια μαγνητικών τομογραφιών εγκεφάλου, σύμφωνα με το προβλεπόμενο πρωτόκολλο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως πονοκέφαλος, σύγχυση, ζάλη ή διαταραχές της όρασης. Η εμφάνιση νέων νευρολογικών συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της θεραπείας απαιτεί άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό.
Η χορήγηση γίνεται ενδοφλεβίως, σε νοσοκομειακό περιβάλλον, με συστηματική παρακολούθηση του ασθενούς. Η συχνότητα των εγχύσεων και των εξετάσεων καθορίζεται από το θεραπευτικό σχήμα και τις ιατρικές οδηγίες.
Επομένως, η απόφαση για την έναρξη της αγωγής πρέπει να λαμβάνεται έπειτα από αναλυτική ενημέρωση για τα αναμενόμενα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους. Η επιλογή δεν βασίζεται μόνο στην επιθυμία του ασθενούς ή της οικογένειάς του, αλλά σε συγκεκριμένα επιστημονικά κριτήρια.
Το ζήτημα της πρόσβασης και του κόστους
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά την πρόσβαση στη θεραπεία. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το donanemab έχει λάβει άδεια από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων και μπορεί να χορηγηθεί στην Ελλάδα μέσω της διαδικασίας του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης, που αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες ακριβών φαρμάκων και φαρμάκων εξωτερικού.
Η διαδικασία αυτή δεν ταυτίζεται με την αυτόματη αποζημίωση μέσω της συνήθους οδού. Για τον λόγο αυτό, οι ασθενείς και οι οικογένειές τους πρέπει να ενημερώνονται από τους αρμόδιους γιατρούς και τις υπηρεσίες του συστήματος υγείας για τις προϋποθέσεις χορήγησης και το ισχύον καθεστώς κάλυψης.
Η πρόσβαση σε νέες θεραπείες αποτελεί σημαντικό ζήτημα για ανθρώπους που αντιμετωπίζουν μια προοδευτική ασθένεια, ιδιαίτερα όταν απαιτούνται εξειδικευμένες εξετάσεις και συστηματική νοσοκομειακή παρακολούθηση.
Τα πρώτα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων παραμένει καθοριστική. Η συχνή απώλεια πρόσφατων αναμνήσεων, η δυσκολία στην εκτέλεση γνώριμων καθημερινών δραστηριοτήτων, η επαναλαμβανόμενη υποβολή των ίδιων ερωτήσεων και ο αποπροσανατολισμός μπορεί να αποτελούν ενδείξεις που χρειάζονται διερεύνηση.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε περιστατικό αφηρημάδας ή ξεχασιάς υποδηλώνει Αλτσχάιμερ. Η διάγνωση απαιτεί ιατρική εξέταση, καθώς παρόμοια συμπτώματα μπορεί να συνδέονται και με άλλες καταστάσεις.
Οι οικογένειες που παρατηρούν επίμονες αλλαγές στη μνήμη ή στη συμπεριφορά ενός ανθρώπου καλό είναι να ενθαρρύνουν την αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς αυθαίρετα συμπεράσματα.
Ένα νέο κεφάλαιο, χωρίς υποσχέσεις για οριστική θεραπεία
Η έναρξη χορήγησης του donanemab στην Ελλάδα δημιουργεί νέες προοπτικές για μια συγκεκριμένη ομάδα ασθενών με πρώιμη νόσο Αλτσχάιμερ. Η συμμετοχή του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών στο δίκτυο των μονάδων χορήγησης ενισχύει τη σημασία της εξειδικευμένης αξιολόγησης και παρακολούθησης στη Δυτική Ελλάδα.
Η εξέλιξη είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται ρεαλισμός. Οι νέες θεραπείες δεν εξαλείφουν τη νόσο και δεν αποκαθιστούν τη μνήμη που έχει ήδη χαθεί. Μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να επιβραδύνουν την επιδείνωση και να προσφέρουν περισσότερο χρόνο διατήρησης των καθημερινών λειτουργιών.
Το επόμενο στοίχημα είναι η σωστή ενημέρωση των ασθενών, η έγκαιρη διάγνωση, η ασφαλής επιλογή των κατάλληλων υποψηφίων και η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Για τις οικογένειες που βρίσκονται αντιμέτωπες με το Αλτσχάιμερ, κάθε επιστημονική πρόοδος έχει αξία, αρκεί να συνοδεύεται από υπεύθυνη ενημέρωση και ρεαλιστικές προσδοκίες.
