Ελλάδα και Αίγυπτος συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για τη διεύρυνση της συμφωνίας οριοθέτησης του 2020 – Κατηγορηματική απόρριψη της κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης.
Νέα διπλωματική κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με την Αθήνα και το Κάιρο να προχωρούν σε συντονισμένη αντίδραση και να επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της επέκτασης της μεταξύ τους οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, οι δύο χώρες συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για τη διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας που υπέγραψαν το 2020, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι θαλάσσιες οριοθετήσεις και οι ενεργειακές προοπτικές της Ανατολικής Μεσογείου εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έντονων διπλωματικών αντιπαραθέσεων.
Επικοινωνία Γεραπετρίτη – Αμπντελατί
Η συμφωνία για συνέχιση των διαβουλεύσεων προέκυψε έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελατί.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου, καθώς και οι τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Οι δύο υπουργοί επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τις συνομιλίες για την επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην τήρηση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.
Κατηγορηματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η κοινή στάση Αθήνας και Καΐρου απέναντι στην κύρωση του μνημονίου Τουρκίας – Λιβύης του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Σύμφωνα με την ελληνική ανακοίνωση, οι δύο υπουργοί απέρριψαν κατηγορηματικά την εξέλιξη αυτή, επαναλαμβάνοντας τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και της UNCLOS.
Η Ελλάδα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, υποστηρίζει τη συμφωνία που υπέγραψε με τη Λιβύη το 2019, γεγονός που καθιστά το ζήτημα μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο προσκήνιο η συμφωνία του 2020
Η συμφωνία Ελλάδας και Αιγύπτου, που υπογράφηκε το 2020, αφορά τη μερική οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο χωρών.
Η πρόθεση συνέχισης των διαβουλεύσεων για την επέκτασή της επαναφέρει στο διπλωματικό τραπέζι τα τμήματα που δεν έχουν ακόμη οριοθετηθεί.
Ωστόσο, η ανακοίνωση δεν σημαίνει ότι έχει ήδη επιτευχθεί νέα συμφωνία ούτε προσδιορίζει συγκεκριμένα γεωγραφικά όρια ή χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των συνομιλιών.
Το μήνυμα της Αιγύπτου
Την κοινή κατεύθυνση των δύο χωρών επιβεβαίωσε και ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί.
Σε δήλωσή του ανέφερε ότι συζήτησε με τον Έλληνα ομόλογό του τις στρατηγικές σχέσεις των δύο κρατών και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, σημείωσε ότι συμφωνήθηκε η συνέχιση των διαβουλεύσεων για την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Νέο διπλωματικό μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο
Η συντονισμένη αντίδραση Ελλάδας και Αιγύπτου αναδεικνύει τη σημασία της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών σε μια περιοχή όπου παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα θαλάσσιας οριοθέτησης.
Για την Αθήνα, η συνέχιση των διαβουλεύσεων με το Κάιρο αποτελεί σημαντικό στοιχείο της διπλωματικής της προσπάθειας να προωθήσει συμφωνίες που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, εδράζονται στο Διεθνές Δίκαιο.
Το επόμενο διάστημα, το ενδιαφέρον στρέφεται στο κατά πόσο οι νέες συνομιλίες θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένη πρόοδο για την επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης, την ώρα που το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
