Tο Κουρδιστό Πορτοκάλι είναι γεμάτο με πολιτιστικές αναφορές πιο στενά συνδεδεμένες με τη μουσική. Το «Singin in the Rain» και οι συνθέσεις του Μπετόβεν έχουν τεράστια σημασία στην πλοκή, που εξετάζει με ένα ζοφερό τρόπο την ελεύθερη βούληση και τη βία καθώς μετατρέπεται σε ένα εφιαλτικό ψυχολογικό πείραμα. Αλλά η ταινία του Stanley Kubrick δημιιουργεί αυτή τη δυναμική με περισσότερους από έναν τρόπους. Ενώ οι σαδιστικές παροσμήσεις του Alex DeLarge τον οδήγησαν να βλέπει διαρκώς ταινίες σεξ και βίας, ο Kubrick χρησιμοποίησε επίσης την αισθητική λαμπρότητα του Vincent van Gogh, συνειδητοποιώντας πλήρως τη σημασία της τέχνης στον ευρύτερο πολιτισμό και χρησιμοποιώντας την για να απεικονίσει τα βασικά θέματα της ταινίας.
Ο Alex είναι ένας παραβάτης, του οποίου η συμμορία βρίσκει χαρά στην παράλογη βία. Όταν τελικά πιάνεται και τιμωρείται για τα διάφορα εγκλήματά του, φυλακίζεται και αναγκάζεται να υποβληθεί σε ένα εξίσου σαδιστικό είδος θεραπείας που έχει σχεδιαστεί για να να είναι αποτελεσματικό και να τον κάνει να αισθάνεται άρρωστος όταν του παρουσιάζονται βίαιες σκηνές.
Η ταινία του 1980 μίλησε για τα μέτρα τιμωρίας, καθώς σε μια σκηνή οι τρόφιμοι αναγκάζονται σε άσκοπους κύκλους γύρω από την αυλή της φυλακής. Ο Vincent van Gogh ζωγράφισε κάτι ανάλογο ενώ βρισκόταν σε ένα άσυλο του Saint-Rémy και δεν είναι τυχαίο ότι ο Kubrick χρησιμοποίησε έναν από τους πιο πολύπαθους καλλιτέχνες στην ιστορία για να υλοποιήσει το όραμά του για την τραγική ανθρώπινη κατάσταση.