ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΛΟΥΜΠΗ *
Το ερώτημα που τέθηκε στην Πάτρα αφορά το παραγωγικό μέλλον της χώρας
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στην Πάτρα, εκπρόσωποι της βιομηχανικής κοινότητας έθεσαν ένα ερώτημα που αξίζει να απασχολήσει όχι μόνο την κυβέρνηση, αλλά ολόκληρη την ελληνική κοινωνία:
Γιατί η Ελλάδα δεν διαθέτει Υπουργείο Βιομηχανίας;
Πρόκειται για ένα ερώτημα που, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει να αφορά τη διοικητική οργάνωση του κράτους. Στην πραγματικότητα, όμως, αγγίζει τον πυρήνα του αναπτυξιακού μοντέλου που ακολουθεί η χώρα εδώ και δεκαετίες.
Διότι το ζήτημα δεν είναι απλώς αν υπάρχει ή δεν υπάρχει ένα υπουργείο με συγκεκριμένο τίτλο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θεωρεί τη βιομηχανία, τη μεταποίηση και την παραγωγή εθνική προτεραιότητα.
Και δυστυχώς, η πορεία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει πως όχι.
Η χώρα που κάποτε διέθετε ισχυρή βιομηχανική δραστηριότητα, εξαγωγικό προσανατολισμό και παραγωγική δυναμική, μετατράπηκε σταδιακά σε μια οικονομία που στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση, στις εισαγωγές και στις υπηρεσίες.
Τότε παράγαμε περισσότερα από όσα καταναλώναμε.
Σήμερα εισάγουμε όλο και περισσότερα από όσα χρειαζόμαστε.
Τότε εξάγαμε προϊόντα.
Σήμερα εξάγουμε συχνά τα ίδια μας τα παιδιά.
Χιλιάδες νέοι επιστήμονες, μηχανικοί, ερευνητές και εξειδικευμένοι επαγγελματίες αναζήτησαν τα τελευταία χρόνια επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό, επειδή η ελληνική οικονομία δεν κατάφερε να δημιουργήσει το παραγωγικό περιβάλλον που θα τους επέτρεπε να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Η Αχαΐα γνωρίζει πολύ καλά το κόστος αυτής της πραγματικότητας.
Οι παλαιότεροι θυμούνται μια Πάτρα με ισχυρή βιομηχανική παρουσία, εργοστάσια που παρήγαγαν πλούτο και χιλιάδες θέσεις εργασίας που στήριζαν την τοπική οικονομία.
Σήμερα, πολλά από αυτά τα εργοστάσια παραμένουν ως σιωπηλές υπενθυμίσεις μιας εποχής κατά την οποία η περιοχή μας παρήγαγε, εξήγαγε και δημιουργούσε.
Και όμως, η Αχαΐα εξακολουθεί να διαθέτει όλα τα απαραίτητα συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Το Πανεπιστήμιο Πατρών, ερευνητικά ιδρύματα διεθνούς επιπέδου, τη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών, το λιμάνι, ανθρώπινο δυναμικό υψηλής κατάρτισης και μια γεωγραφική θέση που μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη ανάπτυξης για ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα.
Αυτό που λείπει δεν είναι οι δυνατότητες.
Αυτό που λείπει είναι ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Την ώρα που πολλές ευρωπαϊκές χώρες επαναφέρουν τη βιομηχανία στο επίκεντρο της οικονομικής τους στρατηγικής, επενδύοντας στη μεταποίηση, στην τεχνολογία, στην αμυντική βιομηχανία και στην καινοτομία, η Ελλάδα εξακολουθεί να αναζητά τη θέση της στη νέα οικονομική πραγματικότητα.
Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η δημιουργία ενός Υπουργείου Βιομηχανίας θα λύσει από μόνη της τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.
Οι θεσμοί, όμως, αντανακλούν τις προτεραιότητες ενός κράτους.
Και είναι δύσκολο να πειστεί κανείς ότι η παραγωγή αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα όταν δεν διαθέτει ούτε αυτόνομη κυβερνητική εκπροσώπηση.
Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα παραγωγική στρατηγική.
Χρειάζεται στήριξη της μεταποίησης, της αγροδιατροφής, της φαρμακοβιομηχανίας, της αμυντικής βιομηχανίας, της ναυπηγικής δραστηριότητας και των νέων τεχνολογιών.
Χρειάζεται σύνδεση των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων με την πραγματική οικονομία.
Χρειάζεται πολιτικές που να επιβραβεύουν την παραγωγή, τις επενδύσεις και τη δημιουργία πραγματικού πλούτου.
Το ερώτημα που τέθηκε στην Πάτρα δεν αφορά απλώς ένα υπουργείο.
Αφορά το μέλλον της χώρας.
Διότι πριν αποφασίσουμε ποια υπουργεία χρειαζόμαστε, πρέπει να αποφασίσουμε τι Ελλάδα θέλουμε.
Μια Ελλάδα που παράγει ή μια Ελλάδα που εξαρτάται από την παραγωγή των άλλων;
Η Πάτρα, η Αχαΐα και συνολικά η χώρα δεν έχουν ανάγκη από ακόμη μία συζήτηση περί ανάπτυξης.
Έχουν ανάγκη από ένα εθνικό σχέδιο παραγωγής.
Γιατί οι χώρες που παράγουν δημιουργούν πλούτο, εξάγουν προϊόντα και κρατούν τα παιδιά τους στον τόπο τους.
Οι χώρες που σταματούν να παράγουν, αργά ή γρήγορα εξαρτώνται από τις αποφάσεις των άλλων.
Και η Ελλάδα αξίζει να ανήκει στην πρώτη κατηγορία.
*Ο Δημήτρης Γ. Παλούμπης είναι Πολιτικός Επιστήμονας | Διεθνείς Σχέσεις & Πολιτική Οικονομία
Simon Fraser University, Vancouver, Canada, Υποψήφιος Βουλευτής Αχαΐας – Ελληνική Λύση