Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό αλλά και αποκαλυπτικό προφίλ για την κατάσταση που παρουσιάζει το κτιριακό απόθεμα της Ελλάδας αποτυπώνουν τα επίσημα στοιχεία από την απογραφή κτιρίων του 2021. Η χώρα μας εμφανίζεται να διαθέτει έναν εξαιρετικά γερασμένο οικιστικό και κτιριακό ιστό, γεγονός που θέτει σοβαρά ερωτήματα για την ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτων αλλά και την αντισεισμική προστασία κτιρίων στην ελληνική επικράτεια.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, από το σύνολο των 4.285.084 κτιρίων της χώρας, τα 2.876.948 είναι ηλικίας 40 ετών και άνω. Με απλά λόγια, σχεδόν 2 στα 3 κτίρια στην Ελλάδα έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1985, αναδεικνύοντας το πόσο παλιά κτίρια κυριαρχούν στις ελληνικές πόλεις.
Η «χρυσή» εποχή της αντιπαροχής και η κατασκευαστική καθίζηση
Η ακτινογραφία των στοιχείων ανά δεκαετία αποκαλύπτει την ιστορική εξέλιξη της ανοικοδόμησης. Η περίοδος της μεγάλης αστικοποίησης (1960-1980) παραμένει η «ραχοκοκαλιά» για το κτιριακό απόθεμα της Ελλάδας, ενώ η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας άφησε βαθύ αποτύπωμα, εκμηδενίζοντας σχεδόν την ιδιωτική κατασκευαστική δραστηριότητα.
Η ηλικία των κτιρίων στην Ελλάδα ανά περίοδο κατασκευής (Απογραφή 2021):
-
Πριν από το 1919: 149.166 κτίρια
-
1919 – 1945: 300.313 κτίρια
-
1946 – 1960: 604.540 κτίρια
-
1961 – 1970: 658.514 κτίρια
-
1971 – 1980: 706.406 κτίρια (Η περίοδος με τη μεγαλύτερη οικοδομική δραστηριότητα)
-
1981 – 1985: 449.009 κτίρια
-
1986 – 1990: 312.747 κτίρια
-
1991 – 1995: 255.120 κτίρια
-
1996 – 2000: 272.220 κτίρια
-
2001 – 2005: 294.068 κτίρια
-
2006 – 2010: 151.568 κτίρια
-
2011 – 2015: 72.000 κτίρια
-
2016 και μετά: 43.340 κτίρια
-
Υπό κατασκευή: 16.073 κτίρια
Οι μεγάλες προκλήσεις: Ενέργεια και Στατική Επάρκεια
Η μεγάλη ηλικία κτιρίων στην Ελλάδα φέρνει στην επιφάνεια δύο μείζονα ζητήματα που απαιτούν άμεσες λύσεις:
1. Ενεργειακή θωράκιση: Η συντριπτική πλειονότητα των ακινήτων στερείται βασικών προδιαγραφών θερμομόνωσης, καθώς χτίστηκαν πριν από την εφαρμογή του πρώτου Κανονισμού Θερμομόνωσης (1980). Αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για κρατικά επιδοτούμενα προγράμματα, ώστε να επιτευχθεί η απαραίτητη ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτων.
2. Αντισεισμική προστασία: Αν και η ελληνική ποιότητα κατασκευής θεωρείται διαχρονικά ανθεκτική, τα κτίρια που έχουν ανεγερθεί πριν από τον αντισεισμικό κανονισμό του 1959, αλλά και εκείνα της περιόδου 1960-1985, χρήζουν συστηματικών ελέγχων για τη διασφάλιση της στατικής τους επάρκειας.
Η επόμενη ημέρα για το real estate και τις κατασκευές στην Ελλάδα δεν κρίνεται πλέον μόνο στην ανέγερση νέων, σύγχρονων βιοκλιματικών ακινήτων. Το στοίχημα βρίσκεται στη διάσωση και ανακαίνιση που απαιτεί το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα της Ελλάδας. Με το 67% των κτιρίων να μετρά ήδη πάνω από τέσσερις δεκαετίες ζωής, η αστική ανάπλαση και η θωράκιση των παλιών ακινήτων αποτελούν πλέον μονόδρομο.
