Στην επιτάχυνση των υποθέσεων που πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου προχωρά η ΑΑΔΕ, με τους φορολογικούς ελέγχους να επικεντρώνονται σε αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένων εισοδημάτων, τραπεζικών κινήσεων, στοιχείων ΦΠΑ και ακίνητης περιουσίας.
Οι φορολογικοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ προβλέπονται στον ετήσιο προγραμματισμό της Αρχής και στην απόφαση με την οποία επιλέχθηκαν οι υποθέσεις που θα ελεγχθούν κατά προτεραιότητα μέσα στο 2026.
Βασική επιδίωξη είναι να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι φάκελοι για τους οποίους πλησιάζει το όριο παραγραφής. Εφόσον παρέλθει η νόμιμη προθεσμία χωρίς να έχει κοινοποιηθεί η προβλεπόμενη πράξη προσδιορισμού φόρου, η φορολογική διοίκηση δεν μπορεί να προχωρήσει σε καταλογισμό πρόσθετων φόρων και προστίμων.
Το σχέδιο των 26.000 φορολογικών ελέγχων
Ο αριθμός των υποθέσεων έχει καθοριστεί με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ το 2025, η οποία προβλέπει τη διενέργεια 26.000 πλήρων και μερικών φορολογικών ελέγχων κατά τη διάρκεια του 2026.
Τουλάχιστον το 80% των υποθέσεων πρέπει να αφορά φορολογικά έτη, χρήσεις ή υποχρεώσεις της τελευταίας πενταετίας. Από αυτές, τουλάχιστον το 75% κατευθύνεται καταρχήν στα τρία πιο πρόσφατα έτη για τα οποία έχει ολοκληρωθεί η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Παράλληλα, η ίδια απόφαση προβλέπει 25.400 μερικούς επιτόπιους ελέγχους για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων και ακόμη 2.500 ελέγχους σε μεταβιβάσεις ακινήτων, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές.
Στο πρόγραμμα προστίθενται τουλάχιστον 18.000 στοχευμένοι επιτόπιοι έλεγχοι των Υπηρεσιών Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων, καθώς και 900 έλεγχοι και έρευνες φοροδιαφυγής.
Πώς επιλέγονται οι φάκελοι
Το δεύτερο σκέλος του σχεδιασμού περιγράφεται στην απόφαση Α.1037/11.2.2026, με την οποία εξειδικεύτηκαν τα κριτήρια προτεραιοποίησης.
Οι φάκελοι αξιολογούνται με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου και στοιχεία από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Η κατάταξη γίνεται με αυτοματοποιημένο μοντέλο, ενώ κάθε ελεγκτική υπηρεσία ξεκινά από τις υποθέσεις που συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία, μέχρι να καλύψει τον ετήσιο στόχο της.
Στην πράξη, στο μικροσκόπιο μπορούν να βρεθούν περιπτώσεις στις οποίες τα ποσά που εμφανίζονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα, επιχειρήσεις με σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ δηλώσεων ΦΠΑ και ψηφιακών δεδομένων συναλλαγών, αλλά και ακίνητα των οποίων η δηλωμένη αξία ή η φορολογική εικόνα εμφανίζει ασυμφωνίες.
Η απόφαση δίνει στους προϊσταμένους των ελεγκτικών υπηρεσιών τη δυνατότητα να εντάσσουν, με ειδική αιτιολόγηση, υποθέσεις που δεν είχαν αρχικά λάβει υψηλή κατάταξη, όταν υπάρχουν σοβαρά στοιχεία ή αυξημένη πιθανότητα είσπραξης φόρων. Οι αλλαγές αυτές δεν μπορούν να ξεπερνούν το 3% των προτεραιοποιημένων υποθέσεων κάθε κατηγορίας.
Οι χρήσεις που πλησιάζουν στην παραγραφή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι υποθέσεις της χρήσης 2020, οι οποίες βρίσκονται στο όριο της γενικής πενταετούς παραγραφής. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ, καθώς και τραπεζικές κινήσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διαπίστωση αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.
Ανοικτές υπό προϋποθέσεις παραμένουν και παλαιότερες υποθέσεις. Η επίμαχη απόφαση αναφέρεται ρητά σε ελέγχους που περιλαμβάνουν τα φορολογικά έτη 2015, 2016 και 2017, για τα οποία μπορούν να εκδοθούν πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και επιβολής προστίμων όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας.
Διαφορετικό καθεστώς ισχύει για επιχειρήσεις που είχαν ενταχθεί στα φορολογικά κίνητρα της αποκλειστικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Για τους εκδότες που τήρησαν τις νόμιμες προϋποθέσεις, ο χρόνος μέσα στον οποίο μπορεί να εκδοθεί πράξη προσδιορισμού φόρου μειώνεται κατά δύο έτη. Έτσι, υποθέσεις της χρήσης 2022 μπορούν να φτάνουν στο τέλος της προθεσμίας τους στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Στο μέτωπο των ακινήτων, η ΑΑΔΕ προβλέπει επιπλέον τον έλεγχο όλων των υποθέσεων μεταβίβασης, κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής που παραγράφονται στο τέλος του έτους, όταν αφορούν ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος και ο φορολογούμενος δεν έχει αποδεχθεί την προσωρινή αξία που προσδιόρισε η αρμόδια υπηρεσία.
