Η Ελλάδα εισέρχεται στο τελικό στάδιο για την αξιοποίηση των τελευταίων 11 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, μια διαδικασία που χαρακτηρίζεται από αυστηρά χρονοδιαγράμματα και την εκπλήρωση πληθώρας οροσήμων. Το συγκεκριμένο πακέτο, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό εργαλείο ως ποσοστό του ΑΕΠ, έχει ήδη αποδώσει καρπούς, με την εκταμίευση 25 δισ. ευρώ από το συνολικό κονδύλι των 36 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια που απομένουν αντιστοιχούν σε περίπου 5% του ελληνικού ΑΕΠ.
Την κρισιμότητα των επόμενων βημάτων ανέλυσε ο Ντέκλαν Κοστέλο, γενικός διευθυντής της Ομάδας Δράσης για τις Μεταρρυθμίσεις και τις Επενδύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης «Το αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας» στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. «Απομένουν ακόμη 11 δισ. ευρώ προς εκταμίευση» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Πρόκειται για το 5% του ΑΕΠ. Είμαι όμως στην ευχάριστη θέση να πω ότι έχουμε προχωρήσει πολύ στην επεξεργασία τους. Για το όγδοο αίτημα πληρωμής απομένει ακόμη κάποια δουλειά. Το ένατο αίτημα πληρωμής είναι πολύ μεγάλο, πλησιάζει τα 7 δισ. ευρώ. Υπάρχουν, νομίζω, περίπου 120 ορόσημα και στόχοι που πρέπει να ολοκληρωθούν. Ωστόσο, έχοντας μιλήσει με την ομάδα μου στις Βρυξέλλες και δεδομένης της εξαιρετικής συνεργασίας, πιστεύω ότι μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι ότι αυτό θα επιτευχθεί».
Η προοπτική των 50 δισ. ευρώ
Με την ολοκλήρωση του τρέχοντος κύκλου, ξεκινά άμεσα η προετοιμασία για τη νέα περίοδο χρηματοδότησης μέσω του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τον Ντέκλαν Κοστέλο, η χώρα καλείται να διαμορφώσει ένα νέο εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων σε συνεργασία με την Κομισιόν, το οποίο ενδέχεται να ανέλθει έως τα 50 δισ. ευρώ. Παρόλο που το ποσό αυτό τελεί υπό διαπραγμάτευση, η συμφωνία αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός του επόμενου έτους.
«Η Ελλάδα θα πρέπει να καταρτίσει και να συμφωνήσει με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα νέο εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων έως το τέλος του επόμενου έτους. Το σχέδιο αυτό θα αφορά ένα πολύ μεγάλο ποσό, που μπορεί να φτάσει έως τα 50 δισ. ευρώ. Ένα μέρος των χρημάτων θα κατευθυνθεί απευθείας στους αγρότες, αλλά περίπου 35 δισ. ευρώ θα αφορούν ουσιαστικά επενδύσεις του είδους που σήμερα χρηματοδοτούνται μέσω της Πολιτικής Συνοχής και του Ταμείου Ανάκαμψης. Η πρόκληση, επομένως, είναι να διασφαλίσουμε ότι το επόμενο εθνικό σχέδιο θα είναι εξίσου καλό με το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πιστεύω ότι για να συμβεί αυτό θα πρέπει να επαναλάβουμε ορισμένα από τα στοιχεία που οδήγησαν στην επιτυχία του Ταμείου Ανάκαμψης», υπογράμμισε ο ίδιος.
Τα τέσσερα θεμέλια της επιτυχίας
Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος ιεράρχησε τέσσερις βασικούς πυλώνες που πρέπει να χαρακτηρίζουν το νέο πλαίσιο, βασιζόμενος στην εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης:
- Υψηλές φιλοδοξίες σε μεταρρυθμιστικό και επενδυτικό επίπεδο.
- Σαφής ιεράρχηση των διαθέσιμων πόρων.
- Ισχυρή διοικητική ηγεσία και αποτελεσματικός συντονισμός.
- Στενή και συνεχή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο Κοστέλο τόνισε ότι η προσοχή πρέπει να στραφεί στην ποιότητα των επενδύσεων και όχι μόνο στην απορρόφηση των κονδυλίων, με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της χώρας, η οποία εξακολουθεί να παρουσιάζει περιθώρια σύγκλισης στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και χαμηλότερα επίπεδα επενδύσεων έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Επιπλέον χρηματοδοτικά εργαλεία
Παράλληλα, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επισήμανε την προσθήκη δύο ακόμα μηχανισμών: του Ταμείου Εκσυγχρονισμού και του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα. Τα συγκεκριμένα εργαλεία αναμένεται να εισφέρουν περίπου 7 δισ. ευρώ στην οικονομία, ενισχύοντας τις προσπάθειες για κάλυψη των αναγκών. Ο κ. Παπαθανάσης τόνισε τη σημασία της έγκαιρης συμφωνίας για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, δηλώνοντας: «Ελπίζουμε να καταλήξουμε σε κοινό τόπο το συντομότερο δυνατό, γιατί αυτό είναι πολύ σημαντικό για την Ελλάδα. Όπως λέω πάντα, είναι σημαντικό για την Ελλάδα να μην καθυστερεί κανένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα».
Το αποτύπωμα των παρεμβάσεων
Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει ήδη επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε διάφορους τομείς της ελληνικής πραγματικότητας:
- Ψηφιακός μετασχηματισμός: Με προϋπολογισμό 2,7 δισ. ευρώ, εκσυγχρονίστηκε η δημόσια διοίκηση και βελτιώθηκαν οι συναλλαγές των πολιτών με το κράτος.
- Υγεία: Υλοποιήθηκαν έργα όπως το myHealth app, ο ψηφιακός προγραμματισμός ραντεβού και η ψηφιοποίηση των νοσηλειών στο ΕΣΥ.
- Πολιτισμός: Διατέθηκαν 450 εκατ. ευρώ για 208 έργα πανελλαδικά, εκ των οποίων τα 42 εκατ. ευρώ αφορούσαν παρεμβάσεις στη Θεσσαλονίκη.
- Επιχειρηματικότητα: Η έντονη ζήτηση για δάνεια αναδεικνύει την ανάγκη για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
