Η πορεία του προγράμματος υπήρξε χαρακτηριστικά ασταθής. Από τα φιλόδοξα σχέδια του 2020, με προϋπολογισμό εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, οδηγηθήκαμε σε ένα πιο περιορισμένο σχήμα, με διαθέσιμους πόρους που σήμερα ανέρχονται περίπου στα 75 εκατ. ευρώ. Όπως έχει επισημάνει ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού Ευθύμιος Μπακογιάννης, το πρόγραμμα είναι πλέον διοικητικά ώριμο, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα αύξησης των κονδυλίων, εφόσον υπάρξει ισχυρό ενδιαφέρον.
Το «Διατηρώ» θα καλύπτει έως και το 50% του κόστους αποκατάστασης, με το υπόλοιπο να βαρύνει τους ιδιοκτήτες. Οι παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτούνται περιλαμβάνουν στατικές ενισχύσεις, αποκατάσταση όψεων, ενεργειακή αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων. Ωστόσο, η απαίτηση για σημαντική ιδιωτική συμμετοχή, σε συνδυασμό με τη γνωστή γραφειοκρατία, δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για το πόσοι τελικά θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν το εργαλείο.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Πάτρα. Το ιστορικό της κέντρο και πολλές συνοικίες της πόλης είναι διάσπαρτες από διατηρητέα κτίρια που βρίσκονται σε προχωρημένη κατάσταση εγκατάλειψης. Κτίρια με αρχιτεκτονική αξία, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελούν ζωντανά κύτταρα της πόλης, σήμερα καταρρέουν σιωπηλά, θύματα της οικονομικής αδυναμίας, των σύνθετων ιδιοκτησιακών καθεστώτων και της διοικητικής δυσλειτουργίας.
Η εικόνα αυτή δεν είναι απλώς ζήτημα αισθητικής υποβάθμισης. Αγγίζει την ασφάλεια των πολιτών, την οικονομική ανάπτυξη και την ταυτότητα της ίδιας της πόλης. Η Πάτρα διαθέτει ένα σημαντικό κτιριακό απόθεμα που, αν αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να στηρίξει νέες χρήσεις, από κατοικία και τουρισμό μέχρι πολιτιστικές δραστηριότητες.
Το «Διατηρώ» μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν αρκεί όμως από μόνο του. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα εφαρμογής, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να προετοιμάσουν ώριμα έργα. Για την Πάτρα ειδικότερα, απαιτείται συντονισμένη δράση μεταξύ δήμου, μηχανικών και ιδιοκτητών, ώστε να μη χαθεί ακόμη μια ευκαιρία.
