Διεθνές Συνέδριο με θέμα «200 Χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου – Ιστορία, Μνήμη, Κληρονομιά» πραγματοποιείται την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 19:00, στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο της Ιερής Πόλης Μεσολογγίου.
Το Συνέδριο αποτελεί συνδιοργάνωση του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Πατρών και θα πραγματοποιηθεί από
1 έως 4 Οκτωβρίου 2026.
ΠΕΜΠΤΗ 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ / THURSDAY 1 OCTOBER 2026 ΕΝΑΡΞΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ / CONFERENCE OPENING Αφίξεις & Τελετή Έναρξης / Arrivals & Opening Ceremony 12:00–18:00 Αφίξεις – Εγγραφές / Arrivals – Registration 19:00–20:30 ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ / OPENING CEREMONY Χαιρετισμοί / Opening Addresses Δήμαρχος ΙΠ Μεσολογγίου κ. Σπυρίδων Διαμαντόπουλος Mayor of the Sacred City of Messolonghi, Mr. Spyridon Diamantopoulos Χαιρετισμός Πρύτανη ΕΚΠΑ / Καθ. Γεράσιμος Σιάσος Welcome Address by the Rector of NKUA / Prof. Gerasimos Siasos Χαιρετισμός Πρύτανη Πανεπιστημίου Πατρών/ Καθ. Χρήστος Ι. Μπούρας Welcome Address by the Rector of the University of Patras/ Prof. Christos I. Bouras Εισαγωγική ομιλία Πρόεδρος ΕΕΣ / Καθ. Ιωάννης Δημ. Τσόλκας Introductory Address/ President SC/ Prof. Ioannis Dim. Tsolkas Κεντρική Ομιλία Παντελής Μπουκάλας (40′) Ο Αγώνας των παιδιών στο πολιορκημένο Μεσολόγγι Keynote Lecture Pantelis Boukalas (40′) The Children’s Struggle in Besieged Messolonghi 21:30 Δείπνο καλωσορίσματος & Μουσική εκδήλωση / Welcome Dinner & Musical Event
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ / FRIDAY 2 OCTOBER 2026 ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ / MESSOLONGHI AND GREECE Α΄ Ημέρα Εργασιών / Day 1 09:00–09:40 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ / INTRODUCTORY LECTURE Victoria Hislop (40′) 09:45–10:50 Α΄: Η Έξοδος — Ιστορικές προσεγγίσεις Session A: The Exodus — Historical Approaches Προεδρεύει / Αχιλλέας Χαλδαιάκης Σπύρος Αλεξίου – Φιλόλογος-Συγγραφέας (20’) Γιατί “τα μάτια η πείνα εμαύρισεν…”; Οι ευθύνες της ελληνικής κυβέρνησης. Γεράσιμος Παγκράτης – ΕΚΠΑ (20’) Το Μεσολόγγι και η Πάτρα στις αρχές του 19ου αιώνα: Δίκτυα και Θεσμοί πριν από το 1821 Δημήτρης Δημητρόπουλος — ΕΙΕ (20’) Η «Εταιρία Φιλοδικαίων» στο πολιορκημένο Μεσολόγγι. Μια επανανάγνωση Συζήτηση / Discussion (5′) 10:50–11:10 Διάλειμμα / Coffee Break 11:10–12:15 Β΄: Η Έξοδος — Ιστοριογραφία και Μνήμη Session B: The Exodus — Historiography and Memory Προεδρεύει / Μαίρη Δημάκη Ζώρα Νίκος Τόμπρος — Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (20’) Η ελληνική ιστοριογραφία του 19ου αιώνα για την Έξοδο και την πτώση του Μεσολογγίου (10.4.1826) Έλλη Λεμονίδου — Πανεπιστήμιο Πατρών – Χρήστος Χρυσανθόπουλος — ΕΙΕ (20′) Το Μεσολόγγι ως χρονοτόπος στη Δημόσια Ιστορία Σπυρίδων Πλουμίδης — ΕΚΠΑ (20’) Ο συμβολισμός της πολιορκίας του Μεσολογγίου (1825-26) Συζήτηση / Discussion (5′) 12:20–13:45 Γ΄: Η Έξοδος στη Λογοτεχνία και τον Πολιτισμό Session C: The Exodus in Literature and Culture Προεδρεύει / Έλλη Λεμονίδου Ευριπίδης Γαραντούδης – ΕΚΠΑ (20’) Το Μεσολόγγι του ποιητή Γκόρπα, του «δίκοπου και δύσκολου Μεσολογγίτη» Διονύσης Τζάκης — Ιόνιο Πανεπιστήμιο (20’) Η ανάδειξη του Μεσολογγίου σε πολιτικό και στρατιωτικό κέντρο της Επανάστασης του 1821 Μαίρη Δημάκη-Ζώρα — ΕΚΠΑ (20’) Ο Κωστής Παλαμάς και το Πανεπιστήμιο Αθηνών στον εορτασμό των 100 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου Βασιλική Τσάιτα Τσιλιμένη – Πανεπιστήμιο Γενεύης (20΄) Προς μια ποιητική της Εξόδου: Διονύσιος Σολωμός – Θωμάς Γκόρπας Συζήτηση / Discussion (5′) 13:45–14:50 Γεύμα / Lunch 14:50–16:35 Δ΄: Η Κληρονομιά της Εξόδου — Νέες προσεγγίσεις Session D: The Legacy of the Exodus — New Approaches Προεδρεύει / Στάθης Μπίρνταχας Θανάσης Χρήστου — Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (20’) Δίκαιο και Ηθική υπό πολιορκία: Ο βίος και η πολιτεία της Αδελφότητας των Φιλοδικαίων στο ανυπότακτο Μεσολόγγι (1825-1826) Χρήστος Μεράντζας — Πανεπιστήμιο Πατρών (20’) Η «Καθημερινή Αναθύμηση» του Δ. Μεράντζα ως τελετουργική συνθήκη μνήμης της “Εξόδου του Μεσολογγίου” (1853) του Θεόδωρου Βρυζάκη: Ανθρωπολογική ανάγνωση μιας σύγχρονης εικαστικής εγκατάστασης Κωνσταντίνα Καρακώστα — Πανεπιστήμιο Πατρών (20’) Βαγγέλης Σαράφης — ΕΙΕ (20΄) Από τη βίωση στην απομνημόνευση. Η περίπτωση του Αρτέμιου Μίχου Χρήστος Δήμτσιος – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (20’) Αιτήματα ναυτικής ενίσχυσης κατά την τελευταία πολιορκία του Μεσολογγίου: η μαρτυρία του «Αρχείου Σπετσών» της ΙΕΕΕ Συζήτηση / Discussion (5′) 16:40–18:05 Ε΄: Η Έξοδος — Τέχνες, Εκπαίδευση και Παρακαταθήκη Session E: The Exodus — Arts, Education, and Heritage Προεδρεύει / Γεράσιμος Ζώρας Στέση Αθήνη — Πανεπιστήμιο Πατρών (20’) Η ανθεκτικότητα του μύθου: η βυρωνική ποίηση σε μετάφραση (1838-1974) Γιάννης Παπαθεοδώρου — Πανεπιστήμιο Πατρών (20’) Η μαρτυρία του Νικ. Κασομούλη: βία και αφήγηση Ανδρονίκη Χρυσάφη — Πανεπιστήμιο Πατρών (20’) Η διαχρονία της λιμνοθάλασσας στη δραματουργία: Από τον Νικήρατο στη Μάρθα Ρεγγίνα Κατσιμάρδου & Νατάσα Καστρίτη – Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (20’) Ένα Πανόραμα για το Μεσολόγγι Συζήτηση / Discussion (5′) 18:10–20:10 20:25 Δείπνο / Dinner
ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ / SATURDAY 3 OCTOBER 2026 ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ (Α΄) / MESSOLONGHI AND THE WORLD (I) Β΄ Ημέρα Εργασιών / Day 2 Δυτική Ευρώπη • Μεσόγειος • Αγγλόφωνος κόσμος / Western Europe • Mediterranean • Anglophone World 09:30–11:15 ΣΤ΄: Η Έξοδος στην ιταλική γραμματεία Session F: The Exodus in Italian Literature Προεδρεύει / Γεράσιμος Παγκράτης Στάθης Μπίρταχας — ΑΠΘ (20’) Ιταλοί στο πεδίο κατά την Τρίτη Πολιορκία του Μεσολογγίου: μορφές παρουσίας και οπτικές” Silvia Tatti — Sapienza Università di Roma (20’) Missolungi/Italia: la letteratura di fronte alla storia (1824–1829) Giovanni Bonavia — Interprete, scrittore (20’) Το Μεσολόγγι: μια διαχρονική ευθύνη Ιωάννης Τσόλκας — ΕΚΠΑ (20’) Το Μεσολόγγι στην Ιταλική Λογοτεχνία και τον Τύπο του 19ου αι. Γεράσιμος Ζώρας — ΕΚΠΑ (20’) Η Έξοδος σε διπλωματικά έγγραφα του παπικού προξένου Κερκύρας Giovanni Battista degli Oddi Συζήτηση / Discussion (5′) 11:15–11:35 Διάλειμμα / Coffee Break 11:35–12:40 Ζ΄: Η Έξοδος στον ισπανόφωνο κόσμο Session G: The Exodus in the Hispanic World Προεδρεύει / Βασίλης Σαμπατακάκης Milagro Martín Clavijo — Universitad de Salamanca (20’) Mujeres que encarnan una nación: simbolismo femenino en El héroe de la Grecia y su page, o sea La doncella de Misolongi (1849) de Guillermo Rode Eva Latorre Broto — Asociación Cultural Hispano-Helénica (20’) Σε απόκλιση από την ευρωπαϊκή φιλελληνική στρατηγική: Η εξωτερική πολιτική του Φερδινάνδου Ζ΄ της Ισπανίας κατά την κρίση του Μεσολογγίου Σπύρος Μαυρίδης — ΕΚΠΑ (20’) Το Μεσολόγγι στον Ισπανόφωνο Κόσμο: Τύπος, Λογοτεχνία, Φιλελληνικό Φαντασιακό Συζήτηση / Discussion (5′) 12:45–14:10 Η΄: Η Έξοδος στη γαλλική γραμματεία και τον φιλελληνισμό Session H: The Exodus in French Literature and Philhellenism Προεδρεύει / Αμάντα Σκαμάγκα Alexandre Massé – Université de Toulouse (20’) La presse mishellène face aux sièges de Missolonghi : le cas du Spectateur oriental de Smyrne. Maïté Bouyssy – Université de Paris 1 Panthéon-Sorbonne (20’) La Grèce encore débout sur les ruines de Missolonghi, le moment politique d’une proposition picturale. Νίκος Καραπιδάκης — Ιόνιο Πανεπιστήμιο (20’) Η ανάγνωση της Επανάστασης από έναν Γάλλο αντιναύαρχο Συζήτηση / Discussion (5′) 14:10–15:10 Γεύμα / Lunch 15:10–16:35 Θ΄: Η Έξοδος στον αγγλόφωνο κόσμο Session I: The Exodus in the Anglophone World Προεδρεύει / Βασιλική Κουτσομπίνα Gonda Van Steen — King’s College London (20’) Extemporising Missolonghi: Tommaso Sgricci and The Fall of Missolonghi Μαρία Σχοινά — ΑΠΘ (20’) The Fall of Missolonghi in Early Nineteenth-Century American Poetry Λάμπρος Φλιτούρης — Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (20’) Μεσολόγγι και ρομαντική μνήμη: η Mary Shelley απέναντι στον βυρωνικό μύθο Αριστείδης Χατζής — ΕΚΠΑ (20’) Η βρετανική πρόσληψη του Μεσολογγίου (1825-1826): Γεωπολιτική, διπλωματία, ανθρωπισμός και δημόσια σφαίρα Συζήτηση / Discussion (5′) 16:40–18:25 Ι΄: Η Έξοδος στη γερμανική και τη σκανδιναβική γραμματεία & τύπο Session J: The Exodus in German & Scandinavian Literature & Press Προεδρεύει / Θοδωρής Κουτσογιάννης Gilbert Heß — Universität Göttingen (20’) Missolunghi. Genese, Transformationen und Funktionalisierungen eines philhellenischen Topos Friedgar Löbker — Ulricianum Gymnasium, Aurich (20’) Der Geist von Missolunghi. Antikerezeption und die Konstruktion eines historischen Mythos in deutschen Philhellenenschriften (1826–1829) Βασίλης Σαμπατακάκης — Lunds Universitet (20’) Η Έξοδος του Μεσολογγίου στον σουηδικό Τύπο της εποχής: Ειδησεογραφική κάλυψη και φιλελληνικές αντιδράσεις. Petra Pakkanen — Finnish Archaeological Institute at Athens (20’) Echoes of Messolonghi in the North: Messolonghi and philhellenism as trope and symbol in the narratives of national liberation movements in the Nordic countries Αναστασία Αντωνοπούλου — ΕΚΠΑ (20’) Mesolongi: Eine Stadt steigt in den Himmel auf Zur Darstellung von Mesolongi in der deutschen philhellenischen Literatur und in der deutschen Presse jener Zeit Συζήτηση / Discussion (5′) 18:30–19:55 ΙΑ΄: Η Έξοδος πέρα από την Ευρώπη Session K: The Exodus beyond Europe Προεδρεύει / Κατερίνα Φλώρου Dr. Shaker Moussa — Al Azhar University, Cairo (20’) Η Πόλη ως σύμβολο ηρωισμού στην Αραβική Γραμματεία: το παράδειγμα του Μεσολογγίου Sofia Raquel Oliveira Dias — Universidad de Salamanca (20’) Echoes of Messolonghi in Brazil: Analysis of Its Reception in the Press between 1821 and 1830. Anil Kumar Singh — Jawaharlal Nehru University New Delhi (20’) Yong Wang — Southwest University of Chongqing, China (20’) Messolonghi in Chinese Intellectual and Literary Circles during the Republican Era Συζήτηση / Discussion (5′) 20:00–20:35 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ / KEYNOTE LECTURE Νίκος Αλιάγας – Μεσολόγγι: επιστροφή στο πρώτο φως Nikos Aliagas – Messolonghi: A Return to the First Light 20:40 21:50 Δείπνο / Dinner
ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ / SUNDAY 4 OCTOBER 2026 ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ (Β΄) / MESSOLONGHI AND THE WORLD (II) Γ΄ Ημέρα Εργασιών / Day 3 Κεντρική & Ανατολική Ευρώπη • Οθωμανική Αυτοκρατορία / Central & Eastern Europe • Ottoman Empire 09:00–10:05 ΙΒ΄: Η Έξοδος στην Κεντρική Ευρώπη Session L: The Exodus in Central Europe Προεδρεύει / Δημήτρης Μπιλιανός Maria Kalinowska — University of Warsaw (20’) Messolonghi in Polish Culture Αναστασία Χατζηγιαννίδη — ΕΚΠΑ (20’)
Το Μεσολόγγι ως τόπος ηρωισμού στο «Ταξίδι από τη Νάπολη στους Αγίους Τόπους» του Ιούλιου Σλοβάτσκι και στους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» του Διονύσιου Σολωμού. Μια συγκριτική προσέγγιση. Tudor Dinu — University of Bucharest (20’) Μιχαήλ Πέτρος Κοκκίνης – δάσκαλος της Ηγεμονικής Ακαδημίας του Βουκουρεστίου Συζήτηση / Discussion (5′) 10:05–10:25 ☕ Διάλειμμα / Coffee Break 10:25–11:50 ΙΓ΄: Η Έξοδος στα Βαλκάνια και τη Ρωσία Session M: The Exodus in the Balkans and Russia Προεδρεύει / Αναστασία Χατζηγιαννίδη Aleksandra Milanović — University of Belgrade (20’) The Sublime Space of Duty – Solomos’s Messolonghi Γκέντσο Μπάνεβ — ΕΚΠΑ (20’) «Το Μεσολόγγι χαιρετίζον πρῶτον…»: Ο Δήμαρχος Χρ. Ευαγγελάτος βραβεύει τον Βούλγαρο πρέσβη Δ. Σισμάνωφ (1935-1936) Olga Petrunina — Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας Μ.Β. Λομονόσοφ (20’) Η Επανάσταση του 1821, το Μεσολόγγι και η ρωσική κοινωνία Δημήτρης Σταματόπουλος — Πανεπιστήμιο Μακεδονίας (20′) Το Μεσολόγγι και η Κωνσταντινούπολη: η αλλαξοπατριαρχεία του 1826 και οι πολιτικές της ορίζουσες Συζήτηση / Discussion (5′) 11:55–12:40 ΙΔ΄: Η Έξοδος και η Οθωμανική Αυτοκρατορία Session N: The Exodus and the Ottoman Empire Προεδρεύει / Έλλη Λεμονίδου Αιμιλία Θεμοπούλου — ΕΚΠΑ (20’) Η διεθνής πολιτική συγκυρία και η απήχηση της πολιορκίας και της εξόδου του Μεσολογγίου Hüseyin Şükrü Ilıcak — ΕΚΠΑ (20’) Η πολιορκία του Μεσολογγίου ως Οθωμανικό γεγονός Συζήτηση / Discussion (5′) 12:40–13:55 Γεύμα / Lunch 13:55–15:20 ΙΕ΄: Η Έξοδος — Πολιτισμική Κληρονομιά και Οικουμενικότητα Session O: The Exodus — Cultural Heritage and Universality Προεδρεύει / Ιωάννης Τσόλκας Ελένη Γεωργίου — Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (20’) Πρόλογος, Πάροδος, Επεισόδια, Έξοδος: Το σώμα της θυσίας από τη δραματουργία έως την επιτέλεση Θοδωρής Κουτσογιάννης — Έφορος Τέχνης, Βουλή των Ελλήνων (20’) Το Μεσολόγγι της αυτοθυσίας στη φιλελληνική τέχνη Βασιλική Κουτσομπίνα — ΕΚΠΑ (20’) Ιταλικός και γαλλικός μουσικός φιλελληνισμός πριν και μετά το Μεσολόγγι: πρόσωπα, σύμβολα, προσεγγίσεις Δήμητρα Χόνδρου & Ρωξάνη Παπαδημητρίου — ΕΚΠΑ (20’) Το κλέφτικο τραγούδι και ο αντίκτυπος στο Ευρωπαϊκό έντεχνο τραγούδι Συζήτηση / Discussion (5′) 15:25–16:10
ΤΕΛΕΤΗ ΛΗΞΗΣ / CLOSING CEREMONY Συμπεράσματα • Προοπτικές • Αποχαιρετισμοί / Conclusions • Perspectives • Farewell 16:15–17:15 20:00 Αποχαιρετιστήριο δείπνο / Farewell Dinner 5 ΟΚΤ/OCT Αναχώρηση για Αθήνα (πρωί) / Departure for Athens (morning)
Επιστημονική Επιτροπή Συνεδρίου • Τιτίκα Δημητρούλια, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών • Κωνσταντίνα Καρακώστα, Πανεπιστήμιο Πατρών • Δημήτριος Κουκόπουλος, Πανεπιστήμιο Πατρών • Έλλη Λεμονίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών • Ιωάννης Τσόλκας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Πρόεδρος • Αχιλλέας Χαλδαιάκης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Scientific Committee of the Conference • Titika Dimitroulia, National and Kapodistrian University of Athens • Konstantina Karakosta, University of Patras • Dimitrios Koukopoulos, University of Patras • Elli Lemonidou, University of Patras • Ioannis Tsolkas, National and Kapodistrian University of Athens – Chair • Achilleas Chaldaeakis, National and Kapodistrian University of Athens Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου • Δημήτρης Μπιλιανός, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών • Δήμητρα Παπαγεωργίου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών • Αδαμαντία Σκαμάγκα, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών • Αικατερίνη Φλώρου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Πρόεδρος • Χριστιάνα Χανδόλια, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Organising Committee of the Conference • Dimitris Bilianos, National and Kapodistrian University of Athens • Dimitra Papageorgiou, National and Kapodistrian University of Athens • Adamantia Skamanga, National and Kapodistrian University of Athens • Aikaterini Florou, National and Kapodistrian University of Athens – Chair • Christiana Chandolia, National and Kapodistrian University of Athens
