Οι Βρυξέλλες σταθμίζουν νέες εξουσίες για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο τον προσωρινό περιορισμό των τιμών του φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν πρόσφατα φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ, ξεπερνώντας κατά τρεις έως τέσσερις φορές τις αντίστοιχες στις ΗΠΑ, γεγονός που συνιστά σοβαρό μειονέκτημα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Σενάρια επιβολής ανώτατου ορίου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την επιβολή ανώτατου ορίου στις τιμές του φυσικού αερίου ως μέρος ενός ευρύτερου εγγράφου πολιτικής, της λεγόμενης “Καθαρής Βιομηχανικής Συμφωνίας”, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί τον επόμενο μήνα. Το έγγραφο αυτό θα περιγράφει τρόπους στήριξης των βαριών βιομηχανιών της ΕΕ, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις, όπως:
- Τα επιθετικά εμπορικά μέτρα των Ηνωμένων Πολιτειών
- Η πράσινη μετάβαση και η ενεργειακή κρίση
Παρόλο που οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, η προοπτική ενός μηχανισμού ελέγχου των τιμών έχει προκαλέσει αντιδράσεις από βιομηχανικούς ομίλους.
Αντιδράσεις και προειδοποιήσεις από την αγορά
Έντεκα ομάδες, όπως η Europex (ένωση ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων ενέργειας) και η AFME (λόμπι των χρηματοπιστωτικών αγορών), απέστειλαν επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποιώντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα έχει σοβαρές συνέπειες για τη σταθερότητα της αγοράς και την ασφάλεια εφοδιασμού.
Η επιστολή, που αποκαλύπτουν οι Financial Times, αναφέρει:
“Εάν ανακοινωθεί αυτό το μέτρο, θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας και να ωθήσει τις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου σε εναλλακτικές τιμές αναφοράς εκτός ΕΕ”.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανή διάβρωση της εμπιστοσύνης στο ολλανδικό TTF, το βασικό σημείο αναφοράς για την εμπορία φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Προηγούμενες προσπάθειες και προτάσεις Ντράγκι
Το 2022, στο αποκορύφωμα της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τη μείωση των ρωσικών προμηθειών, η ΕΕ είχε εξετάσει ένα παρόμοιο ανώτατο όριο τιμών. Ωστόσο, το μέτρο δεν εφαρμόστηκε ποτέ, καθώς οι τιμές δεν ξεπέρασαν το όριο των 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Βασιζόμενος σε αυτή την εμπειρία, ο Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, πρότεινε η Επιτροπή να αποκτήσει εξουσίες για τη θέσπιση “δυναμικών ανώτατων ορίων”, σε περιπτώσεις όπου οι ευρωπαϊκές τιμές αποκλίνουν σημαντικά από τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
“Μελετούμε λεπτομερώς τις συστάσεις του Ντράγκι”, δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ.
Διχογνωμία μεταξύ των κρατών-μελών
Ορισμένα κράτη-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικά σχετικά με το μέτρο. Ιδιαίτερα, η Γερμανία και η Ολλανδία είχαν αντιταχθεί στο ανώτατο όριο το 2022.
Δύο ανώτεροι αξιωματούχοι της ΕΕ σημείωσαν ότι η νέα πρόταση πιθανότατα θα περιλαμβάνει μέτρα για να αποτρέψει τους traders από την τεχνητή αύξηση των τιμών το καλοκαίρι, όταν οι χώρες ανεφοδιάζονται ενόψει του χειμώνα.
Πιθανές συνέπειες για τις διεθνείς σχέσεις
Οποιαδήποτε παρέμβαση στις τιμές θα μπορούσε να επηρεάσει τις εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με τις ΗΠΑ, ιδίως στη διαπραγμάτευση προμηθειών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
“Η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί στην εξασφάλιση επαρκούς ενέργειας για τις βιομηχανίες και τα νοικοκυριά της”, δήλωσε ο Άμουντ Βικ, ανώτερος σύμβουλος του Eurasia Group και πρώην υπουργός Ενέργειας της Νορβηγίας.
“Ο καθορισμός ανώτατου ορίου τιμών δεν θα λύσει το βασικό πρόβλημα, που είναι η έλλειψη ενέργειας”.
