Μια νέα καινοτομία στην αποαλκοόλωση κρασιού και άλλων ποτών αναπτύσσεται στην Πάτρα, με προοπτική αξιοποίησης σε μια διεθνή αγορά που καταγράφει αυξανόμενο εμπορικό και επενδυτικό ενδιαφέρον.
Η καινοτομία αποτελεί ερευνητικό έργο του Κωνσταντίνου Πουλά, Αναπληρωτή Καθηγητή Βιοχημείας του Τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών, και βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο επιχειρηματικής ανάπτυξης. Για τον λόγο αυτό δεν έχει λάβει οριστική εμπορική ονομασία, καθώς προτεραιότητα αποτελεί η περαιτέρω επιστημονική τεκμηρίωση, η τεχνική ωρίμανση και η διερεύνηση των δυνατοτήτων βιομηχανικής εφαρμογής
Η τεχνολογία διαφοροποιείται από τις συμβατικές μεθόδους αποαλκοόλωσης, καθώς δεν περιορίζεται στην αφαίρεση της αιθανόλης. Κεντρικός στόχος της είναι η διατήρηση, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, των χαρακτηριστικών που συνθέτουν την ταυτότητα του αρχικού ποτού: του αρώματος, της γεύσης, του χρώματος, αλλά και σημαντικών φυσικών συστατικών, όπως οι πολυφαινόλες και οι ανθοκυανίνες.
Παρέμβαση στο ίδιο το ποτό
Η ερευνητική προσέγγιση βασίζεται στην εφαρμογή εξειδικευμένων φυσικοχημικών διεργασιών και ελεγχόμενων ηλεκτρομαγνητικών πεδίων απευθείας στο ποτό.
Σε αντίθεση με άλλες προσεγγίσεις που έχουν κατά καιρούς εξεταστεί για τον περιορισμό των επιδράσεων του αλκοόλ στον ανθρώπινο οργανισμό, η συγκεκριμένη τεχνολογία παρεμβαίνει στο προϊόν πριν αυτό καταναλωθεί.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, η διαδικασία έχει σχεδιαστεί ώστε να περιορίζει τη θερμική και οξειδωτική καταπόνηση του ποτού. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, επειδή οι υψηλές θερμοκρασίες, οι έντονες μηχανικές διεργασίες και ορισμένες μέθοδοι φιλτραρίσματος μπορούν να επηρεάσουν τα πτητικά αρωματικά συστατικά και το συνολικό οργανοληπτικό προφίλ ενός κρασιού.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η παραγωγή ενός ποτού με μηδενική ή χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ, αλλά η δημιουργία ενός προϊόντος που θα διατηρεί ουσιαστικά στοιχεία της αρχικής του ποιότητας.
Ενθαρρυντικά εργαστηριακά αποτελέσματα
Στο πλαίσιο της ερευνητικής αξιολόγησης πραγματοποιήθηκαν δοκιμές αντιοξειδωτικής δραστικότητας με τη μέθοδο DPPH, μια ευρέως χρησιμοποιούμενη εργαστηριακή δοκιμασία για την εκτίμηση της ικανότητας ενός δείγματος να εξουδετερώνει ελεύθερες ρίζες.
Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα της ερευνητικής ομάδας, αποαλκοολωμένα δείγματα κρασιών που υποβλήθηκαν στη νέα διαδικασία παρουσίασαν υψηλή αντιοξειδωτική δραστικότητα σε σύγκριση με εμπορικά αποαλκοολωμένα προϊόντα που εξετάστηκαν στο ίδιο πλαίσιο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε δείγμα αποαλκοολωμένης Μαυροδάφνης με μηδενική περιεκτικότητα σε αλκοόλ, το οποίο εμφάνισε ισχυρή αντιοξειδωτική δράση ακόμη και σε αυξημένες αραιώσεις.
Τα ευρήματα αυτά αποτελούν ένδειξη ότι η διαδικασία μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση σημαντικού μέρους του φαινολικού προφίλ του κρασιού. Ωστόσο, για την πλήρη επιστημονική αξιολόγηση της τεχνολογίας απαιτούνται πρόσθετες αναλύσεις, επαναληπτικές δοκιμές, ανεξάρτητη επιβεβαίωση και μελέτες σε μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων και ποικιλιών.
Μια αγορά με ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική
Η ανάπτυξη της ελληνικής τεχνολογίας συμπίπτει με τη διεύρυνση της διεθνούς αγοράς ποτών χαμηλής και μηδενικής περιεκτικότητας σε αλκοόλ.
Οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, η αυξανόμενη έμφαση στην ευεξία, η αναζήτηση εναλλακτικών επιλογών και η τάση για πιο ελεγχόμενη κατανάλωση έχουν δημιουργήσει νέα πεδία δραστηριότητας για οινοποιεία, εταιρείες ποτών, δίκτυα λιανικής και επενδυτές.
Παρά την άνοδο της κατηγορίας, η ποιότητα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Η απομάκρυνση της αιθανόλης μπορεί να επηρεάσει τη δομή, το σώμα, το άρωμα και τη γευστική ισορροπία του κρασιού. Για τον λόγο αυτό, η διεθνής αγορά αναζητά τεχνολογίες που δεν θα αντιμετωπίζουν την αποαλκοόλωση ως απλή αφαίρεση ενός συστατικού, αλλά ως σύνθετη διαδικασία διατήρησης της συνολικής ποιότητας.
Η ελληνική καινοτομία επιχειρεί να τοποθετηθεί ακριβώς σε αυτό το σημείο, προσφέροντας μια μέθοδο που, εφόσον επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα, θα μπορούσε να ενδιαφέρει τόσο την εγχώρια οινοποιία όσο και παραγωγούς του εξωτερικού.
Προοπτική βιομηχανικής κλιμάκωσης
Η μέθοδος έχει σχεδιαστεί με προοπτική εφαρμογής πέρα από το εργαστήριο.
Η ερευνητική ομάδα εξετάζει τη δυνατότητα προσαρμογής της τεχνολογίας σε διαφορετικές παραγωγικές κλίμακες, από πιλοτικές εγκαταστάσεις έως ευρύτερη βιομηχανική αξιοποίηση. Παράλληλα, διερευνώνται πιθανές εφαρμογές σε διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, όπως:
- κρασιά μηδενικής περιεκτικότητας σε αλκοόλ,
- κρασιά χαμηλού αλκοολικού βαθμού,
- επιλεγμένες λευκές και ερυθρές ποικιλίες,
- λικέρ και άλλα αλκοολούχα ποτά,
- εξατομικευμένες εφαρμογές για οινοποιεία και βιομηχανίες ποτών.
Η δυνατότητα βιομηχανικής κλιμάκωσης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη μετάβαση από την ερευνητική επιβεβαίωση στην εμπορική εφαρμογή. Θα πρέπει να αξιολογηθούν, μεταξύ άλλων, η ενεργειακή κατανάλωση, το κόστος ανά μονάδα προϊόντος, η ταχύτητα επεξεργασίας, η σταθερότητα των αποτελεσμάτων και η συμβατότητα με τις υφιστάμενες γραμμές παραγωγής.
Οι επόμενες επιχειρηματικές κινήσεις
Η επόμενη φάση ανάπτυξης αναμένεται να επικεντρωθεί σε συνεργασίες με οινοποιεία, παραγωγούς ποτών, εργαστήρια αναλύσεων και πιθανούς επενδυτικούς εταίρους.
Μεταξύ των μοντέλων επιχειρηματικής αξιοποίησης που μπορούν να εξεταστούν περιλαμβάνονται:
- πιλοτικές εφαρμογές σε συνεργαζόμενα οινοποιεία,
- παροχή υπηρεσιών αποαλκοόλωσης,
- αδειοδότηση χρήσης της τεχνολογίας,
- εγκατάσταση εξοπλισμού σε μονάδες παραγωγής,
- κοινή ανάπτυξη νέων προϊόντων,
- δημιουργία προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας,
- συνεργασίες με εταιρείες τεχνολογικού εξοπλισμού.
Σε αυτή τη φάση, η τεχνολογία δεν παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένο εμπορικό προϊόν, αλλά ως ερευνητική και επιχειρηματική πρόταση που αναζητά τις κατάλληλες συνεργασίες για την επικύρωση, την κλιμάκωση και την είσοδό της στην αγορά.
Από την πανεπιστημιακή έρευνα στην πραγματική οικονομία
Η συγκεκριμένη προσπάθεια αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυνατότητας μεταφοράς πανεπιστημιακής γνώσης προς την παραγωγή.
Η σύνδεση της βιοχημείας, της τεχνολογίας τροφίμων και της βιομηχανίας ποτών μπορεί να δημιουργήσει προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών οινοποιείων και να ανοίξει νέες εξαγωγικές προοπτικές.
Για την ελληνική αγορά, μια αποτελεσματική μέθοδος αποαλκοόλωσης θα μπορούσε να επιτρέψει την αξιοποίηση γηγενών ποικιλιών, όπως η Μαυροδάφνη και το Μοσχοφίλερο, σε νέες κατηγορίες προϊόντων με διεθνές ενδιαφέρον.
Παράλληλα, θα μπορούσε να δώσει σε μικρότερα και μεσαία οινοποιεία πρόσβαση σε μια αναπτυσσόμενη κατηγορία, χωρίς να απαιτείται απαραίτητα η υιοθέτηση ιδιαίτερα σύνθετων ή υψηλού κόστους συμβατικών συστημάτων.
Η τελική εμπορική δυναμική της τεχνολογίας θα εξαρτηθεί από την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητάς της, τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και διεθνές κανονιστικό πλαίσιο, τη δυνατότητα σταθερής παραγωγής και την αποδοχή των τελικών προϊόντων από τους καταναλωτές.
