Η Πρόεδρος της Ελβετίας, Καρίν Κέλερ-Ζούτερ, πετά εκτάκτως προς την Ουάσινγκτον την Τρίτη, σε μια τελευταία προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία για τη μείωση του δασμού ύψους 39% που επέβαλε την περασμένη εβδομάδα ο Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως ανακοίνωσε επίσημα η κυβέρνηση, η αποστολή αποσκοπεί στο να διευκολυνθούν συναντήσεις με τις αμερικανικές αρχές και να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ενδεικτικό της πίεσης που δέχεται η Κέλερ-Ζούτερ στο εσωτερικό της χώρας είναι το γεγονός ότι ταξιδεύει χωρίς επίσημη πρόσκληση από τον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με πηγή με γνώση του θέματος. Το γραφείο της αρνήθηκε να σχολιάσει με ποιους σκοπεύει να συναντηθεί ή τι παραχωρήσεις μπορεί να προτείνει πριν από την προθεσμία της Πέμπτης, οπότε και τίθεται σε εφαρμογή ο δασμός.
Σε συνέντευξή του στο CNBC, που φανερώνει και τη δυσκολία της αποστολής, ο Τραμπ αναφέρθηκε στη μεταξύ τους τηλεφωνική επικοινωνία την περασμένη εβδομάδα:
«Ήταν ευγενική, αλλά δεν ήθελε να ακούσει», δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με την Ελβετία. Σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα βγάζει «μια περιουσία» από τα φαρμακευτικά προϊόντα, ενώ προανήγγειλε και νέους δασμούς στα φάρμακα «την επόμενη εβδομάδα ή και νωρίτερα».
Η απόφαση για τον δασμό προκάλεσε σοκ στην Ελβετία, καθώς οι προηγούμενες διαπραγματεύσεις φαινόταν να κινούνται σε θετικό κλίμα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg Economics, αν ο δασμός 39% εφαρμοστεί οριζόντια – και στα φαρμακευτικά προϊόντα – ενδέχεται να πλήξει έως και 1% του ελβετικού ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα. Το παράδοξο που αντιμετωπίζουν η Κέλερ-Ζούτερ και ο Υπουργός Οικονομίας της Ελβετίας, Γκι Παρμελέν, είναι ότι τυχόν παραχωρήσεις ενδέχεται να κοστίσουν πολιτικά, χωρίς όμως να μειώσουν ουσιαστικά το εμπορικό έλλειμμα που επικαλείται ο Τραμπ.
«Η Ελβετία πρέπει να γίνει δημιουργική», δηλώνει ο Στέφαν Λεγκέ, ερευνητής εμπορικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο St Gallen.
Η «διπλωματία-αστραπή» της Προέδρου ακολουθεί έκτακτη συνεδρίαση της κυβέρνησης τη Δευτέρα, όπου αποφασίστηκε να παρουσιαστεί νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ. Οι τομείς στους οποίους εξετάζονται παραχωρήσεις περιλαμβάνουν: γεωργία, χρυσό, φάρμακα, ενέργεια και αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Πιθανές ελβετικές παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ:
Γεωργικοί Δασμοί
Η Ελβετία έχει καταργήσει τους δασμούς στη βιομηχανία από το 2023, διατηρώντας όμως δασμούς στα αγροτικά προϊόντα, στο πλαίσιο της πολιτικής αυτάρκειας. Οποιαδήποτε υποχώρηση σε αυτό το μέτωπο θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους αγρότες, οι οποίοι έχουν ήδη δηλώσει ότι θα την «πολεμήσουν σθεναρά». Παρότι το πολιτικό κόστος θα είναι μεγάλο, το οικονομικό όφελος για τις ΗΠΑ θα είναι κυρίως συμβολικό, αφού ο αγροτικός τομέας αντιστοιχεί σε πολύ μικρό ποσοστό της ελβετικής οικονομίας.
Χρυσός
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα με την Ελβετία (ύψους 38 δισ. δολαρίων πέρυσι) οφείλεται κυρίως σε εισαγωγές χρυσού. Οι ελβετικοί χρυσοχόοι απλώς μεταποιούν τις ράβδους, δεν τις παράγουν. Μια πιθανή λύση θα ήταν ένας ξεχωριστός δασμός 50% στον χρυσό, περιορίζοντας την επίπτωση στην ευρύτερη οικονομία. Μια άλλη ιδέα είναι η ανάθεση του εμπορίου χρυσού στην Κεντρική Τράπεζα, ώστε να εξαιρεθεί από τις στατιστικές του εμπορικού ισοζυγίου. Δεν είναι βέβαιο, όμως, αν αυτό θα ικανοποιήσει τον Τραμπ.
Μαχητικά Αεροσκάφη
Η Ελβετία έχει συμφωνήσει στην αγορά 36 μαχητικών F-35 από τη Lockheed Martin, αλλά έχουν προκύψει διαφωνίες σχετικά με την τιμή. Αν και η συμφωνία ύψους 6 δισ. ελβετικών φράγκων εγκρίθηκε με δημοψήφισμα, οι ΗΠΑ ζητούν επιπλέον 1,3 δισ. λόγω αυξημένων εξόδων παραγωγής.
Η αποδοχή της αναπροσαρμοσμένης τιμής ή ακόμη και η συμβολική αγορά επιπλέον αεροσκαφών θα μπορούσε να κερδίσει την εύνοια του Τραμπ, αλλά θα αντιμετωπίσει αντιδράσεις από τους ψηφοφόρους.
Φάρμακα, Επενδύσεις και Ενέργεια
Ο φαρμακευτικός κλάδος είναι ιδιαίτερος στόχος του Τραμπ. Οι εταιρείες Novartis και Roche έχουν ήδη ανακοινώσει επενδύσεις δισεκατομμυρίων στις ΗΠΑ, ενώ η ελβετική κυβέρνηση θα μπορούσε να τις ενθαρρύνει να μειώσουν τις τιμές των φαρμάκων στην αμερικανική αγορά. Επίσης, η κυβέρνηση ενδέχεται να συγκεντρώσει νέες δεσμεύσεις για επενδύσεις σε ΗΠΑ από ελβετικές επιχειρήσεις και να συμφωνήσει στην αγορά αμερικανικής ενέργειας, ειδικά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), έστω και σε περιορισμένο βαθμό.
«Θα μπορούσαμε να αγοράσουμε πετρέλαιο, όπλα και LNG, να δώσουμε κάποιες παραχωρήσεις στη γεωργία και να προσπαθήσουμε να πιέσουμε τις φαρμακευτικές να ρίξουν τις τιμές», σχολιάζει ο πρώην Ελβετός διπλωμάτης, Τόμας Μπόρερ.
Το «κλειδί» είναι ο ίδιος ο Τραμπ
Η ελβετική διπλωματία έχει συνειδητοποιήσει ότι το κλειδί για μια συμφωνία δεν βρίσκεται στα τεχνικά επιτελεία, αλλά στον ίδιο τον Τραμπ. Έτσι, ένα χειρονομιακού τύπου δώρο ίσως κάνει τη διαφορά. Ο Στέφαν Λεγκέ, από το Πανεπιστήμιο St Gallen, θυμίζει τη συμβολική χειρονομία του Γερμανού Καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, που προσέφερε στον Τραμπ το πιστοποιητικό γέννησης του παππού του.
«Ίσως θα ήταν καλύτερο να του δώσουμε ένα χρυσό ελβετικό ρολόι», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Λεγκέ.
Για περισσότερες ειδήσεις, ακολουθήστε μας εδώ!
Για συνεχή ενημέρωση, πατήστε εδώ