Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ συμφώνησαν, την Τετάρτη (3/9), επί της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με την απλούστευση των διατάξεων που σχετίζονται με την Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ).
Στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας, της υποστήριξης των αγροτών, συμπεριλαμβανομένων των νέων και νεαρών αγροτών, της ενθάρρυνσης της καινοτομίας και της ενίσχυσης της παραγωγικότητας.
Η πρόταση αποτελεί τη λεγόμενη δέσμη μέτρων «Omnibus III», που ενέκρινε η Επιτροπή, στις 14 Μαΐου 2025, για την απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ στον τομέα της γεωργίας . Η δέσμη περιλαμβάνει τροποποιήσεις σε δύο από τις τρεις βασικές νομοθετικές πράξεις που θεσπίζουν κανόνες για την ΚΓΠ, δηλαδή τον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια (SPR) και τον «οριζόντιο» κανονισμό.
Λόγω των σημαντικών επιπτώσεών της, το Συμβούλιο αντιμετώπισε την εν λόγω πρωτοβουλία με ύψιστη προτεραιότητα , με στόχο να παράσχει στους αγρότες της ΕΕ και στις εθνικές διοικήσεις την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους.
Τα προτεινόμενα μέτρα απλούστευσης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές μειώσεις του διοικητικού κόστους τόσο για τους αγρότες όσο και για τις εθνικές διοικήσεις.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής, αυτή η απλούστευση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση έως και 1,6 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους αγρότες και σε περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ για τις διοικήσεις των κρατών μελών.
Η θέση του Συμβουλίου διατηρεί το γενικό προσανατολισμό της πρότασης της Επιτροπής, υποστηρίζοντας τους ακόλουθους στόχους:
- ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου για τους αγρότες και τις διοικήσεις και μείωση των ελέγχων
- αύξηση των πληρωμών προς τους μικρούς αγρότες και απλούστευση των κανόνων σχετικά με την αιρεσιμότητα, ιδίως για τις βιολογικές εκμεταλλεύσεις
- μείωση των επιτόπιων ελέγχων και κατάργηση της ετήσιας εκκαθάρισης απόδοσης
Η τροποποίηση του γεωργικού αποθεματικού θα περιόριζε τις απαιτήσεις για τη χρήση αυτού του ταμείου, αλλά οι αντίστοιχοι νέοι τύποι πληρωμών κρίσης στο SPR θα πρέπει, συνολικά, να βελτιώσουν τη χρηματοδότηση των αγροτών σε περιόδους κρίσης. Αυτοί οι προτεινόμενοι νέοι τύποι έχουν πλέον αναβληθεί για την ευρύτερη αναθεώρηση της ΚΓΠ.
Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου βελτιώνει τα ακόλουθα στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής:
- δίνει ευελιξία στα κράτη μέλη να αποφασίσουν σε ποιο βαθμό οι μερικώς βιολογικές εκμεταλλεύσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι πληρούν ορισμένα περιβαλλοντικά πρότυπα, τα λεγόμενα ΚΓΠΚ (καλές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες)
- βελτιώνει τη δυνατότητα των αγροτών να επωφεληθούν από εργαλεία διαχείρισης κινδύνου
- αυξάνει το ποσοστό για τις προκαταβολικές άμεσες πληρωμές, βελτιώνοντας τη δυνατότητα των κρατών μελών να βοηθήσουν τους αγρότες που πλήττονται, για παράδειγμα, από φυσικές καταστροφές
Επόμενα βήματα
Η Προεδρία είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόλις το τελευταίο καταλήξει στη δική του διαπραγματευτική θέση, για την επίτευξη τελικής συμφωνίας επί του φακέλου αυτού.
Το πακέτο απλούστευσης «Omnibus III» για τη γεωργία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πολιτικού στόχου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με τη μείωση του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων και τη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τη δραστηριότητά τους στην ΕΕ. Αυτή η προσπάθεια απλούστευσης διεξάγεται σε απάντηση στην ώθηση που έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Συμπεράσματα Μαρτίου 2023, Στρατηγική Ατζέντα 2024-2029) που ζήτησε την απλούστευση του γενικού κανονιστικού περιβάλλοντος και τη μείωση του διοικητικού φόρτου.
