35
Στα όριά τους βρίσκονται επιχειρηματίες και εργαζόμενοι στον κλάδο του ελληνικού τουρισμού, με την αυλαία του Αυγούστου να αποκαλύπτει μια εικόνα έντονης κόπωσης και λειτουργικού αδιεξόδου. Παρά τα διαδοχικά ρεκόρ αφίξεων και εσόδων, η φετινή καλοκαιρινή σεζόν εξελίσσεται σε έναν μαραθώνιο επιβίωσης. Με περισσότερες από 85.000 κενές θέσεις εργασίας από το ξεκίνημά της, οι επιχειρήσεις επιστράτευσαν συγγενείς, φίλους και πρόχειρες λύσεις για να καλύψουν τα κενά, εξαναγκάζοντας το υπάρχον προσωπικό σε εξαντλητικές εμβόλιμες βάρδιες και στενότητα ρεπό.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού δεν αποτελεί πλέον συγκυριακό φαινόμενο της θερινής περιόδου, αλλά ένα βαθιά διαρθρωτικό πρόβλημα. Η δεξαμενή των διαθέσιμων εργαζομένων έχει συρρικνωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς πολλοί αποχώρησαν κατά την πανδημία προς αναζήτηση σταθερότερων συνθηκών σε άλλους τομείς, ενώ ένα μεγάλο μέρος απορροφήθηκε από την αλματώδη ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Το χάσμα μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων διευρύνεται συνεχώς. Από τη μία πλευρά, οι επιχειρηματίες κάνουν λόγο για έλλειψη προσωπικού, απουσία εξειδικευμένων δεξιοτήτων και άρνηση των νέων να εργαστούν, ακόμα και με υψηλές αμοιβές. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν εξαντλητικούς ρυθμούς όπου «ένας δουλεύει για τρεις», χαμηλές απολαβές σε σχέση με την καταπόνηση, καθώς και απαράδεκτες συνθήκες διαμονής, ειδικά στα νησιά. Το κλίμα αυτό οδήγησε την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό-Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ) σε πανελλαδική απεργία ήδη από τον Ιούνιο, διεκδικώντας υποχρεωτικές Συλλογικές Συμβάσεις, τήρηση του πενθημέρου-8ώρου και πληρωμή των υπερωριών.
Η πίεση αυτή έχει τροφοδοτήσει εκτεταμένα φαινόμενα αυθαιρεσίας και παραβατικότητας. Περιστατικά με εργαζόμενους που κρύβονται σε αποθήκες ή υποκρίνονται τους λουόμενους για να γλιτώσουν τους ελέγχους των Αρχών, ακραία επεισόδια βίας —όπως η επίθεση διευθυντή ξενοδοχείου σε 16χρονο στη Χερσόνησο— αλλά και η κατακόρυφη αύξηση της ανήλικης εργασίας χωρίς μέτρα προστασίας, συνθέτουν τη σκοτεινή πλευρά της σεζόν.
Αν και η υποχρεωτική εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας αποτύπωσε διπλασιασμό των υπερωριών, πολλοί εργοδότες καταφεύγουν σε τεχνάσματα, όπως η χορήγηση εικονικών προκαταβολικών ρεπό για συνεχόμενη εργασία 10 έως 15 ημερών, ενώ άλλοι προτίμησαν να βάλουν προσωρινό «λουκέτο» τον Αύγουστο. Οι εντατικοί έλεγχοι έχουν ήδη αποφέρει δεκάδες πρόστιμα για αδήλωτη εργασία, υπερβάσεις ωραρίου, μη καταβολή δεδουλευμένων και παρεμπόδιση των ελεγκτικών μηχανισμών, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ριζικές αλλαγές στο μοντέλο εργασίας του ελληνικού τουρισμού.
