Μέσα σε μια θύελλα συμφωνιών από τους υπουργούς ενέργειας και τους γίγαντες των ορυκτών καυσίμων, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας πανηγύρισαν ότι τα προϊόντα τους όχι μόνο δεν θα παροπλιστούν, αλλά θα διαδραματίσουν ηγετικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση.
Παρά τον ενθουσιασμό αυτό, ωστόσο, ορισμένοι δεν έκρυψαν τις ανησυχίες τους. Ορισμένοι εκπρόσωποι της βιομηχανίας φυσικού αερίου επέκριναν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν για το πάγωμα των αδειών για τους αμερικανικούς τερματικούς σταθμούς εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η ελληνική ύπαιθρος φοβάται επίσης τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας.
Πράγματι, πολλοί φοβούνται ότι η παγκόσμια αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου, η οποία έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για την Ευρώπη και την Ασία μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, θα αντιμετωπίσει σύντομα την πρώτη της δοκιμασία. Με τη ζήτηση να αυξάνεται και την προσφορά να αδυνατεί να συμβαδίσει, ένας νέος αγώνας δρόμου για το φυσικό αέριο θα μπορούσε να είναι στον ορίζοντα.
Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη όχι μόνο έχει επιβιώσει, αλλά τα πηγαίνει πολύ καλύτερα.
Αντεπιχείρημα.
Κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, το 2025 υποτίθεται ότι θα ήταν η χρονιά της σωτηρίας. Η Ρωσία είχε κλείσει τον αγωγό που προμήθευε περισσότερο από το 40% του φυσικού αερίου της Ευρώπης. Μεγάλα έργα υγροποιημένου φυσικού αερίου στις ΗΠΑ και το Κατάρ κατέκλυσαν την αγορά, και αν η ηπειρωτική Ευρώπη επιβίωνε τους δύο χειμώνες, θα μπορούσε να ξεπεράσει την απειλή.
Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη όχι μόνο επιβίωσε, αλλά και κάτι παραπάνω από επιβίωσε. Καθώς πλησιάζουμε στον τρίτο χειμώνα από το ξέσπασμα του πολέμου, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου είναι ήδη γεμάτες κατά 94% έναντι του στόχου να αποθηκευτεί το 90% μέχρι τον Νοέμβριο. Είναι σαφές ότι ο στόχος αυτός επιτεύχθηκε χάρη στις τεράστιες αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου που αντιπροσώπευαν το 60% των εισαγωγών φυσικού αερίου της περιοχής πέρυσι.
Αντίθετα, όμως, οι ανησυχίες έχουν επιστρέψει στην αγορά. Η παγκόσμια τιμή αναφοράς του ασιατικού LNG παρέμεινε πάνω από 13 δολάρια ΗΠΑ ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (mBtu).
Θερμόμετρο.
Μία από τις ανησυχίες είναι η επικείμενη πτώση της θερμοκρασίας. Οι δύο τελευταίοι χειμώνες στο βόρειο ημισφαίριο ήταν ήπιοι, αλλά ο επόμενος χειμώνας είναι απίθανο να είναι το ίδιο ήπιος.
Όπως σημείωσε ένας έμπορος φυσικού αερίου στην εφημερίδα The Economist, «ένας κανονικός χειμώνας θα είναι πολύ κρύος για τα πρόσφατα δεδομένα». Η ψυχρή περίοδος είναι διπλά κακή για την Ευρώπη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο άνεμος τείνει να είναι ασθενέστερος κατά τη διάρκεια της ψυχρής περιόδου, εμποδίζοντας την παραγωγή αιολικής ενέργειας.
Η βορειοανατολική Ασία θα μπορούσε επίσης να έχει πιο κρύο από τους πρόσφατους χειμώνες – υπάρχει πάντα η πιθανότητα ακραίων χειμώνων, όπως αυτός του 2021 (το Πεκίνο είχε τις χαμηλότερες θερμοκρασίες Ιανουαρίου των τελευταίων 50 ετών, στους -20°C).
Ο Sindre Knutsson της εταιρείας συμβούλων Rystad Energy εκτιμά ότι οι ψυχρότερες θερμοκρασίες στην Ευρώπη και την Ασία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρόσθετη ζήτηση για 21 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) και 15 bcm φυσικού αερίου αντίστοιχα.
Καθώς η Ευρώπη εισάγει τη μεγαλύτερη ποσότητα φυσικού αερίου μέσω αγωγών και η Ασία, εξαιρουμένης της Κίνας, οι εισαγωγές μέσω αγωγών είναι αμελητέες, το υπόλοιπο πρέπει να μεταφερθεί δια θαλάσσης.
Αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση για 26 εκατομμύρια τόνους LNG, που ισοδυναμεί με το 7% του παγκόσμιου εμπορίου πέρυσι.
Λήξη των συμφωνιών διαμετακόμισης
Μια δεύτερη ανησυχία είναι ότι οι ευρωπαϊκές εισαγωγές μέσω αγωγών θα μπορούσαν να μειωθούν περαιτέρω: βάσει μιας πενταετούς συμφωνίας που λήγει τον Δεκέμβριο, η Ρωσία εξακολουθεί να στέλνει φυσικό αέριο στην Κεντρική Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας. Η ροή αυτή θα μειωθεί στο μισό μέχρι το 2021, αλλά θα εξακολουθεί να είναι ισοδύναμη με 15 δισ. κυβικά μέτρα πέρυσι. Η Ουκρανία έχει ήδη δηλώσει ότι δεν είναι πρόθυμη να διαπραγματευτεί μια νέα συμφωνία.
Συνεπώς, η Ευρώπη και η Ουκρανία αναζητούν μια λύση στην οποία το Αζερμπαϊτζάν θα διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο.
Έτσι, ο καιρός και η γεωπολιτική θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρόσθετη ζήτηση για πολλά φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το Arctic LNG Terminal 2 της Ρωσίας ήταν αρχικά προγραμματισμένο να εξάγει έως και 13 εκατομμύρια τόνους υγροποιημένου φυσικού αερίου ετησίως (που ισοδυναμεί με 18 δισ. κυβικά μέτρα υπέρψυκτου αερίου) μέχρι το επόμενο έτος, αλλά έχει καθυστερήσει και δεν έχει πελάτες λόγω της επιβολής κυρώσεων από τις ΗΠΑ στο έργο και τα πλοία που ελλιμενίζονται εκεί. Τα σχέδια της Αιγύπτου να γίνει αξιόπιστος προμηθευτής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν καταρρεύσει. Η παραγωγή φυσικού αερίου της Αιγύπτου μειώνεται πολύ ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν.
Το χειρότερο σενάριο είναι ότι η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει θερμοκρασίες υπό το μηδέν στις αρχές Δεκεμβρίου και το ρωσικό φυσικό αέριο θα εξαφανιστεί την 1η Ιανουαρίου.
Απογοήτευση στις ΗΠΑ
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Economist, η μεγαλύτερη απογοήτευση είναι οι ΗΠΑ. Το μορατόριουμ του Μπάιντεν θα πλήξει τις προμήθειες, αλλά μόνο μετά από μερικά χρόνια, καθώς ισχύει μόνο για τα νέα έργα. Ο άμεσος πονοκέφαλος για τις ΗΠΑ είναι η πτώχευση του κύριου εργολάβου του έργου Golden Pass στο Τέξας (ένας από τους δύο μεγάλους τερματικούς σταθμούς που πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία το επόμενο έτος).
Εκτός από τα προβλήματα των μικρότερων έργων, αναμένεται να υλοποιηθεί νέα παραγωγική δυναμικότητα 25-30 εκατομμυρίων τόνων/έτος έως το 2025, αν και η δυναμικότητα αυτή είναι πιθανό να ανέλθει σε περίπου 15 εκατομμύρια τόνους/έτος.
Τέλεια καταιγίδα.
Πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια τέλεια καταιγίδα;
Το χειρότερο σενάριο είναι ότι η Ευρώπη θα έχει θερμοκρασίες υπό το μηδέν μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου και το ρωσικό φυσικό αέριο θα έχει εξαντληθεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου. Η ηπειρωτική Ευρώπη δεν θα ξεμείνει από καύσιμα βραχυπρόθεσμα. Εκτός από τα αποθέματα ρεκόρ, υπάρχει άφθονη πυρηνική ενέργεια (πολλοί από τους γαλλικούς αντιδραστήρες που έκλεισαν το 2022 θα επαναλειτουργήσουν) και υδροηλεκτρική ενέργεια (μετά από έντονες βροχοπτώσεις βιβλικών διαστάσεων).
Ωστόσο, σύμφωνα με αυτό το σενάριο, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου θα εξαντληθούν ταχύτερα και η πρώτη μεγάλη αναπλήρωση των αποθεμάτων θα πραγματοποιηθεί από το 2022. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η επέκταση της ικανότητας επαναεριοποίησης κατά το ένα πέμπτο έχει μειώσει τους περιορισμούς στην προθυμία αγοράς.
Η Ευρώπη θα ανταγωνιστεί με την Ασία για τα φορτία ΥΦΑ αυξάνοντας τις τιμές spot. Η Anne-Sophie Corbeau του Πανεπιστημίου Κολούμπια προβλέπει ότι οι τιμές spot θα φθάσουν τα 16 δολάρια ΗΠΑ/mbtu στις αρχές του τρέχοντος έτους. Οι πλούσιες ασιατικές χώρες και η Κίνα αγοράζουν το μεγαλύτερο μέρος του ΥΦΑ τους με μακροπρόθεσμα συμβόλαια που συνδέονται με τις τιμές του πετρελαίου, γεγονός που περιορίζει σε μεγάλο βαθμό την άνοδο των τιμών του ΥΦΑ.
Ωστόσο, σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου συνδέονται με την αγορά spot ή την τιμή spot και η ηπειρωτική Ευρώπη δεν μπορεί να ζήσει χωρίς φυσικό αέριο, καθώς η ήπειρος έχει καταργήσει σε μεγάλο βαθμό τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα. Οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και οι καταναλωτές, ή ένα μείγμα των τριών, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να επωμιστούν το αυξανόμενο κόστος.
