Σε φάση επικίνδυνης στρατιωτικής κλιμάκωσης εισέρχεται η Μέση Ανατολή, καθώς ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε τα ξημερώματα της Κυριακής νέο, τρίτο κατά σειρά κύμα αεροπορικών επιδρομών εναντίον ιρανικών στόχων.
Η επιχείρηση των ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε σε αντίποινα για την επίθεση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εναντίον εμπορικού πλοίου στα Στενά του Ορμούζ, με την Τεχεράνη να ανακοινώνει παράλληλα πως η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός κλείνει «μέχρι νεωτέρας».
Η κατάσταση περιπλέκεται δραματικά, καθώς λίγες ώρες μετά τις αμερικανικές επιδρομές, το Ιράν φέρεται να εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον αμερικανικής βάσης στην Ιορδανία, ενώ στο στόχαστρο βρέθηκαν και χώρες του Κόλπου. Παράλληλα, η Τεχεράνη άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επεκτείνει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις και κατά του Ισραήλ.
Κατάρρευση της εκεχειρίας και ναυτικός αποκλεισμός
Η νέα μετωπική αναμέτρηση έρχεται σε συνέχεια των σφοδρών συγκρούσεων των τελευταίων ημερών, οι οποίες οδήγησαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να ανακοινώσει τον τερματισμό της εκεχειρίας που είχε συμφωνηθεί για την παύση των εχθροπραξιών. Παρά την κατάρρευση των συνομιλιών, η Ουάσινγκτον αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, υπό τον όρο όμως της άμεσης αποκατάστασης της ασφάλειας στη ναυσιπλοΐα.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν πως έθεσαν υπό τον έλεγχό τους τα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε αντίδραση θα αντιμετωπιστεί με σφοδρότητα. Όπως ανακοίνωσαν, εμπορικά πλοία αγνόησαν τις οδηγίες να αλλάξουν πορεία, με αποτέλεσμα ένα εξ αυτών να πληγεί από «προειδοποιητικά πυρά».
Σοβαρές ζημιές σε πλοίο κυπριακής σημαίας
Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) επιβεβαίωσε ότι το πλοίο που δέχθηκε την επίθεση είναι το M/V GFS Galaxy, κυπριακής σημαίας. Το σκάφος υπέστη σοβαρές ζημιές στο μηχανοστάσιό του ανατολικά του Ομάν, με αποτέλεσμα το πλήρωμα να το εγκαταλείψει χρησιμοποιώντας σωσίβιες λέμβους. Ένα μέλος του πολιτικού πληρώματος αναφέρεται ως αγνοούμενο.
Σαρωτικά αμερικανικά αντίποινα
Η απάντηση της Ουάσινγκτον ήταν άμεση. Η CENTCOM εξαπέλυσε μαζικά πλήγματα κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ, του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν. Εκρήξεις σημειώθηκαν σε κομβικές παράκτιες περιοχές και υποδομές του Ιράν, όπως το Μπουσέρ, το Ασαλουγιέχ, το Μπαντάρ Αμπάς και το νησί Κεσμ, ενώ επλήγησαν και τηλεπικοινωνιακές υποδομές στην επαρχία Κερμάν.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν βαρύ τίμημα, αποδυναμώνοντας την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε πολιτικά και εμπορικά πλοία», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο αμερικανικός στρατός.
Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, σχολίασε χαρακτηριστικά: «Το Ιράν έκανε μια κακή επιλογή. Τώρα πληρώνει το τίμημα».
Αντίποινα στην Ιορδανία και συναγερμός στον Κόλπο
Λίγο αργότερα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν κέντρο διοίκησης και υπόστεγα drones σε στρατιωτική βάση της Ιορδανίας (συμμάχου των ΗΠΑ). Ταυτόχρονα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ ενεργοποίησαν τα αντιαεροπορικά τους συστήματα αναχαιτίζοντας ιρανικούς πυραύλους και drones, ενώ προειδοποιητικές σειρήνες ήχησαν και στο Μπαχρέιν.
Το παρασκήνιο των διπλωματικών επαφών στο Ομάν
Οι πολεμικές επιχειρήσεις ξέσπαναν παρά το γεγονός ότι βρισκόταν σε εξέλιξη διπλωματικός μαραθώνιος στο Ομάν, μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών του Ιράν και του Ομάν. Το Μουσκάτ είχε καταθέσει προσχέδιο πρότασης που προέβλεπε:
-
Ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων από τον νότιο διάδρομο (εντός των χωρικών υδάτων του Ομάν).
-
Προηγούμενη έγκριση από την Τεχεράνη για τον βόρειο διάδρομο (εντός ιρανικών χωρικών υδάτων), χωρίς όμως την επιβολή τελών.
Ωστόσο, το Ιράν επιμένει στον πλήρη έλεγχο της διεθνούς θαλάσσιας οδού, κατηγορώντας παράλληλα την Ουάσινγκτον ότι παραβίασε την προσωρινή συμφωνία καταργώντας τις εξαιρέσεις που του επέτρεπαν να πωλεί πετρέλαιο σε δολάρια. «Η πραγματικότητα είναι απλή: μπορεί να υπάρξει μόνο αμοιβαία συμμόρφωση», δήλωσε ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, λίγο πριν η περιοχή τυλιχθεί ξανά στις φλόγες.
