Ενώ στην Πάτρα συνεχίζεται η αντιπαράθεση για τη διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του φράγματος Πείρου-Παραπείρου, νομοσχέδιο ανοίγει τον δρόμο για τη μεταβίβασή του σε κρατικό φορέα. Η απόφαση του 2020 που δεν εφαρμόστηκε και η σύμβαση με τον ιδιώτη που λήγει τέλος Δεκεμβρίου.
Την ώρα που στον Δήμο Πατρέων έχουν βγει τα… μαχαίρια μεταξύ των παρατάξεων της αντιπολίτευσης με τη Δημοτική Αρχή για το ποιος θα αναλάβει τη διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του φράγματος Πείρου-Παραπείρου, μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία -που ήταν σε διαβούλευση εδώ και περίπου έναν μήνα- βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στη Βουλή. Αυτή την εβδομάδα, μάλιστα, ξεκίνησε να συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, ενώ σύντομα θα εισαχθεί και στην Ολομέλεια. Το νομοσχέδιο έχει τον εξής τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».
Ειδικότερα, πρόκειται για διάταξη του νομοσχεδίου που μπορεί να ανοίξει τον δρόμο ώστε το έργο να μεταβιβαστεί στην κρατική Εταιρεία Παγίων ΕΥΔΑΠ, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η συγκρότηση διαδημοτικού φορέα, για τον οποίο οι τοπικές παρατάξεις διαφωνούν εδώ και έξι χρόνια.
Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα εξαιτίας των στενών χρονικών περιθωρίων. Η σύμβαση με την ιδιωτική εταιρεία που έχει αναλάβει τη λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων λήγει στο μέσο του Δεκεμβρίου.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Πιο αναλυτικά, η νέα δυνατότητα περιλαμβάνεται στο άρθρο 76 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σύμφωνα με τη διάταξη, φράγματα και συνοδές εγκαταστάσεις που έχουν κατασκευαστεί από υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών μπορούν να μεταβιβάζονται, χωρίς αντάλλαγμα, στην Εταιρεία Παγίων ΕΥΔΑΠ, με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης δύναται προφανώς να περιληφθεί και ο Πείρος-Παραπείρος.
Η απόφαση του 2020 έμεινε στα χαρτιά
Η σημερινή εκκρεμότητα έχει αφετηρία το 2020, όταν το Δημοτικό Συμβούλιο Πατρέων αποφάσισε τη δημιουργία φορέα για τη διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του Πείρου-Παραπείρου.
Στο προτεινόμενο σχήμα θα συμμετείχαν οι Δήμοι Πατρέων, Δυτικής Αχαΐας και Ερυμάνθου, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Ελληνικό Δημόσιο. Μάλιστα, προβλεπόταν οι τρεις Δήμοι να διαθέτουν από κοινού το 51% των μετοχών, διατηρώντας την πλειοψηφία στη διοίκησή του. Η πρόταση είχε υπερψηφιστεί παρά τη διαφωνία του δημάρχου, Κώστα Πελετίδη.
Παρά την απόφαση, ο φορέας δεν συστάθηκε. Η Δημοτική Αρχή υποστήριζε ότι το κράτος όφειλε να αναλάβει εξ ολοκλήρου τη λειτουργία και συντήρηση του έργου, καθώς το οικονομικό βάρος δεν μπορούσε να μεταφερθεί στους Δήμους και, τελικά, στους πολίτες. Επίσης, «δεν υπήρχε το προσωπικό στη ΔΕΥΑΠ για να αναλάβει ένα τέτοιο μεγάλο εγχείρημα».
Έκτοτε, η υπόθεση παρέμεινε ανοιχτή, με αποτέλεσμα να μην έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα κοινά αποδεκτή λύση.
Η Intrakat και η παράταση έως τέλος του χρόνου
Ελλείψει τοπικού φορέα, η λειτουργία και συντήρηση του φράγματος παρέμεινε στην ευθύνη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, μέσω σύμβασης με ιδιωτικό ανάδοχο, την Intrakat.
Η συμβατική περίοδος ολοκληρώνεται στις 15 Δεκεμβρίου, με παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων.
«Κοιμόταν» το δημοτικό συμβούλιο
Το ερώτημα μέχρι χθες ήταν τι θα συμβεί από την 1η Ιανουαρίου 2027. Θα υπήρχε νέα ανάθεση σε ιδιώτη; θα συγκροτούνταν τελικά φορέας από τους Δήμους ή θα αξιοποιούνταν η δυνατότητα μεταβίβασης σε Κρατικό φορέα; Το νομοσχέδιο δείχνει να έχει ήδη απαντήσει, ενώ οι δημοτικές παρατάξεις, με εξαίρεση τον Βασίλη Αϊβαλή, πιάστηκαν στον… ύπνο. Ουσιαστικά τσακώνονταν εντός και εκτός δημοτικού συμβουλίου, χωρίς να είναι ενημερωμένες για τις εξελίξεις. Ως εκ τούτων, η έλλειψη συνεννόησης για τη δημιουργία διαδημοτικού φορέα οδηγεί στην ανάληψη της ευθύνης από Κρατικό φορέα.
Διαχρονικές διαφωνίες
Στο μεταξύ, στην πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, οι παρατάξεις του Κώστα Σβόλη, του Βασίλη Αϊβαλή και του Πέτρου Ψωμά επανέφεραν την ανάγκη δημιουργίας διαδημοτικού φορέα.
Ο κ. Αϊβαλής υποστήριξε, ειδικότερα, τη σύσταση διαβαθμιδικού συνδέσμου, με τη συμμετοχή των Δήμων και της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, ωστόσο γνώριζε επαρκώς τα μελλούμενα, πηγαίνοντας ένα βήμα παρακάτω. Τί είπε; Δύο πράγματα: «Περνόντας το φράγμα στη διαχείριση της Εταιρείας Παγίων ΕΥΔΑΠ, αφενός θα αυξηθεί κατ’ ελάχιστο 0,8 λετπα το κυβικό το νερό -που θα αναγκαστούν να πληρώνουν οι δημότες. Αφετέρου, υπάρχει κίνδυνος ιδιωτικοποίησης του νερού σε περίπτωση ιδιωτικοποίησης της κρατικής εταιρείας».
Αντίθετα, ο Κώστας Πελετίδης επέμεινε ότι η ανάληψη της ευθύνης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση θα μεταφέρει το κόστος στους δημότες, ενώ οι δημοτικές υπηρεσίες δεν διαθέτουν την απαιτούμενη στελέχωση και τεχνική υποδομή.
Ποια είναι η Εταιρεία Παγίων ΕΥΔΑΠ
Είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), δηλαδή δημόσιος φορέας που έχει συσταθεί για τη διαχείριση συγκεκριμένων υποδομών ύδρευσης.
Δεν είναι η ΕΥΔΑΠ Α.Ε., που παρέχει υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης στους καταναλωτές της περιοχής αρμοδιότητάς της.
Τι διαχειρίζεται; Η Εταιρεία Παγίων ΕΥΔΑΠ έχει ως βασικό αντικείμενο την κυριότητα και τη διαχείριση σημαντικών παγίων υποδομών του υδροδοτικού συστήματος, όπως φράγματα, ταμιευτήρες, υδραγωγεία και άλλες εγκαταστάσεις μεταφοράς νερού.
Συγκεκριμένα, στην κυριότητά της βρίσκονται:
Το φράγμα και ο ταμιευτήρας του Μόρνου
Το φράγμα και ο ταμιευτήρας του Ευήνου
Το φράγμα και ο ταμιευτήρας του Μαραθώνα
Οι εγκαταστάσεις της λίμνης Υλίκης
Τα εξωτερικά υδραγωγεία, οι σήραγγες, οι αγωγοί και τα αντλιοστάσια που μεταφέρουν ακατέργαστο νερό προς τις μονάδες επεξεργασίας.
