Πόσο επικίνδυνες θα μπορούσαν να είναι οι τοπικές εκλογές σ’ ένα κρατίδιο 2 εκατομμυρίων κατοίκων, πατρίδα του Bauhaus, του Νίτσε και του Λούθηρου; Τι κοινό έχει ο υποψήφιος του προπορευόμενου κόμματος με τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ; Πόσο αντέχει το «τείχος πυρός» κι ως τι μπορεί να επαναληφθεί η ιστορία;
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς -και μαζί του εκατομμύρια Γερμανοί και Ευρωπαίοι- έχει λόγους να ελπίζει ότι την επόμενη Κυριακή στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν θα γραφτεί ιστορία.
Στις μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις ενόψει των κρατιδιακών εκλογών ωστόσο, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) διατηρεί συντριπτικό προβάδισμα, με ποσοστό 40-43%, απειλώντας όχι μόνο να προκαλέσει σεισμό στο πολιτικό σύστημα, αλλά να ανοίξει τον δρόμο προς το άγνωστο.
Χαρακτηρισμένη «εξακριβωμένα ακροδεξιά» από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος του κρατιδίου, η AfD Σαξονίας-Άνχαλτ επενδύει στη ρητορική ξενοφοβίας και ανασφάλειας και σε έναν υποψήφιο που στα 35 του έρχεται με φόρα από τα (άκρα) δεξιά και με καμπάνια «ποπ-σταρ» υπόσχεται να κάνει στο Μαγδεμβούργο την αρχή για μια «όμορφη Γερμανία».
Όσο πιο κυνικός, πιο ακραίος και πιο απόλυτος, τόσο πιο δημοφιλής.
Ο επικίνδυνος κ. Ζίγκμουντ και το όραμά του
Το περιοδικό Der Spiegel φιλοξενούσε τον Ούλριχ Ζίγκμουντ την προηγούμενη εβδομάδα στο εξώφυλλό του.
Τίτλος: «Ο πιο επικίνδυνος άνθρωπος της Γερμανίας».
Ό,τι και αν επιδίωκε η συντακτική ομάδα, το αποτέλεσμα είναι ότι υπογεγραμμένο από τον κ. Ζίγκμουντ αντίτυπο πουλήθηκε για 1.000 ευρώ σε διαδικτυακή δημοπρασία.
«Το Spiegel ξεπούλησε. Το παίρνω στην πλάκα. Αν δεν πρόκειται για κανέναν εγκληματία, τρομοκράτη ή δολοφόνο που θεωρείται επικίνδυνος, αλλά για μένα που αγαπώ αυτή τη χώρα και θέλω να τη διορθώσω και να αποκαταστήσω τον νόμο και την τάξη, είναι πολύ καλή διαφήμιση!», λέει ο άνθρωπος που δεν αποκλείεται να γίνει ο πρώτος ακροδεξιός πρωθυπουργός ομόσπονδου κρατιδίου της Γερμανίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σε κάποια προηγούμενη ζωή του ασχολείτο με την προώθηση και την πώληση αρωμάτων – περίπου όπως και ο Πιτ Χέγκσεθ, που ανέλαβε το αμερικανικό Πεντάγωνο με διαπιστευτήρια, μεταξύ άλλων, διαφήμιση σαπουνιού με άρωμα πυρίτιδας και σχήμα χειροβομβίδας.
Στο πλαίσιο της επιχειρηματικής του δραστηριότητας μάλιστα ο κ. Ζίγκμουντ είχε κάποτε επιχειρήσει να πουλήσει τα αρώματά του στους Γερμανικούς Σιδηροδρόμους, διαβεβαιώνοντας ότι αν οι σταθμοί μύριζαν όμορφα, θα μειωνόταν η εγκληματικότητα.
Οι σπουδές του, στο ιδιωτικό Ευρωπαϊκό Εξ Αποστάσεως Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, αφορούν την ψυχολογία της αγοράς, κάτι που ο υποψήφιος πρωθυπουργός φαίνεται να έχει εμπεδώσει πολύ καλά: δεν προλαβαίνει να μοιράζει αυτόγραφα και να στήνει το ένα επικοινωνιακό σόου μετά το άλλο.
Όπως την συγκέντρωση πρόσφατα με τα χαρακτηριστικά ανατολικογερμανικά δίκυκλα Simson στο Βάισενφελ. «Καλώς ήρθατε στην Ανατολή. Καλώς ήρθατε στην Πρωσία», φώναξε με ενθουσιασμό ο εκφωνητής της εκδήλωσης.
Ο Ούλριχ-Ούλι- Ζίγκμουντ πήρε το κόμμα του από τις κατά μέτωπο επιθέσεις, την σκληρή ρητορική και την καταστροφολογία και το έστριψε στην αισιοδοξία, στην αυτοπεποίθηση και στην υπόσχεση σωτηρίας. Στο κρατίδιο με τον πλέον γερασμένο πληθυσμό στη χώρα, η καμπάνια του ξεχειλίζει από θετικά μηνύματα, όπως «Όλα θα πάνε καλά» ή «Όλα είναι δυνατά». Διαβεβαιώνει ότι «ο κόσμος τείνει να μένει περισσότερο σε χώρους που μυρίζουν όμορφα». Το ίδιο ελπίζει ότι ισχύει επίσης μεταφορικώς στην «πώληση» μηνυμάτων προς τους ψηφοφόρους: «Είμαστε μια παρέα καλής διάθεσης», λέει συχνά στις προεκλογικές του συγκεντρώσεις. Ο λογαριασμός του στο TikTok έχει κάπου 800.000 ακολούθους. Ο λογαριασμός του απερχόμενου πρωθυπουργού του κρατιδίου Σβεν Σούλτσε (CDU) μετρά μόλις 17.000.
Στο 258σέλιδο πολιτικό του μανιφέστο, με τον τίτλο «Όραμα 2026», μιλάει για «διεστραμμένους φανατισμένους αριστερούς που στοχοποιούν τις ψυχές των παιδιών μας» και παρουσιάζει τις δικές του «λύσεις»: Αυστηρός έλεγχος της μετανάστευσης, ακύρωση προγραμμάτων «ποικιλομορφίας», χωριστές αίθουσες διδασκαλίας για τους μετανάστες, μαζικές απελάσεις, «Remigration», επιστροφή μεταναστών στις πατρίδες τους.
Ειδικά για τον κλάδο της υγείας και της περίθαλψης, θέλει να καταργήσει την πρόσληψη μεταναστών — ενώ το 20% των γιατρών στο κρατίδιό του είναι ξένοι.
Σχεδιάζει μάλιστα να σχηματίσει πολιτοφυλακή στο πνεύμα της αμερικανικής ICE, της αμερικανικής αστυνομίας μετανάστευσης: η αστυνομία έχει ήδη αναλάβει μεγάλο βάρος, εξηγεί.
Παράλληλα τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της γερμανικής οικογένειας με «baby bonus», επίδομα 2.000 έως 4.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο.
Για το εκπαιδευτικό σύστημα και το σημερινό γερμανικό σχολείο, ο Ούλριχ Ζίγκμουντ έχει να πει τα χειρότερα: πολύ woke, υπερβολικά φιλικό προς τους ΛΟΑΤΚΙ, με πολλή συμπερίληψη, υπερβολικά πολλή αυτοκριτική για την εποχή των Ναζί, μαζί με πολλές επισκέψεις σε πρώην στρατόπεδα συγκέντρωσης – εν ολίγοις, κατ’ αυτόν, «πολλές αμφιλεγόμενες απόψεις για τη ζωή».
Ερωτηθείς αν θα περιέγραφε την περίοδο 1933-1945 ως το «χειρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας», είπε ότι δεν τολμά να κρίνει, διότι δεν μπορεί να εκφέρει γνώμη για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Προτείνει χαλαρότερο μοντέλο, το οποίο θα επιτρέπει μεταξύ άλλων τη διδασκαλία κατ’ οίκον, από τους ίδιους τους γονείς, τουλάχιστον μέχρι να αναδιαρθρωθούν τα σχολικά προγράμματα.
Στην εξωτερική πολιτική, βλέπει τα πράγματα πολύ απλά: οι οικονομικές κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας πρέπει να τερματιστούν και να αποκατασταθούν οι οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με τη Μόσχα. Η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ θα ήταν, λέει, καταστροφή. Ζητά επιστροφή στη διπλωματία και κατανόηση και για τα ρωσικά συμφέροντα – ακόμη και μαθήματα ρωσικής γλώσσας, προκειμένου να επιταχυνθεί η επαναπροσέγγιση των δύο χωρών.
Τα ΜΜΕ, λέει, είναι ακόμη ένας τομέας που νοσεί: θέλει συνολική μεταρρύθμιση και περιορισμούς στη μετάδοση ειδήσεων. Όσο για το κλίμα, οι υποστηρικτές των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μάλλον έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν. Ο υποψήφιος της ακροδεξιάς ζητά εγκατάλειψή τους και επιστροφή στα ορυκτά καύσιμα – αφού, έτσι κι αλλιώς, «δεν υπάρχει κλιματική αλλαγή».
Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ περιγράφει τις θέσεις του ως «απαντήσεις με βάση την κοινή λογική» και απαντά με χαμόγελο στις επίμονες ερωτήσεις περί ακροδεξιών -και νεοναζιστικών- αντιλήψεων. Όταν του ζητούν να εξηγήσει τη συμμετοχή του στη συνάντηση με διακεκριμένους νεοναζί της Ευρώπης στο Πότσνταμ το 2023, κάνει λόγο για μια «ανάξια λόγου συνάντηση για καφέ». Ο υποψήφιος της ακροδεξιάς -το «ηλιόλουστο πρόσωπό» της, όπως το έθεσε το Spiegel– δεν θέλει επίσης να ακούει για ρατσισμό. «Δεν υπάρχει πλέον πραγματικός ρατσισμός», επαναλαμβάνει. Ίσως επειδή τον κρύβει πίσω από τη γοητεία του ανθρώπου που θέλει να ασκήσει πολιτική που θα τον εφαρμόσει, σχολίασε το ZDF σε ρεπορτάζ του.
Τα σενάρια της επόμενης μέρας
Τι θα μπορούσε να συμβεί από το βράδυ της ερχόμενης Κυριακής στην Σαξονία-Άνχαλτ;
Το πρώτο σενάριο θα ήταν αυτό της απόλυτης πλειοψηφίας της AfD, με αυτοδύναμη κυβέρνηση. Αυτό δεν θα απαιτούσε απαραιτήτως το 50% των ψήφων, αλλά θα μπορούσε να επιτευχθεί εάν πολλά από τα μικρότερα κόμματα δεν καταφέρουν να ξεπεράσουν το όριο του 5%.
Με βάση τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το ενδεχόμενο να εξασφαλίσει αυτοδυναμία φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο, αλλά όχι απίθανο, καθώς προσελκύει ποσοστό προθέσεων ψήφου κοντά στο 43%.
Το δεύτερο σενάριο περιγράφεται ως νίκη της AfD χωρίς απόλυτη πλειοψηφία και προσπάθεια για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού από άλλα κόμματα.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι την είσοδό τους στο τοπικό κοινοβούλιο θα εξασφαλίσουν, εκτός από την AfD, το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU), το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), η Αριστερά και οι Πράσινοι.
Το εάν θα ήταν εφικτή τρικομματική κυβέρνηση είναι ακόμη ασαφές. Τυχόν συμμαχία υπό το CDU θα χρειαζόταν ενδεχομένως τη στήριξη -έστω στη βουλή- της Αριστεράς, κάτι που έως τώρα οι Χριστιανοδημοκράτες απέρριπταν κατηγορηματικά.
«Το ψήφισμα περί ασυμβατότητας του CDU με την AfD και την Αριστερά έχει ξεπεραστεί στα ανατολικά από την πολιτική πραγματικότητα», δήλωσε στο ZDF ο πολιτικός επιστήμονας Μπένγιαμιν Χένε, εκτιμώντας ότι το κόμμα «είναι σε θέση να ζυγίσει νηφάλια και με ρεαλισμό προς ποια κατεύθυνση θα πρέπει να ανοίξει».
Πρόθυμη για συζήτηση δηλώνει η επικεφαλής της Αριστεράς στο κρατίδιο, Εύα φον Άνγκερν.
Το τρίτο σενάριο αφορά κυβέρνηση μειοψηφίας, εφόσον τα κόμματα δεν καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία για συνασπισμό, καθώς στον γ’ γύρο ψηφοφορίας στη βουλή απαιτείται απλή πλειοψηφία για την εκλογή πρωθυπουργού.
Σε περίπτωση εισόδου στη βουλή της «Συμμαχίας Ζάρα Βάγκενκνεχτ» (BSW), δεν θα πρέπει να αποκλείεται η εκλογή με αυτόν τον τρόπο του υποψηφίου της AfD.
Οποιαδήποτε κυβέρνηση μειοψηφίας ωστόσο θα ήταν αντιμέτωπη με την τεράστια πρόκληση της εφαρμογής του προγράμματός της, καθώς θα χρειαζόταν τις ψήφους άλλων κομμάτων.
Μετασεισμοί
Όποια κι αν είναι η επόμενη κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ, η ενδεχόμενη νίκη της AfD -ειδικά αν πάρει διαστάσεις θριάμβου- θα προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο γερμανικό πολιτικό σύστημα, κυρίως στο CDU.
Αν ακολουθήσουν ήττες των Χριστιανοδημοκρατών στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο στις κρατιδιακές εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου, η εσωστρέφεια στο κόμμα θα πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτη.
Ήδη πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησαν σενάρια αντικατάστασης του Φρίντριχ Μερτς και προώθησης του δημοφιλούς σημερινού πρωθυπουργού της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Χέντρικ Βουστ.
Το ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα να πείσει για την αποτελεσματικότητά της σίγουρα δεν βοηθά τον καγκελάριο, ο οποίος, αν δεν χρειαστεί να δώσει τη δική του μάχη επιβίωσης, θα κληθεί να συμμετάσχει σε συζήτηση για την κατεδάφιση του «τείχους πυρός», της άγραφης συμφωνίας με άλλα λόγια των κομμάτων να μην συνεργαστούν ποτέ με την ακροδεξιά.
Ήδη στο παρασκήνιο, στελέχη του CDU κλείνουν το μάτι δεξιότερά τους και περιμένουν τη στιγμή που η ανοχή, αν όχι η συνεργασία με την AfD, θα «επιβληθεί από την πραγματικότητα».
Η άλλη πραγματικότητα όμως είναι ότι εάν η AfD συμμετάσχει σε κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ, θα αποκτήσει μεταξύ άλλων πρόσβαση σε απόρρητες στρατιωτικές πληροφορίες και θα ελέγχει τις τοπικές μυστικές υπηρεσίες.
Την ανησυχία του για την προοπτική αυτή έχει εκφράσει επανειλημμένα ο ομοσπονδιακός υπουργός ‘Αμυνας Μπόρις Πιστόριους (SPD), ο οποίος σε άρθρο που συνυπογράφει με τον πρωθυπουργό της Βάδης-Βυρτεμβέργης Τζεμ Έτσντεμιρ (Πράσινοι) στην Welt am Sonntag ζητά απερίφραστα να τεθεί συνολικά το κόμμα της AfD εκτός νόμου.
Πρώτα θα πάρουμε το Μαγδεμβούργο, μετά το Βερολίνο (;)
Η AfD και ο Ούλριχ Ζίγκμουντ λένε συνεχώς ότι η Σαξονία-Άνχαλτ θα είναι μόνο η αρχή.
Δεν κρύβουν ότι στόχος τους είναι «η εξουσία σε όλη τη Γερμανία». Για αυτό προετοιμάζονται.
Υπό τη διακυβέρνηση της AfD, το Μαγδεμβούργο θα γίνει εστία «της αντίστασης για όλη τη χώρα», ενώ «στα τείχη της θα θρυμματιστεί η ιδεολογία της αυθαιρεσίας», δήλωσε το στέλεχος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία Φλόριαν Ρους στο χθεσινό συνέδριο της νεολαίας του κόμματος, που οργανώθηκε, διόλου τυχαία, στην πρωτεύουσα της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Ο αρχηγός της οργάνωσης Ζαν-Πασκάλ Χομ ζήτησε με τη σειρά του από τα μέλη να προσέχουν τις «σωματικές αντιπαραθέσεις» στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, προκειμένου, όπως είπε χαρακτηριστικά, «να μην τεθεί σε κίνδυνο το ιστορικό σχέδιο της κατάληψης της εξουσίας από την AfD για μια συμπλοκή με την οργάνωση Antifa».
Ο ευρωβουλευτής της AfD Ρενέ Άουστ εξήρε από την πλευρά του την εμφάνιση των συνέδρων και εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για τους «τόσους πολλούς όμορφους, καλοντυμένους ανθρώπους» στην αίθουσα. «Έτσι», είπε, «θα πρέπει να είναι η όμορφη Γερμανία μας στο μέλλον: όμορφη και με αισθητική».
Άλλωστε ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, σχολίασαν οι Financial Times, «ψηλός, αδύνατος, με σμιλεμένο πηγούνι, μοιάζει με αυτό που ενδεχομένως θα παρήγαγε η τεχνητή νοημοσύνη αν της ζητούσαμε ένα σύγχρονο μοντέλο ακροδεξιού πολιτικού».
