ΤΗΣ Μαρίζ Κουτσουράδη*
«Αυτή πρέπει να είναι η στιγμή της ανεξαρτησίας της Ευρώπης». Με αυτό το κάλεσμα είχε ανοίξει την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης το 2025 η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Και το κάλεσμα αυτό απηχούσε μια απλή πραγματικότητα: σε έναν πιο απρόβλεπτο κόσμο, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για το μέλλον της.
Κατά τη διάρκεια του έτους που μας πέρασε, η Ευρώπη εργάστηκε σκληρά για να κάνει αυτή τη φιλοδοξία πραγματικότητα. Επενδύουμε περισσότερο στην ασφάλειά μας, ενισχύουμε την ανταγωνιστικότητά μας, επιταχύνουμε τη μετάβαση στη καθαρή εγχώρια ενέργεια, και χτίζουμε νέες εταιρικές σχέσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Το έργο μας για μια πιο ανεξάρτητη Ευρώπη θα πάρει χρόνο, όμως, εδώ, στην Ελλάδα, τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη αισθητά.
Σε ολόκληρη την Ένωση, το δίδαγμα είναι κοινό: οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε -από τις απειλές για την ασφάλεια και τις βασικές μας αξίες, έως τον οικονομικό ανταγωνισμό, τις τεχνολογικές αλλαγές, τις ακραίες θερμοκρασίες και τις δασικές πυρκαγιές που μαίνονται από την Ισπανία ως και τη χώρα μας- δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με μεμονωμένες δράσεις. Απαιτούν ισχυρή, ενιαία απάντηση και αλληλεγγύη. Οι προκλήσεις αυτές αφορούν τους Ευρωπαίους παντού, και φυσικά και στην Ελλάδα.
Γι’ αυτό, όταν αυτή την Τετάρτη, στις 16 Σεπτεμβρίου, η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν θα απευθύνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ομιλία της για τη φετινή Κατάσταση της Ένωσης, θα απευθυνθεί σε κάθε Ευρωπαίο πολίτη. Η ομιλία αυτή είναι μια κομβική στιγμή της ευρωπαϊκής δημοκρατίας: είναι μια ευκαιρία αναστοχασμού για το τι έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα, αλλά κυρίως για όσα πρέπει ακόμα να γίνουν το επόμενο έτος.
Ας ρίξουμε μια σύντομη ματιά σε κάποια παραδείγματα όσων έχουν επιτευχθεί από την ομιλία της προέδρου τον Σεπτέμβριο του 2025:
Μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη
Για μια πιο ανεξάρτητη Ευρώπη, προϋπόθεση είναι μια ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία. Τη χρονιά που μας πέρασε, η Επιτροπή απλοποίησε σειρές κανόνων, προκειμένου να κάνει ευκολότερο για τις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται διασυνοριακά. Με το νομικό καθεστώς EU Inc. θα βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις να ξεκινούν, να επεκτείνονται, και να αξιοποιούν τα οφέλη της ενιαίας αγοράς των 450 εκατομμυρίων ανθρώπων. Λάβαμε μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, επιταχύνοντας παράλληλα τη μετάβαση στην καθαρή, οικονομικά προσιτή, εγχώρια ενέργεια. Και παράλληλα υλοποιούμε μια Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε οι καινοτόμες ευρωπαϊκές εταιρείες να μπορούν να βρίσκουν εδώ, στην Ευρώπη, τη χρηματοδότηση που χρειάζονται για να επεκταθούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ευρώπη ετοιμάζεται να ηγηθεί στις βιομηχανίες του αύριο, από την τεχνητή νοημοσύνη έως τα ηλεκτρικά οχήματα, επενδύοντας παράλληλα στις δεξιότητες, τη στέγαση και το κοινωνικό της μοντέλο. Και καθώς το παγκόσμιο εμπόριο γίνεται πιο απρόβλεπτο, διαφοροποιούμε τις συναλλαγές μας υπογράφοντας νέες συμφωνίες, από τον Ινδοειρηνικό έως τη Λατινική Αμερική.
Είναι πολλά ακόμα που πρέπει να γίνουν, όμως η Ευρώπη χτίζει ήδη τα θεμέλια της ανταγωνιστικής οικονομίας στην οποία βασίζεται η ανεξαρτησία μας. Και τα αποτελέσματα είναι ορατά παντού στην ήπειρό μας. Για παράδειγμα, στο Λαύριο, στο κτίριο του παλιού Ηλεκτρικού Σταθμού, πρόκειται να εγκατασταθεί ο νέος υπερυπολογιστής υψηλών επιδόσεων και το κέντρο δεδομένων «Δαίδαλος». Με συνολικό προϋπολογισμό 40,1 εκατ. ευρώ, που συγχρηματοδοτείται και από το NextGenerationEU, δηλαδή το Ταμείο Ανάκαμψης, το έργο αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ευρωπαϊκής επένδυσης που συμβάλλει στην αναγέννηση και τον επαναπροσδιορισμό μιας βιομηχανικής περιοχής, δημιουργώντας νέες προοπτικές που συνδέονται με την έρευνα και την καινοτομία.
Μια ασφαλέστερη Ευρώπη
Σε μια εποχή που ο κόσμος έχει γίνει πιο ασταθής, η Ευρώπη αναλαμβάνει η ίδια την ευθύνη για την ασφάλειά της. Μέσω του προγράμματος δανείων SAFE, βοηθάμε τα κράτη μέλη να επενδύσουν από κοινού στις αμυντικές ικανότητες που χρειάζεται η Ευρώπη. Οι επενδύσεις αυτές μεταφράζονται πλέον σε έργα σε ολόκληρη την Ένωση, ενισχύοντας τη βιομηχανική μας βάση στον τομέα της άμυνας, καλύπτοντας κρίσιμα κενά στις ικανότητές μας, και δημιουργώντας εξειδικευμένες θέσεις εργασίας.
Προετοιμαζόμαστε για τις απειλές του αύριο. Ενισχύουμε τη στρατιωτική κινητικότητα και τις υποδομές σε ολόκληρη την Ένωση, ώστε τα στρατεύματα και ο εξοπλισμός να μπορούν να φτάνουν όπου πρέπει όταν χρειάζεται, ενώ παράλληλα θα επωφεληθούν και οι πολίτες από τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού και του οδικού δικτύου. Και μέσω της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την άμυνα απέναντι στα drones, ενισχύουμε την ικανότητα της Ευρώπης να πρωτοπορεί σε μια τεχνολογία που είναι πλέον καθοριστική στον σύγχρονο πόλεμο.
Μια ισχυρότερη Ευρώπη στον κόσμο
Ανεξαρτησία σημαίνει να έχουμε επιλογές. Η Ευρώπη εργάζεται για να αποκτήσει τη δική της ισχύ και αξιόπιστες σχέσεις με τους εταίρους μας, που συμβάλλουν στην υπεράσπιση των συμφερόντων μας και διαμορφώνουν τον κόσμο γύρω μας.
Η Ευρώπη θα έχει πάντα την πόρτα της ανοικτή. Η διεύρυνση έχει προχωρήσει, καθώς άνοιξαν οι δύο πρώτες ομάδες διαπραγματευτικών κεφαλαίων για την ένταξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην ΕΕ, ενώ η πρόοδος με τα Δυτικά Βαλκάνια συνεχίζεται. Στον σημερινό ταραχώδη κόσμο, ευρύτερη Ένωση σημαίνει ισχυρότερη Ένωση – οικονομικά, πολιτικά και στρατηγικά.
Πέρα από τα σύνορά μας, η Ευρώπη επενδύει σε σταθερές, αμοιβαία επωφελείς σχέσεις με εταίρους σε όλο τον κόσμο. Σε μια εποχή που άλλοι θέτουν εμπόδια ή υποχωρούν από τη διεθνή συνεργασία, η Ευρώπη παραμένει ανοικτή. Διαφοροποιούμε τις αλυσίδες εφοδιασμού μας, μειώνουμε τις εξαρτήσεις, και χτίζουμε στενότερες εταιρικές σχέσεις με χώρες με τις οποίες έχουμε κοινά συμφέροντα και κοινές αξίες.
Μια Ευρώπη που υπερασπίζεται ό,τι αξίζει
Η ευρωπαϊκή ανεξαρτησία έχει να κάνει επίσης με την προστασία των κοινωνιών μας και του τρόπου ζωής μας. Με την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, η Επιτροπή προφυλάσσει τα θεμέλια των δημοκρατιών μας και τις προστατεύει από εξωτερικές παρεμβάσεις. Η φιλόδοξη πρότασή μας για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης για τα έτη 2028-2034 θα τονώσει τις επενδύσεις σε ευκαιρίες και δεξιότητες, στην καινοτομία και την κοινωνική ένταξη, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία του κράτους δικαίου.
Επίσης, η Ευρώπη αντιδρά στους καινοφανείς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στο διαδίκτυο (ιδίως τα παιδιά και οι νέοι), βοηθώντας τους παράλληλα να αξιοποιούν τις δυνατότητες του ψηφιακού κόσμου, ενώ συνεχίζει να τους προστατεύει από τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά, από το ενεργειακό κόστος έως τη στέγαση.
Τους τελευταίους δώδεκα μήνες, η Ευρώπη έχει βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με σοβαρές παγκόσμιες προκλήσεις. Και πάλι όμως, οι Ευρωπαίοι συμφωνούν περισσότερο από ποτέ ότι μαζί είμαστε ισχυρότεροι. Σχεδόν εννέα στους δέκα θεωρούν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να δράσουν με πιο ενωμένο τρόπο για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις τού σήμερα. Αυτή την επιλογή έχει κάνει η Ευρώπη – στην Ελλάδα και παντού.
Το τελευταίο έτος, η Ευρώπη έχει σημειώσει πραγματική πρόοδο· όμως αν θέλουμε να διατηρήσουμε την ελευθερία να αποφασίζουμε για το μέλλον μας, υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει. Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν θα θέσει τις προτεραιότητες για τους επόμενους δώδεκα μήνες και ακόμη παραπέρα. Μείνετε συντονισμένοι…
* Η Μαρίζ Κουτσουράδη εκτελεί χρέη επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.
* Φωτογραφία της Μαρίζ Κουτσουράδη/ Πηγή: Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
