Η μικρή επιχείρηση παραμένει υπό ασφυκτική πίεση από την ακρίβεια, το αυξημένο λειτουργικό κόστος, τη χαμηλή ρευστότητα, τη δυσκολία δανεισμού και τη συγκέντρωση της αγοράς. Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα της ημερίδας με θέμα «Η μικρή επιχείρηση στο στόχαστρο: Κίνδυνοι, απειλές, προοπτικές και ευκαιρίες», που διοργάνωσαν το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου και η ΟΕΒΕΣΝΑ.
Γιώργος Παπανδρέου – Πρώην πρωθυπουργός, πρόεδρος του Ιδρύματος Ανδρέα Παπανδρέου
Ο Γιώργος Παπανδρέου έδωσε στην τοποθέτησή του σαφή πολιτική και θεσμική διάσταση. Υποστήριξε ότι το ζήτημα της μικρής επιχειρηματικότητας δεν αφορά μόνο τη διάσωση χιλιάδων επιχειρήσεων, αλλά συνδέεται άμεσα με το παραγωγικό μοντέλο που επιλέγει η χώρα. Όπως ανέφερε, το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα κινηθεί προς μια οικονομία συγκεντρωμένη σε λίγους ή προς ένα πιο αποκεντρωμένο και συμπεριληπτικό μοντέλο ανάπτυξης.
Περιέγραψε τη μικρή επιχείρηση ως πυλώνα απασχόλησης, κοινωνικής συνοχής και πολιτισμικής συνέχειας. Στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία των συνεργασιών και των συλλογικών σχημάτων, εκτιμώντας ότι μπορούν να μειώσουν κόστη, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και να βελτιώσουν τη διαπραγματευτική θέση των μικρών επιχειρήσεων. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η υπερσυγκέντρωση οικονομικής δύναμης δεν αποτελεί μόνο οικονομικό πρόβλημα, αλλά και απειλή για τη δημοκρατία.
Δημήτρης Νικολακόπουλος – Πρόεδρος της ΟΕΒΕΣΝΑ
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών Βιοτεχνικών Εμπορικών Σωματείων Νομού Αχαΐας, Δημήτρης Νικολακόπουλος, παρουσίασε την καθημερινή εικόνα πίεσης που βιώνουν οι μικρές επιχειρήσεις. Επικαλέστηκε τα στοιχεία των ερευνών του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ και σημείωσε ότι η αγορά εκπέμπει σαφές σήμα κινδύνου, καθώς η αβεβαιότητα αυξάνεται και οι δυνατότητες επιβίωσης περιορίζονται.
Τόνισε ότι η ακρίβεια και ο επίμονος πληθωρισμός έχουν οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση του λειτουργικού κόστους, κυρίως λόγω ενέργειας, πρώτων υλών και εμπορευμάτων. Επισήμανε ακόμη ότι πολλές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν οξύ πρόβλημα ρευστότητας, ενώ η πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Το αποτέλεσμα, όπως περιέγραψε, είναι μια αγορά που αμύνεται για να επιβιώσει, αντί να σχεδιάζει επενδύσεις και ανάπτυξη.
Γιώργος Καββαθάς – Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ
Ο πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας, Γιώργος Καββαθάς, υποστήριξε ότι οι μικρές επιχειρήσεις και η αυτοαπασχόληση δεν βρίσκονται στον πυρήνα των δημόσιων πολιτικών. Στην παρέμβασή του συνέδεσε τις δυσκολίες της αγοράς με τη συγκέντρωση ισχύος σε λίγους μεγάλους παίκτες, επισημαίνοντας ότι έτσι υπονομεύεται η οικονομική δημοκρατία.
Χαρακτήρισε την ακρίβεια αδικαιολόγητη και κερδοσκοπική, ιδιαίτερα σε βασικούς τομείς όπως τα καύσιμα, τα τρόφιμα και η τηλεφωνία. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη της ψηφιακής μετάβασης, τονίζοντας ότι για τη μικρή επιχείρηση δεν πρόκειται για επιλογή, αλλά για όρο επιβίωσης. Υπογράμμισε, ωστόσο, πως τα βασικά εμπόδια παραμένουν το κόστος, ο χρόνος και οι δεξιότητες, άρα απαιτείται απλούστευση διαδικασιών και ουσιαστική στήριξη.
Εύη Χατζοπούλου – Επίκουρη καθηγήτρια Μάρκετινγκ στο Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού του Πανεπιστημίου Πατρών
Η Εύη Χατζοπούλου προσέγγισε το θέμα από την πλευρά της επικοινωνίας, του ψηφιακού μάρκετινγκ και της αλλαγής νοοτροπίας. Τόνισε ότι η ψηφιακή παρουσία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δευτερεύον στοιχείο, αλλά βασικός όρος επιβίωσης και ανάπτυξης.
Όπως εξήγησε, τα ψηφιακά εργαλεία επιτρέπουν στις μικρές επιχειρήσεις να προσεγγίζουν στοχευμένα νέους πελάτες, να μετρούν καλύτερα την απήχησή τους και να κατανοούν πιο αποτελεσματικά τη συμπεριφορά του κοινού τους. Παράλληλα, επισήμανε ότι η αυθεντικότητα αποτελεί ισχυρό πλεονέκτημα της μικρής επιχείρησης: ο ανθρώπινος παράγοντας, η ιστορία, η προσωπική σχέση και η αμεσότητα είναι στοιχεία που έχουν ιδιαίτερη αξία στη σύγχρονη αγορά.
Νίκος Κουγιουμτζής – Αντιπρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών
Ο Νίκος Κουγιουμτζής ανέδειξε το κοινωνικό και πολιτικό βάρος της μικρής επιχειρηματικότητας, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή οικονομία όταν ασφυκτιά η μικρή επιχείρηση. Χρησιμοποίησε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το κλείσιμο πολλών φούρνων λόγω του ενεργειακού κόστους, για να δείξει πόσο ευάλωτοι είναι ολόκληροι επαγγελματικοί κλάδοι.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση, υποστηρίζοντας ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό επιχειρήσεων κατορθώνει τελικά να λάβει τραπεζική στήριξη. Η τοποθέτησή του ανέδειξε ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο λογιστικό ή κλαδικό, αλλά βαθύτερα κοινωνικό και αναπτυξιακό.
Γιώργος Βαγενάς – Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Πελοποννήσου, Νοτιοδυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων
Ο Γιώργος Βαγενάς επικέντρωσε την παρέμβασή του στις ανισότητες του ανταγωνισμού. Υποστήριξε ότι οι μικροί έμποροι δεν ξεκινούν από την ίδια αφετηρία με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, καθώς διαθέτουν λιγότερα κεφάλαια, περιορισμένα μέσα και ασθενέστερη διαπραγματευτική θέση.
Ζήτησε ίσους όρους στην αγορά, καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, δικαιότερη φορολογική μεταχείριση και ισχυρότερη θεσμική στήριξη. Ειδική αναφορά έκανε και στο τεκμαρτό εισόδημα, εκφράζοντας την άποψη ότι τέτοιες οριζόντιες πολιτικές συχνά επιβαρύνουν κυρίως τους συνεπείς επαγγελματίες, χωρίς να αντιμετωπίζουν ουσιαστικά τη φοροδιαφυγή.
Παναγιώτης Σταυρόπουλος – Aναπληρωτής πρόεδρος του Τμήματος Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών
Ο Παναγιώτης Σταυρόπουλος ανέδειξε την ανάγκη να συνδεθεί πιο ουσιαστικά η πανεπιστημιακή γνώση με την πραγματική οικονομία. Όπως σημείωσε, οι τοπικές επιχειρήσεις δεν στερούνται ιδεών, συχνά όμως δεν έχουν πρόσβαση στα ερευνητικά εργαλεία και στους μηχανισμούς που χρειάζονται για να τις μετατρέψουν σε εφαρμόσιμες λύσεις.
Στάθηκε ιδιαίτερα στη μεγάλη τεχνολογική μετάβαση που βρίσκεται σε εξέλιξη και εκτίμησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει κυρίως εκείνες τις επιχειρήσεις που θα προσαρμοστούν έγκαιρα. Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να χτιστούν σταθερές γέφυρες ανάμεσα στην έρευνα, το πανεπιστήμιο και την παραγωγή.
Παύλος Σατολιάς – Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και του Αγροτικού Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων
Ο Παύλος Σατολιάς υποστήριξε ότι ο σύγχρονος συνεταιρισμός μπορεί να αποτελέσει πρότυπο καινοτομίας, αντοχής και εξωστρέφειας. Έφερε ως παράδειγμα τον Συνεταιρισμό Καλαβρύτων, τον οποίο παρουσίασε ως ένα σχήμα με ισχυρό brand, εξαγωγική δραστηριότητα και κερδοφόρα πορεία.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς πυλώνες για τις τοπικές κοινωνίες. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να αναφερθεί και στις πιέσεις που αντιμετωπίζουν, όπως το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι στρεβλώσεις της αγοράς, οι καθυστερήσεις πληρωμών, η έλλειψη εργατικών χεριών και τα προβλήματα στον πρωτογενή τομέα.
Θεόδωρος Λουλούδης – Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αχαΐας
Ο Θεόδωρος Λουλούδης έδωσε έμφαση στην ανάγκη διαμόρφωσης ρεαλιστικών προτάσεων, προσαρμοσμένων στις πραγματικές ανάγκες της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας. Τόνισε ότι η γεωγραφική θέση μιας επιχείρησης επηρεάζει άμεσα τις δυνατότητές της, ιδιαίτερα όταν δραστηριοποιείται στην περιφέρεια.
Όπως σημείωσε, η απόσταση από τα αστικά κέντρα, τα τραπεζικά εργαλεία, τις δομές υποστήριξης και τις μεγάλες αγορές δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια και μεγαλύτερο σχετικό κόστος. Με αυτή την έννοια, υπογράμμισε ότι η στήριξη των μικρών επιχειρήσεων δεν μπορεί να είναι οριζόντια, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
