Η Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού Κοινο_Τοπία www.koinotopia.gr, στο πλαίσιο του κύκλου των δράσεων ιστορικού και αρχαιολογικού περιεχομένου «Αποτυπώματα ιστορίας και πολιτισμού», φιλοξένησε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026 τη διάλεξη της Γιώτας Καΐκα-Μαντανίκα, με τίτλο «Η δολοφονία του Διονύσιου Φραγκόπουλου και οι αναρχικοί της Πάτρας» που είχε αναβληθεί τον περασμένο Απρίλιο.
Η Ιστορικός-Φιλόλογος Γιώτα Καΐκα-Μαντανίκα μέσα από τη μελέτη των ιστορικών πηγών και του τοπικού τύπου παρουσίασε αρχικά τις κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν στην Πάτρα στα τέλη του 19ου αιώνα. Στη συνέχεια μίλησε για τη δολοφονία του εμποροτραπεζίτη Διονύσιου Φραγκόπουλου που συγκλόνισε την Πάτρα. Εκείνη την εποχή που είχαν ήδη αρχίσει να αναπτύσσονται οι αναρχικές ιδέες στην πόλη, ο Διονύσιος Φραγκόπουλος, έμπορος υφασμάτων, ιδρυτής ασφαλιστικής εταιρείας, εμποροτραπεζίτης και σύμβουλος της κεντρικής εξουσίας, ήταν από τους διασημότερους ανθρώπους της ανώτερης κοινωνικής τάξης. Στην πολυτελή οικία του, επί των οδών Αγίου Ανδρέου, Πατρέως και Όθωνος Αμαλίας φιλοξενήθηκαν βασιλείς, σπουδαίοι ξένοι και διοργανώνονταν χοροί κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Την ίδια περίοδο, όμως, η πολύπλευρη οικονομική κρίση που οδήγησε και στη ‘σταφιδική κρίση’, προκάλεσε κοινωνικές αναταραχές. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Νοέμβριο του 1896 ο σανδαλοποιός στο επάγγελμα και αναρχικός στις ιδέες Δημήτριος Μάτσαλης επιτέθηκε στον Διονύσιο Φραγκόπουλο και στον Ανδρέα Κόλλα, δολοφονώντας τον πρώτο και τραυματίζοντας τον δεύτερο. Ο Μάτσαλης συνελήφθη αμέσως, φυλακίστηκε και λίγες ημέρες μετά αυτοκτόνησε. Τα δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο που ακολούθησαν και που αφορούσαν στα γεγονότα και στην προσωπικότητα του Φραγκόπουλου, ήταν αντιφατικά.
Η Γιώτα Καΐκα-Μαντανίκα κατέγραψε, μελέτησε και παρουσίασε με αντικειμενικότητα τα γεγονότα της εποχής, διασταυρώνοντας τις αντικρουόμενες πηγές και τα χρονογραφήματα των τοπικών εφημερίδων. Τη διάλεξή της τίμησαν με την παρουσία τους 80 υποστηρικτές και φίλοι της Κοινο_Τοπίας, που την παρακολούθησαν με αμείωτο ενδιαφέρον. Στο τέλος ακολούθησε συζήτηση και έγιναν εύστοχα σχόλια για τις ακραία διαφορετικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες της εποχής στην Πάτρα.
