Επανάσταση στις διαστημικές επικοινωνίες με τη σφραγίδα Ελλήνων επιστημόνων – Η NASA εμπιστεύεται το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών επελέγη να στηρίξει ένα από τα πιο φιλόδοξα διαστημικά πειράματα διεθνούς εμβέλειας, που μοιάζει βγαλμένο από το μέλλον.
Πρόκειται για την αποστολή Psyche της NASA και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), η οποία στοχεύει στην πρώτη οπτική ευρυζωνική επικοινωνία με διαστημοσυσκευή σε απόσταση 300 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Τεχνικά κλιμάκια της NASA βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα, καθώς οι δοκιμές ξεκίνησαν αυτήν την εβδομάδα και τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.
Η επιτυχία του πειράματος θα αποτελέσει ένα επιστημονικό ορόσημο: τη βαθύτερη ευρυζωνική σύνδεση που έχει επιτευχθεί ποτέ στο Διάστημα, με σημαντικές προεκτάσεις για την Ελλάδα.
Οι επιστήμονες έχουν ήδη αναπτυχθεί στους αστρονομικούς σταθμούς του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Κρυονέρι Κορινθίας και στον Χελμό. Εκεί βρίσκονται τα δύο μεγαλύτερα ερευνητικά τηλεσκόπια της χώρας: ένα τηλεσκόπιο διαμέτρου 1,2 μέτρων στο Κρυονέρι και το τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος» στον Χελμό, το μεγαλύτερο των Βαλκανίων, με διάμετρο 2,3 μέτρων.
Οι επιστήμονες επιχειρούν την αποστολή οπτικής ακτινοβολίας λέιζερ από το Κρυονέρι, στοχεύοντας το διαστημόπλοιο Psyche, το οποίο κινείται κοντά στον αστεροειδή Psyche 16, μεταξύ Άρη και Δία. Ο στόχος είναι το διαστημόπλοιο να αναγνωρίσει τα σήματα και να στείλει την «απάντησή» του στο τηλεσκόπιο του Χελμού.
Η συμμετοχή του ΙΑΑΔΕΤ σε αυτό το πείραμα κατατάσσει το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ανάμεσα στα πιο πρωτοπόρα διαστημικά ερευνητικά κέντρα διεθνώς, επισφραγίζοντας μια μακρά πορεία υψηλού επιπέδου επιστημονικής δουλειάς.
«Τα δύο τηλεσκόπια του Κρυονερίου και του Χελμού χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για την παρατήρηση ουράνιων σωμάτων. Τα τελευταία χρόνια, όμως, αξιοποιούνται σε δύο νέους τομείς: την ασφάλεια του Διαστήματος και τις οπτικές τηλεπικοινωνίες», αναφέρει ο Μανώλης Ξυλούρης, αναπληρωτής διευθυντής του ΙΑΑΔΕΤ. «Πρόκειται για μια καινοτόμα τεχνολογία που χρησιμοποιεί οπτική ακτινοβολία λέιζερ για την ασύρματη μετάδοση δεδομένων μεταξύ δορυφόρων και επίγειων σταθμών».
Το 2020 ξεκίνησε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα σε συνεργασία με τον ESA: το τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος» εντάχθηκε στο πρόγραμμα ScyLight, καθιστώντας το το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στον κόσμο που χρησιμοποιείται για οπτική επικοινωνία με το Διάστημα. Στόχος ήταν η σύνδεση μέσω λέιζερ με τον ευρωπαϊκό δορυφόρο Alphasat, που κινείται σε απόσταση 37.000 χιλιομέτρων από τη Γη – και ο στόχος επετεύχθη. «Από το 2021 έχουμε ήδη πετύχει αρκετές ζεύξεις με τον Alphasat», επιβεβαιώνει ο Ξυλούρης.
Το επόμενο βήμα είναι το πείραμα Psyche: η πρώτη προσπάθεια εφαρμογής αυτής της τεχνολογίας σε αποστολή μεγάλης απόστασης, στα 300 εκατομμύρια χιλιόμετρα, σχεδόν στην τροχιά του Άρη. «Είναι ένα πολύ απαιτητικό εγχείρημα», λέει. «Τη Δευτέρα έγιναν οι πρώτες δοκιμές. Τα αρχικά αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά, καθώς έγινε εκπομπή οπτικού λέιζερ από το Κρυονέρι προς το διαστημόπλοιο, το οποίο φαίνεται να “μας κατάλαβε” και να έστρεψε το δικό του λέιζερ προς τον Χελμό. Είμαστε πολύ χαρούμενοι, αλλά περιμένουμε την ολοκλήρωση του πειράματος, που θα διαρκέσει μέχρι τις 7 Αυγούστου».
Η τεχνολογία του μέλλοντος
Η τεχνολογία ευρυζωνικής σύνδεσης μέσω οπτικού λέιζερ θεωρείται η τεχνολογία του μέλλοντος. Σε αντίθεση με τα ραδιοκύματα που χρησιμοποιούνται έως σήμερα, οι οπτικές επικοινωνίες προσφέρουν:
- Πολύ υψηλότερες ταχύτητες
- Μεταφορά τεράστιου όγκου δεδομένων (έως 1.000 φορές περισσότερο)
- Υψηλή ασφάλεια, καθώς τα δεδομένα είναι δυσκολότερο να υποκλαπούν
«Εθνική αποστολή» για την Ελλάδα
Ο πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, δρ Σπύρος Βασιλάκος, χαρακτηρίζει την αποστολή ως «εθνική». «Η ένταξη του ιστορικότερου ερευνητικού κέντρου της χώρας, που ιδρύθηκε το 1842, στις τεχνολογίες αιχμής του Διαστήματος – οπτικές και κβαντικές επικοινωνίες – ήταν στρατηγική επιλογή μας», δηλώνει.
Ο ίδιος τονίζει ότι οι επιτυχίες του ΙΑΑΔΕΤ δείχνουν τη δυναμική της Ελλάδας στον τομέα. «Η αποστολή αυτή μπορεί να καταστήσει τη χώρα σημαντικό παράγοντα στις διαστημικές επικοινωνίες, να φέρει σημαντικές συνεργασίες και ποιοτικές θέσεις εργασίας για επιστήμονες και ερευνητές».
«Δεν είχαμε διακοπές ούτε πέρυσι, ούτε φέτος. Όλες μας οι δυνάμεις είναι αφοσιωμένες στην επιτυχία αυτής της αποστολής», καταλήγει ο δρ. Βασιλάκος.
Για περισσότερες ειδήσεις, ακολουθήστε μας εδώ!
Για συνεχή ενημέρωση, πατήστε εδώ
