Η Ευρώπη βιώνει ακόμη ένα κύμα ακραίας ζέστης, με θερμοκρασίες-ρεκόρ να δοκιμάζουν τις αντοχές των πολιτών, των συστημάτων υγείας και των ενεργειακών δικτύων. Ωστόσο, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης δεν περιορίζονται μόνο στη δημόσια υγεία ή στις υποδομές.
Μια νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι ο λογαριασμός από τους καύσωνες φτάνει πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, μειώνοντας τα εισοδήματα και αυξάνοντας τον κίνδυνο φτώχειας.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε πρώτα στο επιστημονικό περιοδικό Global Environmental Change – και αναδημοσιεύει σήμερα το Bloomberg – οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι ξηρασίες έχουν μειώσει κατά μέσο όρο σχεδόν 3% το ετήσιο εισόδημα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σε σύγκριση με το επίπεδο στο οποίο θα βρισκόταν χωρίς αυτά τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι περίπου 5,6 εκατομμύρια επιπλέον Ευρωπαίοι έχουν βρεθεί σε αυξημένο κίνδυνο φτώχειας εξαιτίας των οικονομικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη ήπειρο
Η μελέτη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καταγράφει αλλεπάλληλα ρεκόρ θερμοκρασιών. Ήδη θεωρείται η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη, γεγονός που αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις καταστροφές στις καλλιέργειες ή στα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η υψηλή θερμοκρασία μειώνει την παραγωγικότητα των εργαζομένων, αυξάνει τις αναρρωτικές άδειες λόγω θερμικής εξάντλησης και καρδιαγγειακών επεισοδίων και περιορίζει τις ώρες εργασίας σε υπαίθριες δραστηριότητες.
Η ισπανική πρωτεύουσα, Μαδρίτη, καταγράφει τη μεγαλύτερη οικονομική επίπτωση μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, με τα εισοδήματα των νοικοκυριών να εκτιμάται ότι έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 10% εξαιτίας της μειωμένης παραγωγικότητας.
«Υπάρχουν πλέον σαφείς αποδείξεις ότι οι πρώτες οικονομικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής γίνονται αισθητές στην καθημερινότητα των πολιτών», επισημαίνει η επικεφαλής της μελέτης, οικονομολόγος του κλίματος Jessie Ruth Schleypen.
Οι πιο ευάλωτοι πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα
Η έρευνα δείχνει ότι οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Οι εργαζόμενοι στη γεωργία, στις κατασκευές και σε άλλες υπαίθριες δραστηριότητες πλήττονται δυσανάλογα, καθώς αναγκάζονται συχνά να περιορίζουν ή ακόμη και να διακόπτουν την εργασία τους όταν οι θερμοκρασίες γίνονται επικίνδυνες.
Αντίθετα, όσοι εργάζονται σε κλιματιζόμενους εσωτερικούς χώρους επηρεάζονται σημαντικά λιγότερο.
Παράλληλα, τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα κατοικούν συχνότερα σε περιοχές με λιγότερους χώρους πρασίνου και περιορισμένη πρόσβαση σε υποδομές που μετριάζουν τις επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών.
Το κόστος μπορεί να εκτοξευθεί
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι σημερινές απώλειες ενδέχεται να αποτελούν μόνο την αρχή. Εάν η υπερθέρμανση του πλανήτη περιοριστεί στον στόχο του 1,5 βαθμού Κελσίου που προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού, τα εισοδήματα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 7,4%.
Με τα σημερινά δεδομένα, όμως, οι παγκόσμιες πολιτικές οδηγούν σε πολύ υψηλότερη αύξηση της θερμοκρασίας, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει απώλειες εισοδήματος που φθάνουν ακόμη και το 27%.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον μια απειλή του μέλλοντος. Έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την αγοραστική δύναμη, την απασχόληση και το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων Ευρωπαίων, μετατρέποντας την αύξηση της θερμοκρασίας σε άμεσο οικονομικό πρόβλημα για κάθε νοικοκυριό.
