18
Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,
Εκατόν τριάντα χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του, ο Οδοντωτός παραμένει εκτός λειτουργίας, χωρίς σαφές, δεσμευτικό σχέδιο επαναλειτουργίας. Η ασφάλεια στο φαράγγι του Βουραϊκού είναι αδιαπραγμάτευτη. Όμως, πέρα από τις κατολισθήσεις, απαιτούνται απαντήσεις για την κατάσταση των συρμών και τις υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων φορέων.
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου που δημοσιοποιήθηκαν στον Τύπο, το 2025 καταγράφηκαν 25 περιστατικά ακινητοποίησης:
• 11 (44%) λόγω αστοχιών τροχαίου υλικού
• 7 (28%) λόγω πτώσεων βράχων ή φερτών υλικών
• 1 (4%) λόγω αστοχίας υποδομής και
• 6 (24%) για λοιπές αιτίες.
Σχεδόν τα μισά αφορούσαν το τροχαίο υλικό. Πώς μπορεί να συζητείται μόνο η ασφάλεια της γραμμής χωρίς να γνωρίζουμε εάν υπάρχουν επαρκείς λειτουργικοί συρμοί;
Η σύμβαση Υποχρεώσεων Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ), κυρωμένη με τον ν. 4953/2022 και τροποποιημένη με τον ν.5268/2026, προβλέπει υποχρεώσεις και ελέγχους: άρθρα 5 και 8 για την παροχή υπηρεσιών και το τροχαίο υλικό, άρθρα 10, 13, 15 και 16 για αποζημιώσεις, εκκαθαρίσεις, κυρώσεις και αναφορές, και άρθρο 20 για τη διάκριση προβλημάτων υποδομής και τροχαίου υλικού, όπως ισχύουν. Η αιτία κάθε μη εκτελεσμένου δρομολογίου έχει σημασία για την απόδοση ευθυνών.
Ζητώ συγκεκριμένες απαντήσεις:
1. Πόσοι συρμοί του Οδοντωτού υπάρχουν συνολικά, πόσοι είναι σήμερα λειτουργικοί και πιστοποιημένοι και πόσοι βρίσκονται εκτός λειτουργίας; Ποιες είναι οι αιτίες ακινησίας τους και πότε προβλέπεται η αποκατάστασή τους;
2. Σε ποιον φορέα ανήκει το τροχαίο υλικό του Οδοντωτού και ποιος φέρει, βάσει των ισχυουσών συμβάσεων, την ευθύνη για τη συντήρηση, την επισκευή και την επιχειρησιακή διαθεσιμότητά του; Ποιες είναι οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Hellenic Train και των υπόλοιπων εμπλεκόμενων φορέων, με ποιον τρόπο ελέγχεται η τήρησή τους και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση μη εκπλήρωσής τους;
3. Πόσα δρομολόγια ακυρώθηκαν ή διακόπηκαν το 2024–2026 ανά αιτία; Πού βρίσκονται οι σχετικές τεχνικές εκθέσεις;
4. Έχει διαπιστωθεί από το Υπουργείο αδυναμία της Hellenic Train να ανταποκριθεί στις συμβατικές υποχρεώσεις της λόγω έλλειψης διαθέσιμου τροχαίου υλικού; Εάν ναι, ποιες ενέργειες έχουν γίνει και ποιες κυρώσεις έχουν εξεταστεί ή επιβληθεί;
5. Ποια είναι η οικονομική μεταχείριση των μη εκτελεσμένων δρομολογίων του Οδοντωτού; Έχουν καταβληθεί αποζημιώσεις δημόσιας υπηρεσίας κατά την περίοδο αναστολής λειτουργίας; Εάν ναι, με ποια συμβατική αιτιολογία και βάσει ποιων εκκαθαρίσεων;
6. Ποιες ειδικές ενημερώσεις για βλάβες τροχαίου υλικού έχουν υποβληθεί στον αρμόδιο υπεύθυνο της σύμβασης και ποια ήταν η ανταπόκριση του Δημοσίου;
7. Ποια έργα προστασίας από κατολισθήσεις έχουν ολοκληρωθεί στο φαράγγι του Βουραϊκού, ποια παραμένουν σε εκκρεμότητα και ποια είναι η σημερινή κατάσταση των γεωλογικών μελετών και της προγραμματικής σύμβασης με το ΤΕΕ;
8. Υπάρχει εγκεκριμένο σχέδιο επαναλειτουργίας με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, υπεύθυνους φορείς, χρηματοδότηση, απαιτούμενες πιστοποιήσεις και εξασφαλισμένο τροχαίο υλικό;
9. Εάν αύριο πιστοποιηθεί ότι η γραμμή είναι ασφαλής, μπορεί η Hellenic Train να επαναφέρει πλήρως τα προβλεπόμενα δρομολόγια του Οδοντωτού; Εάν όχι, ποιος είναι ο λόγος και από πότε το γνωρίζει το Ελληνικό Δημόσιο;
Ο Κανονισμός (ΕΚ) 1370/2007 (άρθρα 4, 7), η Οδηγία 2012/34/ΕΕ και ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/782, κατά το πεδίο εφαρμογής τους, ορίζουν το ευρωπαϊκό πλαίσιο δημόσιων σιδηροδρομικών υπηρεσιών, υποδομής, διαφάνειας και δικαιωμάτων επιβατών. Ζητώ τη δημοσιοποίηση τεχνικών πορισμάτων, αποφάσεων και στοιχείων ελέγχου των συμβάσεων, σύμφωνα και με το άρθρο 5 του ν. 2690/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5143/2024.
Ο Οδοντωτός αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της τοπικής τουριστικής οικονομίας. Τα άρθρα 101§4 και 106§1 του Συντάγματος, καθώς και τα άρθρα 14 και 174 ΣΛΕΕ, αναδεικνύουν την ειδική μέριμνα για ορεινές περιοχές, την περιφερειακή ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή. Έχει αποτιμηθεί η ζημία στις επιχειρήσεις; Υπάρχει σχέδιο στήριξης μέχρι την ασφαλή επαναλειτουργία;
Ζητώ συγκεκριμένο σχέδιο αποκατάστασης, δημόσια λογοδοσία και σαφή κατανομή ευθυνών. Η ορεινή Ελλάδα χρειάζεται πολιτική φροντίδα, ασφαλείς υποδομές και πραγματικό αναπτυξιακό όραμα. Η διαρκής αναβολή της λύσης δεν μπορεί να αποτελεί κυβερνητική πολιτική για την περιφέρεια.
Με εκτίμηση,
Στεφανοπούλου Αναστασία
Γραμματέας Τοπικής Οργάνωσης ΠΑΣΟΚ Ενότητας Παιων & Αροανιας
