Σύμφωνα με αναλυτική αξιολόγηση από στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, το πρόγραμμα που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., Αλέξης Τσίπρας, κατά την ομιλία του στη ΔΕΘ, φέρει δημοσιονομικό κόστος που ξεπερνά τα 40 δισ. ευρώ για την τετραετία. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι ο ισχυρισμός του κ. Τσίπρα περί κόστους 7,5 δισ. ευρώ είναι απολύτως εσφαλμένος και παραπλανητικός.
Η κριτική της κυβέρνησης εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης διαχειρίστηκε τους αριθμούς. Όπως επισημαίνεται, οι προτάσεις παρουσιάζονται με μεθοδολογία που διαιρεί το ετήσιο κόστος των μέτρων διά τέσσερα, ενώ παράλληλα παραλείπεται το σωρευτικό κόστος, το οποίο αποτελεί τη συνήθη πρακτική στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Οι κυβερνητικοί παράγοντες υπογραμμίζουν ότι ο δημοσιονομικός χώρος στον οποίο αναφέρεται ο κ. Τσίπρας αφορά συνολικό κόστος τετραετίας και όχι το οριακό κόστος ανά έτος.
Ενδείξεις παραπλανητικής κοστολόγησης
Για να τεκμηριώσουν τη θέση τους, οι πηγές του οικονομικού επιτελείου παραθέτουν συγκεκριμένα παραδείγματα από τις ποσοτικοποιήσεις που δημοσιοποίησε ο κ. Τσίπρας:
- Για την αύξηση των αποδοχών ιατρών και νοσηλευτών κατά 500 ευρώ μηνιαίως, το ετήσιο κόστος υπολογίζεται στα 900 εκατ. ευρώ. Η διαίρεση του ποσού αυτού διά τέσσερα κρίνεται αδικαιολόγητη, καθώς πρόκειται για μόνιμη ετήσια δαπάνη από το 2027 και μετά.
- Σχετικά με τη μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα, επισημαίνεται ότι ο πίνακας του κ. Τσίπρα δεν αποτυπώνει την κλιμάκωση του κόστους που θα έπρεπε να ανέλθει στα 450 εκατ. το 2029 και στα 900 εκατ. το 2030.
- Για την Εθνική Εγγύηση Φροντίδας, το ετήσιο κόστος θα έπρεπε να καταγράφεται στα 336 εκατ. ευρώ για το 2030, δεδομένου του σωρευτικού του χαρακτήρα.
- Αναφορικά με την αύξηση των αποδοχών των εκπαιδευτικών κατά 300 ευρώ τον μήνα, το ετήσιο κόστος ανέρχεται σε 840 εκατ. ευρώ, ποσό που ο κ. Τσίπρας επίσης διαιρεί λανθασμένα.
- Για τις 30.000 προσλήψεις μόνιμων εκπαιδευτικών, το πραγματικό κόστος ανέρχεται σε 569 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ η πρόταση αναφέρεται σε πολύ χαμηλότερα νούμερα.
- Η στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ μηνιαίως συνεπάγεται ετήσια δαπάνη 400 εκατ. ευρώ, η οποία δεν μπορεί να επιμερίζεται σε τετραετία.
Επιπροσθέτως, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι σε πολλά μέτρα, όπως τα δωρεάν σχολικά γεύματα, ο νέος μηχανισμός για τον ΕΛΓΑ, οι προσλήψεις εποχικών πυροσβεστών και οι δωρεάν αστικές μετακινήσεις, το κόστος εμφανίζεται να εκμηδενίζεται μετά το 2027 ή το 2028, γεγονός που καθιστά τις προβλέψεις ανεφάρμοστες. Παράλληλα, η μείωση του ΦΠΑ στο 6% σε επιλεγμένα προϊόντα παρουσιάζεται με κόστος 400 εκατ. ευρώ, ενώ η αντίστοιχη μείωση σε τρόφιμα και είδη υγιεινής απαιτεί 1,8 δισ. ευρώ.
Αμφισβήτηση φορολογικών εσόδων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα έσοδα που αναμένει ο κ. Τσίπρας από τη φορολόγηση μερισμάτων. Η κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι κατά το παρελθόν, οι αυξήσεις στον συντελεστή φορολόγησης μερισμάτων από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ οδήγησαν σε μείωση των εσόδων, ενώ η μείωση του συντελεστή από τη Νέα Δημοκρατία το 2020 είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων και των φορολογικών εισπράξεων. Η πρόβλεψη για υπερδιπλασιασμό των εσόδων κρίνεται μη ρεαλιστική.
Επιπλέον, η πρόθεση για αύξηση του συμπληρωματικού φόρου ΕΝΦΙΑ σε νομικά πρόσωπα εγείρει ερωτήματα για τις επιπτώσεις στις επενδύσεις, ενώ η αξιοποίηση του αναβαλλόμενου φόρου για χρηματοδότηση δαπανών του 2027 και 2028 θεωρείται ανεφάρμοστη, καθώς, όπως έχει επισημάνει και η Τράπεζα της Ελλάδος, μια τέτοια κίνηση θα έπληττε τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών.
Παραλείψεις μέτρων και συμπεράσματα
Το οικονομικό επιτελείο υπογραμμίζει τέλος ότι στο πρόγραμμα του κ. Τσίπρα απουσιάζουν πλήρως από την κοστολόγηση σημαντικές εξαγγελίες, όπως:
- Η κατασκευή 50.000 νέων προσιτών κατοικιών, με εκτιμώμενο κόστος τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ στην τετραετία.
- Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ, που συμπαρασύρει τις αποδοχές στο δημόσιο με ετήσιο κόστος 859 εκατ. ευρώ.
- Η απόδοση του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους, με κόστος 0,59 δισ. ευρώ ετησίως.
- Η ενίσχυση του Πράσινου Ταμείου με 0,16 δισ. ευρώ ετησίως.
- Ο «Νέος Φιλόδημος» και το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, που απαιτούν επιπλέον δαπάνες 0,7 δισ. και 1,5 δισ. ευρώ ετησίως αντίστοιχα.
Καταλήγοντας, οι πηγές της κυβέρνησης αναφέρουν: «Αυτό είναι λοιπόν το πλήρες «κοστολογημένο» πρόγραμμα του κ. Τσίπρα, με κόστος πάνω από 40 δισ. ευρώ την τετραετία και όχι 7,5 δις. Δεν γνωρίζουμε αν αυτή η παραπλανητική κοστολόγηση έγινε σκόπιμα ή από άγνοια. Τον καλούμε και πάλι λοιπόν να καταθέσει τις παρεμβάσεις του στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και να παραδεχτεί έστω και αργά τα λάθη του».
