Διπλωμάτες αμφισβητούν τους χειρισμούς του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ η διαφωνία για το ETS2 και ο επόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός εντείνουν τις αντιθέσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Έντονη δυσαρέσκεια για τους χειρισμούς του Αντόνιο Κόστα εκφράστηκε κατά τη διάρκεια της τελευταίας Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το οποίο περιγράφει ένα κλίμα έντονων αντιπαραθέσεων και διαφωνιών πίσω από τις κλειστές πόρτες των διαπραγματεύσεων.
Η σύνοδος ολοκληρώθηκε χωρίς ουσιαστική συμφωνία στα δύο βασικά ζητήματα της ατζέντας: την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ. Έπειτα από περίπου 14 ώρες συζητήσεων, οι ηγέτες δεν κατάφεραν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, με αποτέλεσμα να ενισχυθούν οι προβληματισμοί για την ικανότητα της ευρωπαϊκής ηγεσίας να συντονίσει αποτελεσματικά τις διαπραγματεύσεις.
Η αντιπαράθεση για το ETS2
Κεντρικό σημείο τριβής αποτέλεσε το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2, το οποίο προβλέπει την τιμολόγηση των εκπομπών άνθρακα από τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις μεταφορές και στη θέρμανση. Η εφαρμογή του έχει προκαλέσει ανησυχίες για πιθανή επιβάρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το Politico, η Ιταλία, με τη στήριξη της Ουγγαρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας και της Πολωνίας, ζήτησε την αναβολή του μέτρου. Απέναντί τους βρέθηκαν χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ολλανδία, οι οποίες αντιτάχθηκαν στην επανεξέταση των συμφωνημένων ρυθμίσεων.
Η διαφωνία προκάλεσε ένταση, ενώ η προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου του Κόστα ακυρώθηκε και οι συζητήσεις παρατάθηκαν. Διπλωμάτες που επικαλείται το δημοσίευμα άσκησαν κριτική στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υποστηρίζοντας ότι δεν κατάφερε να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις διαφορετικές προτάσεις.
Ερωτήματα και για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Παράλληλα, προβληματισμός καταγράφεται και για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό. Κυβερνήσεις της βόρειας Ευρώπης φέρονται να ανησυχούν ότι ο Κόστα ευνοεί τις χώρες του Νότου, ενώ τα κράτη που επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών ζητούν νέες περικοπές.
Στο πλαίσιο αυτό, διπλωμάτης φέρεται να χαρακτήρισε τον Κόστα «διπρόσωπο», αμφισβητώντας την ουδετερότητά του ως διαμεσολαβητή. Άλλοι συνομιλητές του Politico συνέκριναν τους χειρισμούς του με εκείνους των προκατόχων του, εκτιμώντας ότι υστέρησε σε αποτελεσματικότητα.
Ωστόσο, δεν έλειψαν και οι υποστηρικτές του. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, υπερασπίστηκε τον Κόστα, υποστηρίζοντας ότι αποφεύγει τις ατέρμονες διαπραγματεύσεις για τη διατύπωση των συμπερασμάτων.
Το επόμενο κρίσιμο τεστ για την ευρωπαϊκή ηγεσία αναμένεται στις 26 Νοεμβρίου, όταν έχει προγραμματιστεί έκτακτη σύνοδος για τον προϋπολογισμό. Μέχρι τότε, θα φανεί αν οι διαφωνίες μπορούν να περιοριστούν ή αν το αδιέξοδο θα βαθύνει τις ήδη υπαρκτές διαχωριστικές γραμμές στην ΕΕ.
