Μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι οδηγoί θα μετακινούνται και θα πληρώνουν στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους βρίσκεται στον σχεδιασμό των αρμόδιων φορέων, βάζοντας στο στόχαστρο την ταλαιπωρία των ατελείωτων αναμονών και τις ουρές στους σταθμούς διοδίων. Ο στρατηγικός σχεδιασμός προκρίνει τη σταδιακή μετάβαση σε συστήματα ελεύθερης ροής, τα γνωστά διεθνώς ως Free Flow, όπου η παραδοσιακή μπάρα και τα γκισέ πληρωμής δίνουν τη θέση τους σε έξυπνες ψηφιακές πύλες.
Στο νέο αυτό μοντέλο, ειδικές κάμερες και αισθητήρες υψηλής τεχνολογίας τοποθετούνται πάνω από το οδόστρωμα, αναγνωρίζοντας αυτόματα τις πινακίδες, την κατηγορία του οχήματος ή τον πομποδέκτη (e-Pass). Έτσι, οι οδηγοί θα μπορούν να διέρχονται χωρίς να ελαττώνουν ταχύτητα ή να ακινητοποιούν το όχημά τους, εξαλείφοντας πλήρως τις καθυστερήσεις, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους αιχμής και τις μεγάλες εξόδους των εκδρομέων.
Παράλληλα, η μετάβαση αυτή συνδέεται στενά με την εφαρμογή της αναλογικής χρέωσης, όπως προβλέπεται και στη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού. Αντί για το σημερινό σύστημα των προκαθορισμένων τιμών ανά ζώνη, ο υπολογισμός του κόστους θα γίνεται με βάση την πραγματική απόσταση που καλύπτει κάθε όχημα στον αυτοκινητόδρομο. Ένα πρώτο δείγμα αυτής της τεχνολογίας εφαρμόζεται ήδη στην Ολυμπία Οδό μέσω του υβριδικού συστήματος για τους κατόχους e-Pass, το οποίο πιστώνει πίσω στον οδηγό το ποσό για τα χιλιόμετρα που δεν διένυσε, αν και δεν αποτελεί ακόμα ένα καθολικό πανελλαδικό σύστημα.
Το νέο ψηφιακό μοντέλο αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό κορμό για τις νέες υποδομές της χώρας, όπως ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ). Πάντως, η κατάργηση των συμβατικών διοδίων δεν θα συμβεί αυτομάτως σε ολόκληρο το εθνικό δίκτυο, καθώς η εφαρμογή εξαρτάται από τις υφιστάμενες συμβάσεις παραχώρησης κάθε άξονα. Το μεγάλο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια παραμένει η ενοποίηση όλων των επιμέρους συστημάτων σε ένα ενιαίο και διαλειτουργικό περιβάλλον, που θα προσφέρει ταχύτερες, ασφαλέστερες και δικαιότερες μετακινήσεις για όλους τους χρήστες του οδικού δικτύου.
