Οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα χρησιμοποίησε κονδύλια της ΕΕ για την κατασκευή προσφυγικών δομών – και συγκεκριμένα την κατασκευή δύο κέντρων υποδοχής και φιλοξενίας μεταναστών μεταξύ 2020 και 2021, κατά την περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, που μίλησαν στο POLITICO, οι συμβάσεις που εξετάζονται ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς δημόσιο διαγωνισμό και κόστισαν περίπου 15 φορές περισσότερο από αντίστοιχα έργα, φτάνοντας συνολικά τα 11,3 εκατ. ευρώ.
Η εφημερίδα Καθημερινή, που αποκάλυψε την υπόθεση, ανέφερε ότι τα υπό εξέταση camps είναι αυτά της Μαλακάσας και της Σιντικής.
Αξίζει να σημειωθεί πως τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν συζητήσει ήδη από το 2020 το ζήτημα των δύο απευθείας αναθέσεων. Τότε, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επικαλέστηκε την αύξηση των μεταναστευτικών ροών και την πίεση για γρήγορη ολοκλήρωση και παράδοση των δομών ως λόγο για την απόφαση.
Επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ωστόσο, δείχνουν ότι οι αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα μειώθηκαν δραματικά το 2020 σε περίπου 15.696 άτομα, από 74.649 την προηγούμενη χρονιά.
«Το έργο είχε τότε ελεγχθεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από το ελληνικό ελεγκτικό συνέδριο και είχε λάβει θετική έκθεση», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της διοίκησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου το 2020.
Πέρα από το υπερβολικό κόστος, η διαδικασία είχε προσελκύσει την προσοχή της αντιπολίτευσης και επειδή στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας είχε διοριστεί διευθυντής της Τεχνικής Υπηρεσίας του υπουργείου, η οποία ήταν υπεύθυνη και για τα δύο έργα.
Ο τότε υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μηταράκης, υπερασπίστηκε τον διορισμό όταν το ζήτημα τέθηκε στη Βουλή το 2020, υποστηρίζοντας ότι η τεχνική υπηρεσία λειτουργούσε τότε μέσω ΜΚΟ, οι οποίες διαχειρίζονταν το 82% των κονδυλίων της ΕΕ για τη μετανάστευση.
Η πρώτη σύμβαση που βρίσκεται πλέον υπό έρευνα του EPPO αφορά την επέκταση υφιστάμενου camp στη Μαλακάσα, που κατασκευάστηκε για να φιλοξενήσει 1.500 μετανάστες που μεταφέρθηκαν από τα νησιά. Η σύμβαση ανατέθηκε τον Απρίλιο του 2020 σε εταιρεία με έδρα την Αθήνα, χωρίς προηγούμενο διαγωνισμό. Ενώ η αρχική συμφωνία για τη βασική συντήρηση της δομής ανερχόταν στα 4,3 εκατ. ευρώ, το έργο παραδόθηκε τελικά μετά από τουλάχιστον πέντε παρατάσεις και μια συμπληρωματική σύμβαση αξίας 1,7 εκατ. ευρώ.
Το EPPO εξετάζει επίσης σύμβαση για το κέντρο στη βόρεια Ελλάδα, η οποία ανατέθηκε τον Ιούλιο του 2020 σε τεχνική εταιρεία με έδρα την Καβάλα, με αρχικό κόστος 3,6 εκατ. ευρώ. Ομοίως, το έργο αυτό έλαβε τουλάχιστον τρεις παρατάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή του, με επιπλέον κόστος 1,7 εκατ. ευρώ.
Η κατασκευή των δύο camps αναφέρεται επίσης σε εσωτερικό έγγραφο διεθνούς οργανισμού που είναι υπεύθυνος για τη μετανάστευση και εδρεύει στην Ελλάδα, το οποίο επικαλέστηκε η Καθημερινή. Το έγγραφο σημειώνει ότι το κόστος και των δύο κέντρων ήταν υπερβολικό σε σύγκριση με παρόμοια έργα που χρηματοδοτήθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων στην Ελλάδα.
«Η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει πολύ παρόμοιες δράσεις που ολοκληρώθηκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα (ή και συντομότερα) για ποσό που ήταν 15 φορές χαμηλότερο από αυτό που κατέβαλε το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου», αναφέρει το έγγραφο.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οργανισμού, για άλλες εγκαταστάσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά, η ίδια κυβέρνηση είχε δαπανήσει μόλις 270 ευρώ ανά ωφελούμενο σε σύγκριση με 23.900 ευρώ στη Μαλακάσα.
