«25,1 δισ. ευρώ στεγαστικών σε εταιρείες του εξωτερικού. Ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη;»
«Το δάνειο το πήρες. Εσύ υπέγραψες. Εσύ πρέπει να πληρώσεις».
Σωστά.
Ο δανειολήπτης έχει ευθύνη για την υπογραφή του. Έχει όμως όλη την ευθύνη;
Ο Έλληνας που πήρε στεγαστικό πριν από την κρίση αποφάσισε με βάση το εισόδημα, την εργασία του και την εικόνα που του παρουσίαζαν για την οικονομία.
Και ποια ήταν αυτή η εικόνα;
Ακόμη και το 2008, ενώ η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση είχε ήδη ξεσπάσει, η τότε πολιτική ηγεσία διαβεβαίωνε ότι η ελληνική οικονομία ήταν «θωρακισμένη» και διέθετε ισχυρές αντοχές.
Πώς απαιτούμε σήμερα από τον απλό πολίτη να είχε προβλέψει μια οικονομική κατάρρευση που η ίδια η πολιτική ηγεσία δεν του έλεγε ότι ερχόταν;
Δεν υπέγραψε τα Μνημόνια. Δεν αποφάσισε την κατάρρευση εισοδημάτων, την ανεργία, τα capital controls ή την υπερφορολόγηση.
Οι κυβερνήσεις άλλαζαν. Το δάνειο έμενε.
Από την πιστωτική επέκταση επί Σημίτη, στη δημοσιονομική επιδείνωση επί Καραμανλή, στο πρώτο Μνημόνιο επί Παπανδρέου και στη δημοσιονομική προσαρμογή επί Σαμαρά, η οικονομική πραγματικότητα του πολίτη ανατράπηκε.
Το 2015, επί Αλέξη Τσίπρα, ήρθαν τα capital controls. Και όταν ο ελληνικός λαός κλήθηκε να αποφασίσει, το 61,31% ψήφισε ΟΧΙ στο ερώτημα του δημοψηφίσματος.
Η λαϊκή ετυμηγορία, όμως, δεν καθόρισε την πολιτική που ακολούθησε. Λίγες ημέρες αργότερα ζητήθηκε νέο πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης από τον ESM και τον Αύγουστο συμφωνήθηκε το τρίτο Μνημόνιο.
Ο λαός κλήθηκε να αποφασίσει. Αποφάσισε. Ακολουθήθηκε άλλος δρόμος.
Δεν είχαν όλοι οι πρωθυπουργοί την ίδια ευθύνη ούτε πήραν τις ίδιες αποφάσεις. Αλλά μετά από δύο δεκαετίες πολιτικών επιλογών, δεν μπορεί το σύστημα να δείχνει μόνο την υπογραφή του δανειολήπτη και να του λέει:
«Εσύ υπέγραψες».
Ναι, υπέγραψε.
Αλλά δεν κυβερνούσε.
Για τις τράπεζες υπήρξαν επανειλημμένες λύσεις
Μετά το PSI του 2012, που προκάλεσε περίπου 45 δισ. ευρώ ζημιές στους ισολογισμούς των ελληνικών τραπεζών, είχε προβλεφθεί χρηματοδοτικός φάκελος 50 δισ. ευρώ για την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα.
Ακολούθησαν τρεις γύροι ανακεφαλαιοποίησης, το 2013, το 2014 και το 2015, με συμμετοχή τόσο επίσημων πόρων όσο και ιδιωτών.
Και καλώς προστατεύθηκαν οι καταθέσεις και η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Αλλά το πολιτικό ερώτημα παραμένει: αν το σύστημα δικαιούται επανειλημμένες δεύτερες ευκαιρίες, γιατί όχι και ο πραγματικά αδύναμος δανειολήπτης;
Το 2015 θεσπίστηκε το πλαίσιο διαχείρισης και μεταβίβασης δανειακών απαιτήσεων και το 2019, επί Κυριάκου Μητσοτάκη, ακολούθησε ο «Ηρακλής», με κρατικές εγγυήσεις στα senior τμήματα των τιτλοποιήσεων.
Για τις τράπεζες υπήρχε σχέδιο. Τα χρέη όμως δεν εξαφανίστηκαν. Άλλαξαν χέρια.
25,1 δισ. ευρώ στεγαστικών σε εταιρείες του εξωτερικού
Στο τέλος του α΄ τριμήνου 2026, εγχώριοι servicers διαχειρίζονταν 79,595 δισ. ευρώ δανείων κατοίκων Ελλάδας, η κυριότητα των οποίων είχε μεταβιβαστεί σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού.
Από αυτά, 25,133 δισ. ευρώ ήταν στεγαστικά.
Το ΔΝΤ καταγράφει επίσης ότι η μέση τιμή μεταβίβασης των NPLs που τιτλοποιήθηκαν μέσω «Ηρακλή» ήταν περίπου στο 38% της ονομαστικής αξίας, όχι για κάθε δάνειο, αλλά ως μέσος όρος αυτών των τιτλοποιήσεων.
Και εδώ βρίσκεται το αμείλικτο ερώτημα:
Αν μια προβληματική απαίτηση μπορεί να αλλάξει χέρια με σημαντική έκπτωση, γιατί να μην προηγείται ο ίδιος ο δανειολήπτης με πραγματική δυνατότητα εξαγοράς ή βιώσιμης ρύθμισης;
Δεν ζητάμε «δεν πληρώνω». Ζητάμε δικαιοσύνη.
Άλλο ο στρατηγικός κακοπληρωτής και άλλο η οικογένεια που πραγματικά συνθλίφτηκε οικονομικά.
Η Ελληνική Λύση έχει συγκεκριμένη θέση: προστασία της πρώτης κατοικίας υπό προϋποθέσεις, δυνατότητα του οφειλέτη να εξαγοράζει την απαίτησή του με βάση την τιμή στην οποία μεταβιβάζεται σε τρίτον και ουσιαστική προστασία πριν η απώλεια της κατοικίας γίνει μη αναστρέψιμη.
Δεν γίνεται το κράτος να είναι αρχιτέκτονας όταν χρειάζεται λύση το τραπεζικό σύστημα και απλός θεατής όταν κινδυνεύει το σπίτι του πολίτη.
Δεν ζητώ να διαγραφεί η προσωπική ευθύνη.
Ζητώ να μην εξαφανίζεται η πολιτική ευθύνη.
Για τις τράπεζες υπήρξαν μηχανισμοί, κεφάλαια και δεύτερες ευκαιρίες.
Για τον πραγματικά αδύναμο δανειολήπτη πρέπει να υπάρξει πραγματική ευκαιρία να μη χάσει το σπίτι του.
Γιατί, ναι:
Το δάνειο το υπέγραψε.
Αλλά δεν κυβερνούσε.
Δημήτριος Γ. Παλούμπης
Πολιτικός Επιστήμονας
Πολιτευτής Αχαΐας – Ελληνική Λύση
Πηγη: dimitrispaloubis.gr
