Στη δημοσιότητα φέρνει η δημοτική αρχή τη νέα αρχιτεκτονική προμελέτη και την τεχνική έκθεση για την ολική μεταμόρφωση για το παραλιακό μέτωπο της Πάτρας.
Το φιλόδοξο σχέδιο, που εισάγεται προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο την Τετάρτη 22 Ιουλίου, επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει ριζικά τη σχέση της πόλης με τη θάλασσα, μετατρέποντας τη ζώνη παρέμβασης σε έναν εμβληματικό, ενιαίο δημόσιο χώρο πρασίνου, περίπατου, πολιτισμού και αναψυχής.
Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Η παρέμβαση αφορά το τμήμα από την προβολή της οδού Τριών Ναυάρχων έως την οδό Θεσσαλονίκης, καλύπτοντας τους προβλήτες της Αγίου Νικολάου και της Γούναρη, καθώς και το ευθύγραμμο τμήμα που τους συνδέει. Η πρόταση υπερβαίνει τις απλές εξωραϊστικές παρεμβάσεις ή τις νέες πλακοστρώσεις, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας συνεχούς παραλιακής διαδρομής που θα συνδέει οργανικά τους βασικούς άξονες της Κάτω Πόλης με το θαλάσσιο μέτωπο.
Η νέα «ραχοκοκαλιά» της παραλιακής ζώνης
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί μια συνεχής παραλιακή promenade (πεζόδρομος), η οποία θα λειτουργεί ως η βασική αρτηρία κίνησης καθ’ όλο το μήκος της ακτής. Η διαδρομή χωρίζεται σε δύο διακριτές ζώνες:
• Σκιασμένη αλέα: Ενισχυμένη με φυλλοβόλα δέντρα και οργανωμένους χώρους στάσης.
• Κύρια διαδρομή: Ενιαίος περίπατος με άμεση, ανεμπόδιστη επαφή με το νερό.
Παράλληλα, ανάμεσα στην promenade και τον αστικό ιστό διαμορφώνεται γραμμικό πάρκο μέγιστου πλάτους 21,5 μέτρων με δέντρα, χαμηλή και μεσαία βλάστηση, χλοοτάπητα και καθιστικά, το οποίο θα λειτουργεί και ως φυσικό ηχοπετάσμα απέναντι στον θόρυβο της παραλιακής λεωφόρου.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπονται:
• Νέος ποδηλατόδρομος: Ελάχιστου πλάτους 2,5 μέτρων, πλήρως διαχωρισμένος οπτικά από τις διαδρομές των πεζών, ενώ η υφιστάμενη δενδροστοιχία θα διατηρηθεί και θα ενισχυθεί.
• Νέα παραλιακή πλατεία: Στην προέκταση της οδού Γεροκωστοπούλου, ως φυσική απόληξη του άξονα που ξεκινά από την πλατεία Γεωργίου, δημιουργώντας έναν νέο πόλο έλξης για υπαίθριες δραστηριότητες και εκδηλώσεις.
Οι αλλαγές στους δύο ιστορικούς προβλήτες
1. Μόλος Αγίου Νικολάου: Σύνδεση με το Κάστρο και Πολιτισμός
Ο μόλος αντιμετωπίζεται ως η θαλάσσια απόληξη του ιστορικού άξονα που ξεκινά από το Κάστρο, διασχίζοντας την Άνω και την Κάτω Πόλη:
• Νότια πλευρά: Κατασκευάζεται επιμήκης στεγασμένη στοά με τοξωτά ανοίγματα από εμφανές σκυρόδεμα και επικάλυψη από αρχιτεκτονικό μεταλλικό πλέγμα. Η στοά θα προσφέρει σκίαση και θα φιλοξενεί μικρά περίπτερα πολιτισμού, εκθέσεων και αναψυχής.
• Βόρεια πλευρά: Διαμορφώνονται θύλακες πρασίνου, μικρές εδαφικές εξάρσεις και χώροι καθιστικών.
• Απόληξη: Ο χώρος παραμένει ελεύθερος για μεγάλες συγκεντρώσεις, όπως οι εκδηλώσεις του Πατρινού Καρναβαλιού, ενώ προτείνεται και ένα νέο σημείο θέασης εμπνευσμένο από τη λιμενική μνήμη της Πάτρας.
2. Προβλήτας Γούναρη: Η νέα κεκλιμένη πράσινη πλατεία
Εδώ εντοπίζεται η πιο θεαματική αρχιτεκτονική αλλαγή:
• Υπερυψωμένο τοπόσημο: Στον χώρο όπου βρίσκεται σήμερα το εγκαταλελειμμένο πρώην κτίριο υπηρεσιών του λιμένα, σχεδιάζεται μια μεγάλη κεκλιμένη πράσινη πλατεία («εδαφική έξαρση») με μέσο ύψος 1,8 μέτρα (έως 3,8 μέτρα τοπικά), στραμμένη προς τον Φάρο και το ηλιοβασίλεμα.
• Πολυχώρος εκδηλώσεων: Προσβάσιμη μέσω ραμπών ήπιας κλίσης, η πλατεία με μεσογειακή φύτευση, δέντρα και κυκλικά καθιστικά θα μπορεί να φιλοξενεί συναυλίες, φεστιβάλ και εκθέσεις.
• Ναυταθλητισμός: Στην άκρη του προβλήτα διαμορφώνεται ελεύθερος χώρος και αξιοποιείται η υφιστάμενη γλίστρα για τη διοργάνωση ναυταθλητικών δραστηριοτήτων με μικρά αγωνιστικά σκάφη.
Δραστηριότητες, προσβασιμότητα και διαχείριση κυκλοφορίας
Η προμελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον θεματικό εμπλουτισμό και τη συμπερίληψη:
• Υποδομές αναψυχής: Δημιουργία skatepark, περιοχών παιχνιδιού, στεγάστρων, χώρων υγιεινής και νέου αστικού εξοπλισμού (βρύσες, κάδοι, θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων, φωτιστικά).
• Καθολική προσβασιμότητα: Πλήρης σχεδιασμός για ΑμεΑ με ράμπες, διαδρομές χωρίς εμπόδια, οδηγούς όδευσης τυφλών και ειδική ψηφιακή σήμανση.
• Διαχείριση κυκλοφορίας: Η πρόσβαση ιδιωτικών οχημάτων αποκλείεται πλήρως. Επιτρέπεται μόνο η διέλευση οχημάτων έκτακτης ανάγκης, καθώς και οχημάτων τροφοδοσίας ή υποστήριξης εκδηλώσεων υπό συγκεκριμένους όρους.
Τι κατεδαφίζεται
Για την εφαρμογή του σχεδίου προβλέπεται η κατεδάφιση όλων των υφιστάμενων κτισμάτων εντός της ζώνης παρέμβασης. Παράλληλα, θα απομακρυνθούν οι περιφράξεις, οι δεξαμενές, η γεφυροπλάστιγγα, ο κινητός και σταθερός εξοπλισμός, καθώς και ο υφιστάμενος ποδηλατόδρομος.
Η μοναδική εξαίρεση: Το μικρό κτίριο του παλαιού λιμένα απέναντι από την πλατεία Τριών Συμμάχων είναι το μόνο που διασώζεται. Προτείνεται να ανακαινιστεί και να λειτουργήσει ως Κέντρο Διαχείρισης του Παραλιακού Μετώπου.
Κρίσιμη παράμετρος: Οι κατεδαφίσεις των κτιρίων δεν περιλαμβάνονται στην εργολαβία της ανάπλασης. Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση, πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί από τον Δήμο περίπου έως το τέλος του 2026, ώστε η περιοχή να παραδοθεί καθαρή στον μελλοντικό ανάδοχο.
Βιοκλιματικός σχεδιασμός και «έξυπνες» τεχνολογίες
Το έργο ενσωματώνει προηγμένες περιβαλλοντικές και ψηφιακές υποδομές:
• Περιβαλλοντικά μέτρα: Χρήση υδατοπερατών δαπέδων, ενισχυμένες φυτεύσεις και κήποι βροχής για τη συγκράτηση και το φιλτράρισμα των ομβρίων υδάτων, καθώς και φωτισμός LED.
• Ψηφιακές υποδομές: Εγκατάσταση έξυπνης άρδευσης, αισθητήρων εντοπισμού διαρροών, συστημάτων περιβαλλοντικής παρακολούθησης, δημόσιου Wi-Fi, υποδομών 5G, διαδραστικών πινάκων πληροφόρησης, εφαρμογών επαυξημένης πραγματικότητας (AR) και έξυπνων κάδων.
Ορίζοντας υλοποίησης: Κατασκευή 16 μηνών
Η τεχνική έκθεση εκτιμά ότι ο καθαρός χρόνος κατασκευής ανέρχεται σε 16 μήνες. Για την ταχύτερη εξέλιξη των εργασιών, το έργο χωρίζεται σε τρία παράλληλα εργοταξιακά τμήματα:
1. Τμήμα Προβλήτα Αγίου Νικολάου
2. Ενδιάμεση παραλιακή ζώνη
3. Τμήμα Προβλήτα Γούναρη
Σημείωση: Η εκτιμώμενη διάρκεια των 16 μηνών αφορά αμιγώς τη περίοδο της εργολαβίας. Η αντίστροφη μέτρηση θα ξεκινήσει αφού ολοκληρωθούν οι οριστικές μελέτες, οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, οι προκαταρκτικές κατεδαφίσεις από τον Δήμο, εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση, δημοπρατηθεί το έργο και εγκατασταθεί ο ανάδοχος.
