Τριάντα χρόνια προβλημάτων και η Ξερόλακκα εξακολουθεί να αποτελεί ανοιχτή πληγή για την Πάτρα. Η ευθύνη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας δεν εξαντλείται στο γεγονός ότι δεν λειτουργεί η ίδια τον ΧΥΤΑ. Η πολιτική της παράλειψη βρίσκεται στο ότι, ενώ γνωρίζει εδώ και χρόνια το πρόβλημα, δεν έχει εξασφαλίσει την έγκαιρη ολοκλήρωση των αναγκαίων εναλλακτικών υποδομών, ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα οριστικής λύσης και την απαιτούμενη κινητοποίηση πόρων και αρμόδιων φορέων.
Η κυβερνητική παράλειψη πρέπει να εξεταστεί σε τέσσερα συγκεκριμένα πεδία.
Πρώτον, στον σχεδιασμό. Ποιο είναι το ολοκληρωμένο σχέδιο ώστε η Πάτρα να πάψει να εξαρτάται από την Ξερόλακκα; Ποια μέτρα έχουν ληφθεί, ποια έργα έχουν προχωρήσει και ποιες εκκρεμότητες παραμένουν; Οι πολίτες δικαιούνται συγκεκριμένες απαντήσεις και όχι γενικόλογες εξαγγελίες.
Δεύτερον, στη χρηματοδότηση και στην υλοποίηση. Η μονάδα επεξεργασίας βιοαποβλήτων, που είχε ενταχθεί σε χρηματοδότηση το 2022 με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2023, δεν είχε υλοποιηθεί έως τον Οκτώβριο του 2026. Γιατί δεν ολοκληρώθηκε εγκαίρως; Τι έκανε η κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει την καθυστέρηση και να εξασφαλίσει την αναγκαία χρηματοδότηση; Ποιο είναι σήμερα το πραγματικό χρονοδιάγραμμα;
Τρίτον, στον περιβαλλοντικό έλεγχο. Ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και την έγκαιρη λήψη διορθωτικών μέτρων; Ποιοι έλεγχοι έχουν διενεργηθεί και ποια είναι τα αποτελέσματά τους;
Τέταρτον, στη δημόσια υγεία. Γιατί δεν υπάρχει πλήρως διαφανής και συστηματική ενημέρωση των κατοίκων για τους ελέγχους στα στραγγίσματα, στα ύδατα και στις εκπομπές; Ποια μέτρα λαμβάνονται για την αντιμετώπιση κάθε διαπιστωμένου κινδύνου; Η προστασία της υγείας των πολιτών απαιτεί στοιχεία, πρόληψη και λογοδοσία.
Η σοβαρότητα της κατάστασης αποτυπώνεται και στα επίσημα στοιχεία. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας επέβαλε πρόστιμο στον Δήμο Πατρέων για περιβαλλοντική παράβαση σχετική με διαρροή στραγγισμάτων. Παράλληλα, η περιβαλλοντική αδειοδότηση του 2026 προβλέπει πρόσθετες παρεμβάσεις για τα στραγγίσματα, το βιοαέριο και άλλα μέτρα προστασίας. Τα δεδομένα αυτά απαιτούν ουσιαστικούς ελέγχους, διορθωτικές ενέργειες και δημόσια λογοδοσία.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλείται τις αρμοδιότητες του Δήμου για να αποποιείται τις δικές της, ακολουθώντας τη συνήθη τακτική μετακύλισης ευθυνών. Ο Δήμος έχει ευθύνη για τη λειτουργία της εγκατάστασης και η Περιφέρεια για τους ελέγχους που της αναλογούν. Η κεντρική διοίκηση, όμως, οφείλει να σχεδιάζει την εθνική πολιτική, να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης και ανάπτυξης υποδομών και να μεριμνά για την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα απόβλητα και την υγειονομική ταφή απαιτεί προστασία του περιβάλλοντος και έλεγχο των εγκαταστάσεων. Επομένως, πρέπει να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία συμμόρφωσης και να διερευνηθεί κάθε πιθανή παράβαση, χωρίς να προεξοφλούνται ευθύνες που δεν έχουν τεκμηριωθεί.
Τα ερωτήματα προς την κυβέρνηση παραμένουν αμείλικτα: Γιατί καθυστέρησαν οι αναγκαίες υποδομές; Ποια χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί; Πότε θα ολοκληρωθούν τα έργα; Ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα παύσης λειτουργίας και αποκατάστασης της Ξερόλακκας; Πώς διασφαλίζονται ο διαφανής έλεγχος και η προστασία της δημόσιας υγείας;
Η κυβερνητική παράλειψη δεν κρίνεται από τις δηλώσεις, αλλά από όσα δεν έγιναν εγκαίρως. Η Πάτρα δικαιούται απαντήσεις, έργα και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Όχι, για ακόμη μία φορά, μετακύλιση ευθυνών για ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα της πόλης.
Γιώργος Μώρος
Φυσικοθεραπευτής – PT MSc (Healthcare Management), RNS
Υποψήφιος Βουλευτής Αχαΐας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
Αρχική δημοσίευση: https://moros.com.gr
