Σημαντικές αλλαγές φέρνει η αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου, η πρώτη τόσο μεγάλης κλίμακας παρέμβαση μετά από 80 χρόνια στα δικαστικά χρονικά της χώρας. Μεταξύ των μελών της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής που επεξεργάστηκε στις αλλαγές ήταν και ο Αθανάσιος Ζούπας Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, ο οποίος συμμετείχε στο έργο της Επιτροπής για την Αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου (πέμπτο κεφάλαιο του Αστικού Κώδικα) υπό την προεδρία του ομότιμου καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Απόστολου Γεωργιάδη. Όπως αναφέρει, η συμμετοχή του σε αυτή την επιτροπή αποτέλεσε ιδιαίτερη τιμή, καθώς επρόκειτο για μια μεταρρύθμιση «μεγάλης ευθύνης και βαρύτητας».
Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Σήμερα το Fineview.gr παρουσιάζει ορισμένες σημαντικές αλλαγές που θα ισχύσουν το επόμενο διάστημα στη χώρα.
Τέλος ο κίνδυνος για τα χρέη του αποβιώσαντος
Μία από τις σημαντικότερες τομές αφορά την προστασία των κληρονόμων από τα χρέη του κληρονομούμενου. Μέχρι τώρα, οι οφειλές μεταβιβάζονταν στους συγγενείς, με αποτέλεσμα χιλιάδες πολίτες να αναγκάζονται να αποποιούνται κληρονομιές μέσα σε τέσσερις μήνες για να αποφύγουν τον «κυνηγητό» των δανειστών.
Ο κ. Ζούπας εξηγεί ότι τα χρέη αυτά συχνά κατέληγαν σε μακρινούς συγγενείς, οι οποίοι δεν γνώριζαν καν ότι οι στενότεροι συγγενείς είχαν ήδη αποποιηθεί, με αποτέλεσμα να χρειάζεται δικαστική παρέμβαση για να προστατευτούν. Η νέα ρύθμιση θωρακίζει πλέον τον κληρονόμο: δεν κινδυνεύει η προσωπική του περιουσία από τα χρέη του αποθανόντος, γεγονός που αλλάζει ριζικά τη στάση πολλών οικογενειών απέναντι στην κληρονομιά.
Οι ιδιόγραφες διαθήκες παραμένουν ισχυρές
Η Επιτροπή αποφάσισε τη διατήρηση των ιδιόγραφων διαθηκών. Όπως εξηγεί ο κ. Ζούπας, η απόφαση αυτή πάρθηκε διότι ηλικιωμένα άτομα που προσφεύγουν σε συμβολαιογράφο κινδυνεύουν να επηρεαστούν από συγγενικά πρόσωπα. Πλέον, οι ιδιόχειρες διαθήκες θα δημοσιεύονται μέσω συμβολαιογράφου σε ειδική πλατφόρμα, χωρίς δημόσια συζήτηση στο ακροατήριο, αποσυμφορώντας τα δικαστήρια.
Κληρονομικά δικαιώματα στον σύντροφο σε ελεύθερη ένωση
Μια ακόμη σημαντική καινοτομία αφορά τα ζευγάρια που συμβιώνουν χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Όταν δεν υπάρχουν συγγενείς, ο/η σύντροφος αποκτά κληρονομικό δικαίωμα, εφόσον αποδείξει τριετή συμβίωση. Η απόδειξη θα γίνεται με δικαστική απόφαση και μαρτυρικές καταθέσεις.
Επιπλέον, σε περίπτωση θανάτου του συντρόφου, παρέχεται δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τουλάχιστον έναν χρόνο, ακόμη και αν υπάρχουν παιδιά από προηγούμενο γάμο που ζητούν την αποχώρηση του συντρόφου.
Καθιερώνεται ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων
Για πρώτη φορά εισάγεται ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων. Με αυτές, ένα πρόσωπο μπορεί να παραιτηθεί ή να συμψηφίσει μελλοντικά δικαιώματα στην κληρονομιά (π.χ. από τους γονείς του), ενδεχομένως έναντι ανταλλάγματος. Η αλλαγή αυτή αίρει την έως τώρα απαγόρευση παραίτησης από μελλοντική κληρονομία και δημιουργεί ένα νέο, οργανωμένο πλαίσιο προγραμματισμού περιουσίας.
Αλλαγές στη νόμιμη μοίρα
Σημαντικές διαφοροποιήσεις υπάρχουν και στη λεγόμενη «νόμιμη μοίρα», δηλαδή στο ποσοστό κληρονομιάς που δικαιούνται σύζυγος και παιδιά:
- Το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του επιζώντος συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33,3%.
- Τα παιδιά δικαιούνται πλέον τα 2/3 της περιουσίας (66,7%).
Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι η ενισχυμένη προστασία του συζύγου που παραμένει στη ζωή.
Εάν υπάρχει διαθήκη και κάποιος συγγενής δεν λαμβάνει μερίδιο, δεν αποκτά πλέον δικαίωμα επί των ακινήτων, αλλά δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης, ανάλογα με την αξία της κληρονομίας. Για παράδειγμα: αν κάποιος αφήσει το μοναδικό του ακίνητο στο ένα παιδί και δεν αφήσει τίποτα στο δεύτερο, το δεύτερο παιδί μπορεί να αξιώσει το 25% της αξίας του ακινήτου.
Μεταφέρονται τα διοικητικά δικαστήρια
Υπεγράφη πρόσφατα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης η νέα σύμβαση μίσθωσης για τη στέγαση των Διοικητικών Δικαστηρίων Πάτρας, παρουσία του Υπουργού Γιώργου Φλωρίδη, του Υφυπουργού Ιωάννη Μπούγα και του Γενικού Γραμματέα Δικαιοσύνης Πέλοπα Λάσκου. Τη σύμβαση υπέγραψαν η Υπηρεσιακή Γραμματέας Βασιλική Γιαβή και ο εκπρόσωπος της ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε., Γεώργιος Ταμπουρέας.
Τα Διοικητικά Δικαστήρια θα μεταφερθούν σε ανακαινισμένο κτίριο στο κέντρο της Πάτρας, στη συμβολή των οδών Γούναρη, Κανακάρη και Κανάρη, (πρώην κτήριο του ΟΤΕ) συνολικής επιφάνειας 3.724 τ.μ. Το ακίνητο, σε κοντινή απόσταση από το Δικαστικό Μέγαρο, θα είναι πλήρως προσβάσιμο, με τρεις εισόδους και υποδομές για ΑμεΑ.
Η ανακαίνιση θα ακολουθήσει διεθνή πρότυπα βιωσιμότητας με στόχο την πιστοποίηση LEED, περιλαμβάνοντας ενεργειακά αποδοτικά συστήματα, φωτισμό LED και έξυπνο σύστημα διαχείρισης κτιρίου (BMS). Η παράδοση του έργου προβλέπεται για τον Ιούνιο του 2027.
Στην υπογραφή παρευρέθηκαν ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί και ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, Αθανάσιος Ζούπας. Όλοι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη δημιουργία σύγχρονων και αξιοπρεπών χώρων απονομής της Διοικητικής Δικαιοσύνης στην Πάτρα.
