Δραματική συρρίκνωση καταγράφει ο κλάδος της ζαχαροπλαστικής, τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι, από τα 65 ζαχαροπλαστεία που υπήρχαν στην Πάτρα το 2010 φθάσαμε σήμερα να υπάρχουν 64 ζαχαροπλαστεία σε όλη….την Αχαΐα!
Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Ένωσης Επιχειρήσεων Αρτοποιίας Ζαχαροπλαστικής (Ε.ΕΠ.Α.Ζ.), σύμφωνα με τα οποία περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια του κλάδου έχουν κλείσει μέσα στους τελευταίους 30 μήνες σε όλη τη χώρα. Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, ο ρυθμός των «λουκέτων» είναι τέτοιος που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον αφανισμό του κλάδου.
Καθοριστικό ρόλο στην κρίση παίζουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος και η εκτόξευση των τιμών των πρώτων υλών, που έχουν καταστήσει τη λειτουργία των επιχειρήσεων οικονομικά ασύμφορη. Μιλώντας στο Fineview.gr, ο Ανδρέας Σακούλης, μέλος του Σωματείου Ζαχαροπλαστών Ν. Αχαΐας, τονίζει ότι η ενέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα λειτουργίας για τις επιχειρήσεις του κλάδου.
«Γνωρίζουμε με μαθηματική ακρίβεια ότι έχει υπάρξει μείωση των επιχειρήσεων σε ποσοστό 50%. Το μεγαλύτερο βάρος, πέρα από το ενεργειακό, είναι και μια σειρά άλλων παραμέτρων που δυσκόλεψαν αφάνταστα τους συναδέλφους. Δεν δόθηκε καμία ουσιαστική βοήθεια στον κλάδο, παρότι ανήκουμε στα ενεργοβόρα επαγγέλματα», επισημαίνει. Όπως αναφέρει, η μηνιαία κατανάλωση ρεύματος σε ένα ζαχαροπλαστείο φτάνει κατά μέσο όρο τις 12.000 κιλοβατώρες, ενώ τα προηγούμενα χρόνια οι αυξήσεις από τους παρόχους ενέργειας οδήγησαν σε περαιτέρω συρρίκνωση.
Παράλληλα, σημαντική επιβάρυνση προκαλεί και το αυξημένο μισθολογικό κόστος, καθώς και οι πρόσθετες υποχρεώσεις που έχουν επιβληθεί στις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τον κ. Σακούλη, η ψηφιακή κάρτα εργασίας συνεπάγεται επιπλέον οικονομικό κόστος, ενώ ιδιαίτερα επιβαρυντικές χαρακτηρίζονται και οι χρεώσεις από τη χρήση των POS.
«Η τράπεζα παρακρατά την προμήθειά της και αποδίδει τα χρήματά μας μετά από δύο 24ωρα, έχοντας ήδη κρατήσει το μερίδιό της», τονίζει.
Η κατάσταση στην Πάτρα χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά δύσκολη, καθώς, όπως σημειώνει ο ίδιος, από τα 65 ζαχαροπλαστεία που λειτουργούσαν στην πόλη σύμφωνα με την απογραφή του 2010, σήμερα υπάρχουν 64 σε όλη την Αχαΐα.
Στην επιστολή της Ένωσης Επιχειρήσεων Αρτοποιίας και Ζαροπλαστικής επισημαίνεται ότι
«Σχεδόν ένας χρόνος έχει περάσει από την ανοιχτή επιστολή, που είχαμε στον Πρωθυπουργό και στο ξεκίνημα του 2026 η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί αλλά, αντιθέτως, επιβεβαιώνει τον φόβο μας ότι ο κλάδος αρτοποιίας – ζαχαροπλαστικής στην Ελλάδα απειλείται με αφανισμό».
Όπως αναφέρεται, «περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια του κλάδου έχουν βάλει λουκέτο μόνο τους τελευταίους 30 μήνες στην Ελλάδα, ενώ ο ρυθμός των νέων λουκέτων είναι πλέον τέτοιος που οδηγεί μαθηματικά στον αφανισμό του κλάδου.
Ακόμα και οι πιο κακόπιστοι βλέπουν πλέον ότι η κραυγή αγωνίας της Ε.ΕΠ.Α.Ζ. από την πρώτη ημέρα ίδρυσής της, το 2023, αφορά μια ζοφερή πραγματικότητα, που προκαλεί ασφυξία στην πιο παραδοσιακή και αγαπητή στους συμπολίτες μας μορφή επιχείρησης: τον φούρνο και το ζαχαροπλαστείο.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι θέσεις και προτάσεις της Ε.ΕΠ.Α.Ζ. που λοιδορήθηκαν και απαξιώθηκαν όταν είχαν δημόσια παρουσιαστεί, υιοθετούνται σήμερα από τους τότε επικριτές τους. Κάλλιο αργά παρά ποτέ, αφού ο κοινός στόχος είναι η διάσωση των επιχειρήσεων του κλάδου».
Ποια είναι η πραγματικότητα που δεν έχει αλλάξει:
•« Από την εποχή της πανδημίας και μετά, έχουν σημειωθεί πρωτοφανείς ανατιμήσεις από 100% έως και 400% σε βασικές πρώτες ύλες, εκ των οποίων τις περισσότερες τις έχουν απορροφήσει οι επιχειρήσεις και μικρό μέρος μόνο έχει περάσει στις τιμές των προϊόντων, καθώς οι άνθρωποι του κλάδου συμμερίζονται την έντονη οικονομική πίεση που βιώνουν οι συμπολίτες μας,
• Κατά το ίδιο διάστημα, το κόστος της ενέργειας έφτασε έως και να τετραπλασιαστεί (2022) και πλέον είναι σταθερά περίπου διπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα (2020),
• Ταυτόχρονα, την τελευταία πενταετία οι επιχειρήσεις έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με βροχή νέων υποχρεώσεων – «εμφυτευμάτων», που αφορούν είτε την ψηφιοποίηση των οικονομικών διαδικασιών είτε περιβαλλοντικά τέλη και κανονισμούς, μεταξύ άλλων.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
• My DATA
• Διασύνδεση φορολογικών μηχανισμών με e-send1
• Διασύνδεση συστημάτων POS με ταμειακά συστήματα (με πρόσθετο κόστος για αλλαγή συστημάτων)
• Κόστος για αγορά, διασύνδεση και συντήρηση λογισμικών, με τεχνικά προβλήματα και βαριά πρόστιμα 10.000-20.000€
• Ψηφιακή κάρτα εργασίας
• Ψηφιακά δελτία αποστολής
• Δημιουργία λογαριασμού IRIS
• Δημιουργία νέας πλατφόρμας για νέες αδειοδοτήσεις, με πρόσθετο κόστος για τα παλαιά καταστήματα ώστε να ανέβουν και αυτά στην πλατφόρμα
• Υποχρέωση ασφάλισης καταστημάτων και εξοπλισμού επ’ απειλή προστίμου της τάξης των 10.000€
• Υποχρέωση πιστοποίησης των εργαζομένων στην εστίαση, με κόστος παράβολου 50€ ανά εργαζόμενο
Πέρα από τη συμμόρφωση προς αυτές τις υποχρεώσεις (και το κόστος προσαρμογής), ακόμα και η παρακολούθηση του σχετικού κανονιστικού πλαισίου είναι εξαιρετικά δύσκολη για τις επιχειρήσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο για τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές δημοσιεύθηκαν 17 αποφάσεις και εγκύκλιοι. Συνολικά, δε, μόνο εντός του 2024 δημοσιεύθηκαν 1.476 αποφάσεις και 50 νόμοι!
Προφανώς, δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με το Global Index Complexity 2025 του TMS Group, η Ελλάδα καταλαμβάνει την αρνητική πρωτιά μεταξύ 79 χωρών, ως η χώρα με το χειρότερο ρυθμιστικό περιβάλλον για να διατηρεί κανείς επιχείρηση…
Την ίδια ώρα, μάλιστα, παρά την παράταση έως 31 Δεκεμβρίου 2026 της υποχρέωσης εγγραφής και απογραφής στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων OpenBusiness, οι επιχειρήσεις που ανταποκρίθηκαν εγκαίρως και εγγράφηκαν στο Σύστημα εντός του 2025 όχι μόνο δεν έχουν βοηθηθεί για την ομαλή προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα, αλλά έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με μπαράζ ελέγχων για μία υποχρέωση η οποία για την υπόλοιπη αγορά –τυπικά τουλάχιστον– δεν υφίσταται ακόμα!
• Περισσότερες από 25 διαφορετικές υπηρεσίες πραγματοποιούν αλληλεπικαλυπτόμενους ελέγχους, συντηρώντας ένα δυσκίνητο και αντιλειτουργικό γραφειοκρατικό περιβάλλον για τη λειτουργία των επιχειρήσεων αλλά και μία συνεχή πηγή προστίμων υπέρ των δημοσίων εσόδων…
• Και φυσικά, παραμένει το τεράστιο πρόβλημα έλλειψης ικανοποιητικού αριθμού ποιοτικού προσωπικού, το οποίο δημιουργεί υψηλότατη και συχνότατη ανακύκλωση προσωπικού στα καταστήματα, αυξάνοντας επιπλέον το –ήδη επιβαρυμένο από τις συνεχείς αυξήσεις μισθών– εργατικό κόστος. Οι αντοχές επιχειρηματιών και εργαζομένων που υπηρετούν τον κλάδο, τελειώνουν.
Ωστόσο, επειδή διαχρονικά η Ε.ΕΠ.Α.Ζ. δεν θέλει να είναι μέρος του προβλήματος, αλλά μέρος της λύσης, έστω και τώρα πρέπει να εισακουστούν οι προτάσεις μας, που στόχο έχουν το αρτοζαχαροπλαστείο να προστατευτεί για να μείνει ζωντανό:
• Ανακήρυξη της αρτοποιίας-ζαχαροπλαστικής ως προστατευόμενου κλάδου, ώστε να αναδειχθεί και προστατευτεί το αρτοζαχαροπλαστείο ως επιχείρηση με πολιτισμική διάσταση και ειδική κοινωνική βαρύτητα για την Ελλάδα
• Διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου που θα λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων του κλάδου, θα είναι απλό, λειτουργικό και θα εξαλείφει την πολυνομία και την αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων που δημιουργούν συνθήκες μη νομιμότητας
• Γενναία ρύθμιση για τη στήριξη των επιχειρήσεων του κλάδου έναντι του υπέρογκου κόστους ενέργειας, που απειλεί τη βιωσιμότητά τους και πιέζει ανοδικά τις τιμές των αγαθών πρώτης ανάγκης
• Καλύτερη συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή πολιτικών με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και την κατάργηση ατελέσφορων μέτρων όπως το ειδικό τέλος για τα πλαστικά μιας χρήσης
Το αρτοζαχαροπλαστείο πρέπει να προστατευτεί για να μείνει ζωντανό. Ελπίζουμε αυτήν τη φορά οι αρμόδιοι να μας ακούσουν, προτού η αγορά μας διαλυθεί εντελώς», καταλήγει η ΕΕΠΑΖ.
