Ανησυχητικά αλλά ιδιαίτερα χρήσιμα για τη δημόσια υγεία είναι τα συμπεράσματα νέας επιστημονικής μελέτης του Πανεπιστημίου Πατρών, η οποία αναδεικνύει τον ρόλο των αστικών λυμάτων ως «καθρέφτη» της μικροβιακής αντοχής στην κοινότητα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής της Ιατρικής Σχολής, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Υδροβιολογίας του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Δρέσδης, και επικεντρώθηκε στην ανάλυση δειγμάτων από τον βιολογικό καθαρισμό της Πάτρας.
Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες εξέτασαν 96 δείγματα αστικών λυμάτων σε διάστημα ενός έτους (Σεπτέμβριος 2022 – Αύγουστος 2023), αναζητώντας γονίδια που σχετίζονται με αντοχή στα αντιβιοτικά. Τα ευρήματα έδειξαν σταθερή παρουσία τέτοιων δεικτών, με ορισμένα γονίδια να εμφανίζονται σε αυξημένα επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ευρεία διασπορά ανθεκτικών βακτηρίων στον πληθυσμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα επίπεδα μικροβιακής αντοχής δεν ήταν σταθερά μέσα στο έτος. Αντίθετα, καταγράφηκαν αυξημένες τιμές τους χειμερινούς μήνες και χαμηλότερες το καλοκαίρι. Οι ερευνητές συνδέουν την τάση αυτή με την αυξημένη χρήση αντιβιοτικών κατά την περίοδο των λοιμώξεων του αναπνευστικού, αλλά και με τη μείωση του πληθυσμού στην πόλη τους θερινούς μήνες, λόγω μετακινήσεων και διακοπών.
Παράλληλα, η μελέτη εντόπισε συσχέτιση μεταξύ των δεικτών μικροβιακής αντοχής και του ιικού φορτίου του COVID-19 στα λύματα. Όπως διευκρινίζουν οι επιστήμονες, αυτό δεν σημαίνει άμεση αιτιώδη σχέση, αλλά πιθανή παράλληλη αύξηση πιέσεων στο σύστημα υγείας και στην κοινότητα σε περιόδους έντονης κυκλοφορίας του ιού.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, η οποία βρίσκεται υπό δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό, ενισχύουν τη σημασία της παρακολούθησης των αστικών λυμάτων ως εργαλείου δημόσιας υγείας. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η συστηματική καταγραφή τέτοιων δεδομένων μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση τάσεων, στην αξιολόγηση κινδύνων και στον σχεδιασμό πιο στοχευμένων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής.
Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η υποψήφια διδάκτορας Ζωή Αναστοπούλου και ο καθηγητής Υγιεινής Απόστολος Βανταράκης, οι οποίοι υπογραμμίζουν ότι η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες σύγχρονες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.
