Σε τροχιά σημαντικής ανόδου κινείται ο πληθωρισμός χονδρικής στην Ευρωζώνη, με τις τιμές παραγωγού στον βιομηχανικό κλάδο να παρουσιάζουν ετήσια αύξηση 11,1% για τον μήνα Σεπτέμβριο, ξεπερνώντας το 8,3% που είχε καταγραφεί τον Αύγουστο. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα που δημοσιοποίησε η Eurostat, η Ελλάδα καταγράφει ακόμη πιο έντονη πορεία, με τον αντίστοιχο δείκτη να διαμορφώνεται στο 13,2% έναντι 8,9% τον προηγούμενο μήνα. Κεντρικό ρόλο στην ανοδική αυτή τάση διαδραματίζει η εκτίναξη των τιμών στην ενέργεια, η οποία αυξήθηκε κατά 30,8% σε ετήσια βάση, επιβαρύνοντας το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και προκαλώντας ανησυχίες για πιθανή μετακύλιση των επιβαρύνσεων στις τελικές τιμές των προϊόντων. Σε μηνιαίο επίπεδο, οι τιμές παραγωγού ενισχύθηκαν κατά 2,5% στην Ευρωζώνη και 2,6% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η Ελλάδα σημείωσε άνοδο 3,9%, καταλαμβάνοντας μία από τις υψηλότερες θέσεις στην ΕΕ.
Επιτάχυνση των ανατιμήσεων στην Ελλάδα
Η δυναμική του πληθωρισμού παραγωγού στην ελληνική αγορά εμφανίζεται ενισχυμένη τόσο σε ετήσια όσο και σε μηνιαία κλίμακα. Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου ανήλθε στο 13,2% τον Σεπτέμβριο, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία από το 8,9% του Αυγούστου και το 7% του Ιουλίου. Αντίστοιχα, η μηνιαία αύξηση έφτασε το 3,9%, συγκρινόμενη με το 1,7% του Αυγούστου και το 1,1% του Ιουλίου. Η επίδοση αυτή αποτελεί την τρίτη υψηλότερη μηνιαία αύξηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ισοβαθμώντας με την Ισπανία και υπολειπόμενη μόνο της Βουλγαρίας (+4,6%) και της Λιθουανίας (+4,2%). Ο δείκτης τιμών παραγωγού για τη βιομηχανία της Ελλάδας, με έτος αναφοράς το 2021, άγγιξε τις 139,7 μονάδες τον Σεπτέμβριο, από 134,4 μονάδες τον Αύγουστο, επιβεβαιώνοντας ότι οι βιομηχανικές πιέσεις στην εγχώρια αγορά υπερβαίνουν τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και της ΕΕ.
Ο κυρίαρχος ρόλος της ενέργειας
Στο σύνολο της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μεγαλύτερη πίεση προέρχεται αναμφίβολα από τον ενεργειακό τομέα. Ενώ ο πληθωρισμός παραγωγού έτρεχε με 11,1% και 10,9% ετησίως αντίστοιχα, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρωζώνη εμφάνισαν μηνιαία άνοδο 7,8% τον Σεπτέμβριο, μετά από αυξήσεις 5,6% τον Αύγουστο και 5,8% τον Ιούλιο. Σε ετήσια βάση, η ενεργειακή επιβάρυνση άγγιξε το 30,8% στην Ευρωζώνη και το 30% στην ΕΕ. Η κρισιμότητα του τομέα αυτού αναδεικνύεται από το γεγονός ότι, αν εξαιρεθεί η ενέργεια, οι τιμές παραγωγού στην Ευρωζώνη σημειώνουν οριακή μηνιαία αύξηση μόλις 0,1% και ετήσια 3,5%, τάση που παρατηρείται και στο σύνολο της ΕΕ.
Διακυμάνσεις ανά βιομηχανικό κλάδο
Παρά την κυριαρχία της ενέργειας, οι ανατιμήσεις επηρεάζουν και άλλους τομείς, αν και με ηπιότερο ρυθμό. Στην Ευρωζώνη, τον Σεπτέμβριο παρατηρήθηκαν οι εξής ετήσιες μεταβολές ανά κατηγορία:
- Ενδιάμεσα αγαθά: +7,1%.
- Ενέργεια: +30,8%.
- Κεφαλαιουχικά αγαθά: +2,7%.
- Διαρκή καταναλωτικά αγαθά: +3,4%.
- Μη διαρκή καταναλωτικά αγαθά: -0,6%.
Στο ευρύτερο πλαίσιο της ΕΕ, οι ετήσιες αυξήσεις διαμορφώθηκαν στο 6,8% για τα ενδιάμεσα αγαθά, στο 30% για την ενέργεια, στο 2,6% για τα κεφαλαιουχικά αγαθά και στο 3,2% για τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά, ενώ τα μη διαρκή καταναλωτικά αγαθά κατέγραψαν μείωση 0,6%.
Γεωγραφική κατανομή των πληθωριστικών πιέσεων
Σε επίπεδο κρατών-μελών, η Βουλγαρία κατέλαβε την πρώτη θέση στις ετήσιες αυξήσεις τιμών παραγωγού με 22,9%, ακολουθούμενη από την Ιρλανδία (19,9%) και τη Λιθουανία (19%). Σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφηκαν επίσης στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Δανία και τη Ρουμανία. Αντίθετα, οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης, η Γερμανία και η Γαλλία, εμφάνισαν πιο συγκρατημένες αυξήσεις της τάξης του 6,7% και 6,8% αντίστοιχα. Το Λουξεμβούργο αποτέλεσε τη μοναδική εξαίρεση με μείωση τιμών κατά 8,1%. Σε μηνιαία βάση, μετά τις Βουλγαρία, Λιθουανία, Ελλάδα και Ισπανία, αισθητές αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην Ιταλία, τη Δανία και τη Σουηδία, ενώ οι τιμές παρέμειναν σταθερές σε Μάλτα και Λουξεμβούργο.
Ο δείκτης τιμών παραγωγού αποτελεί ένα κρίσιμο βαρόμετρο για τις πιέσεις που δέχεται η βιομηχανική παραγωγή πριν οι αυξήσεις φτάσουν στο τελικό στάδιο της κατανάλωσης. Η τρέχουσα επιτάχυνση υπογραμμίζει το αυξημένο κόστος που επωμίζονται οι επιχειρήσεις, αν και η τελική μετακύλιση των τιμών στη λιανική εξαρτάται από παράγοντες όπως ο ανταγωνισμός και τα περιθώρια κέρδους. Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου επιβεβαιώνουν μια σαφή κλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων, με την Ελλάδα να καταγράφει ισχυρότερη δυναμική συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
