Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος από σήμερα ως το Σάββατο, ενώ ο απολογισμός των θυμάτων δεν παύει να αυξάνεται
Άρχισε σήμερα το τριήμερο εθνικό πένθος που κηρύχθηκε στην Ισπανία μετά τη χθεσινή σύγκρουση δύο τρένων η οποία στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 68 ανθρώπους και προκάλεσε τον τραυματισμό πάνω από 100, στη χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία που έχει σημειωθεί στη χώρα από το 2013 και λιγότερο από έναν χρόνο έπειτα από άλλο σιδηροδρομικό δυστύχημα με 46 νεκρούς.
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος από σήμερα ως το Σάββατο, ενώ ο απολογισμός των θυμάτων δεν παύει να αυξάνεται και έχει φτάσει πλέον στους 68 νεκρούς, σύμφωνα με δήλωση που έκανε νωρίτερα ο πρόεδρος της περιφέρειας Καστίλλη-Λα Μάντσα Εμιλιάνο Γκαρθία-Πάχε.
Οι αρχές ανακοίνωσαν εξάλλου ότι οι τραυματίες ανέρχονται σε 108, οι 58 από τους οποίους νοσηλεύονται.
Από την τραγωδία προκλήθηκαν ερωτήματα όσον αφορά την ασφάλεια του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου, αφού ο υπουργός Μεταφορών αναφέρθηκε σε «σφάλμα» και «ανεξήγητες συνθήκες» που οδήγησαν στη σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.
Αυτή προκλήθηκε χθες, Τετάρτη, το πρωί στην περιφέρεια Καστίλλης-Λα Μάντσα όταν ένα τρένο υψηλής ταχύτητας της εθνικής εταιρείας Renfe συγκρούστηκε με τρένο που ήταν σταματημένο της ισπανικής ιδιωτικής εταιρείας Iryo.
Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε δήλωσε ότι το σύστημα σηματοδότησης είχε βλάβη, προκαλώντας καταρχάς «την αυτόματη στάση» έξι τρένων που βρίσκονταν στη ζώνη, μεταξύ των οποίων οι δύο αμαξοστοιχίες που συγκρούστηκαν.
Ωστόσο μερικά λεπτά αργότερα, το κέντρο ελέγχου έδωσε εντολή στο τρένο Renfe να συνεχίσει την πορεία του, μια «εσφαλμένη» και «ανεξήγητη» απόφαση, όπως δήλωσε ο Όσκαρ Πουέντε.
Σε ένα τέταρτο, το τρένο αυτό της Renfe διέσχισε 25 χιλιόμετρα, σύμφωνα με τον υπουργό, προτού προσκρούσει, με άγνωστη προς το παρόν ταχύτητα και σε ευθεία γραμμή, στο τρένο της Iryo που παρέμενε σταματημένο στη γραμμή.
Η έρευνα ακολουθεί τον δρόμο της, αλλά η σοσιαλιστική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες επικρίσεις όσον αφορά τη διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου.
Οι υπηρεσίες πρώτων βοηθειών έκαναν έρευνες στα συντρίμμια στη διάρκεια της νύχτας για τον εντοπισμό κι άλλων θυμάτων, σηκώνοντας μεταλλικά κομμάτια με γερανούς, σύμφωνα με δημοσιογράφους του AFP.
Ο Χοσιμάρ Μεδίνα, ένας 31χρονος Περουβιανός που έκανε διακοπές στην Ισπανία με τη σύντροφό του, είπε ότι κοιμόταν στο τρένο που ενεπλάκη στο δυστύχημα της Renfe όταν ξύπνησε και συνειδητοποίησε ότι βρισκόταν «στον αέρα».
Ο 42χρονος Πάμπλο Μεχία, ο οποίος φέρει τραύμα στο κεφάλι, διηγήθηκε στο AFP ότι μια αλλαγή θέσης της τελευταίας στιγμής του έσωσε τη ζωή.
«Υπήρξε μια πολύ βίαιη σύγκρουση», είπε, με «ανθρώπους στο έδαφος, ο ένας πάνω στον άλλο, βγαλμένα καθίσματα, μεγάλη σύγχυση» στους συρμούς.
Σχολείο που βρίσκεται στο γειτονικό χωριό της Ούρδα, σε απόσταση περίπου 130 χιλιομέτρων νότια της Μαδρίτης, υποδεχόταν τους συγγενείς που ήρθαν για να μάθουν για την τύχη επιβατών.
Σε αυτούς που έφταναν, ορισμένοι με δάκρυα στα μάτια, προσέφεραν υποστήριξη ομάδες του Ερυθρού Σταυρού ενώ γύρω βρίσκονταν αστυνομικοί και δημοσιογράφοι.
Οι άνθρωποι αυτοί έχουν μπροστά τους «πολλές και δύσκολες ώρες», σύμφωνα με την ψυχολόγο του Ερυθρού Σταυρού Κάρμεν Γκαρκάι. «Έχουμε ανθρώπους σε κατάσταση σοκ που δεν έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει τι συνέβη, ανθρώπους οργισμένους, θλιμμένους, ανήσυχους. Το πένθος θα είναι περίπλοκο», υπογράμμισε.
Η ισπανική Πολιτοφυλακή εγκατέστησε τέσσερα γραφεία στη Μαδρίτη, το Τολέδο, την Κόρδοβα και τη Σεβίλλη για να επιτρέψει στους συγγενείς θυμάτων να δώσουν δείγματα DNA ώστε να αναγνωριστούν τα θύματα.
Κέντρα αιμοδοσίας στήθηκαν στην Καστίλλη-Λα Μάντσα και στη Μαδρίτη.
Ο εφημέριος της Ούρδα Χοσέ Μιγκέλ Φερνάντεθ μετέβη επίσης στο σημείο για να προσφέρει τη στήριξή του στα θύματα. «Το σημαντικό είναι να είμαστε κοντά στις οικογένειες των θυμάτων, να νιώθουν την εγγύτητα, γιατί οι λέξεις, σε μια στιγμή όπως αυτή, δεν χρησιμεύουν σε τίποτα».
Η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων (AITAT), ο φορέας που διερευνά τα αίτια της τραγωδίας ανακοίνωσε ότι είναι «πολύ νωρίς» να διατυπώσει οποιεσδήποτε υποθέσεις, ωστόσο τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης δημοσιοποίησαν ήδη ηχητικά ντοκουμέντα, καταλογίζοντας ευθύνες στον υπεύθυνο στον σταθμό Atocha της Μαδρίτης.
«Ο μηχανοδηγός του τρένου Iryo προειδοποίησε πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία ότι το τρένο ήταν σταματημένο και δεν μπορούσε να ξεκινήσει. Όμως, κανείς δεν σταμάτησε το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE», επισημαίνει η εφημερίδα El Pais, παρουσιάζοντας τρία ηχητικά ντοκουμέντα.
«Το πρώτο σημαντικό λάθος ήταν η εντολή να συνεχιστεί το ταξίδι του τρένου AVE στις 8:36 π.μ.. Στις 8:48 π.μ.το άλλο τρένο ενημερώνει ότι παραμένει ακινητοποιημένο. Στις 8:54 π.μ., η σύγκρουση αποδεικνύεται αναπόφευκτη.
Πρόσκρουση με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων
«Συνεχίστε το ταξίδι με κανονική ταχύτητα», ακούγεται να λέει ο ελεγκτής και δεν άλλαξε την εντολή, ακόμη και πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία, για να προειδοποιήσει το τρένο AVE ότι έπρεπε να φρενάρει, αντί να κινείται με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων.
Σύμφωνα με το ηχητικό ντοκουμέντο, ο ελεγκτής διστάζει αλλά καταλήγει σε σαφή εντολή που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, παραβιάζει σαφώς το πρωτόκολλο ασφαλείας και αποτελεί αιτία του δυστυχήματος.
Ο Υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε χαρακτήρισε «ανεξήγητο» το γεγονός ότι το κέντρο ελέγχου επέτρεψε στο AVE να συνεχίσει κανονικά το ταξίδι του ενώ το Iryo ήταν ακόμα σταματημένο, επισημαίνουν δημοσιεύματα.
Σύμφωνα με την προκαταρκτική εξήγηση του Υπουργείου Μεταφορών, γύρω στις 8:30 π.μ., έξι τρένα σταμάτησαν μετά την πτώση του συστήματος ελέγχου υπολογιστών LZB, το οποίο παρακολουθεί την ταχύτητα των τρένων. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, το 24ωρο κέντρο ελέγχου Adif, το οποίο διαχειρίζεται τη σιδηροδρομική κυκλοφορία στη συγκεκριμένη περιοχή, ανέλαβε τον έλεγχο.
Μάλιστα, σε τρίτο ηχητικό ντοκουμέντο φαίνεται ο οδηγός του Iryo καλεί για να πει ότι δεν μπορεί να ξεκινήσει επειδή δεν μπορεί να ελέγξει το σύστημα LZB, αλλά ο ελεγκτής δεν λαμβάνει καμία δραστική απόφαση, ούτε προειδοποιεί το AVE να σταματήσει, όταν υπήρχε ακόμα χρόνος.

Η τελευταία εικόνα από τον τόπο της τραγωδίας είναι τρεις μεγάλοι γερανοί να εργάζονται για την ανύψωση των δύο βαγονιών Iryo που βρίσκονται στη χειρότερη κατάσταση. Μεταξύ των 117 τραυματιών, τουλάχιστον 10 είναι σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες μιλούν για 7 αγνοούμενους.
«Λάθος ενός ανθρώπου ή του συστήματος;»
Με το παραπάνω ερώτημα, δεκάδες δημοσιεύματα υπενθυμίζουν ότι για δεύτερη φορά μέσα σε εννέα μήνες, όλη η Ισπανία συγκλονίζεται με τον τρομακτικό αριθμό νεκρών και τις οδυνηρές μαρτυρίες των επιζώντων ενός σιδηροδρομικού ατυχήματος. Σχεδόν 400 άτομα ταξίδευαν με το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE που, στις 8:53 π.μ. αυτή την Τετάρτη, συγκρούστηκε με τρένο Iryo που είχε σταματήσει στη γραμμή Μαδρίτης-Ανδαλουσίας κοντά στην Ούρντα (Τολέδο), μεταφέροντας άλλα 146 άτομα.
Το συνδικάτο δημοσίων υπαλλήλων του CSIF ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε. «Ο υπουργός χρησιμοποιεί επαίσχυντα έναν εργαζόμενο ως αποδιοπομπαίο τράγο αντί να αναλάβει την ευθύνη», ανακοίνωσε το συνδικάτο, προσθέτοντας: «Ο υπουργός απέφυγε κάθε ευθύνη παρά την αρχική βλάβη του συστήματος υπολογιστών που πυροδότησε τα γεγονότα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, το CSIF απαίτησε αυξημένες επενδύσεις στη συντήρηση του σιδηροδρομικού τομέα: ασφάλεια, αναθεώρηση και ενημέρωση των πρωτοκόλλων ασφαλείας».