Από το βήμα της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ έως τις διεθνείς σκηνές και τα αμφιθέατρα διδασκαλίας, ο αρχιμουσικός Μιχάλης Οικονόμου προσεγγίζει τη μουσική ως μια δυναμική διαδικασία έμπνευσης και δημιουργίας. Ως μαέστρος με έντονη παρουσία και συνθέτης ο ίδιος, στοχεύει στην επέκταση των ορίων του συμφωνικού ήχου, την επαφή των νεότερων γενιών με τα μεγάλα ορχηστρικά έργα και τον επαναπροσδιορισμό της επικοινωνίας ανάμεσα στον καλλιτέχνη και το κοινό του. Με αφορμή την επικείμενη εμφάνισή του στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, μοιράστηκε τις σκέψεις του για τη σημασία της ζωντανής ερμηνείας, τις υποχρεώσεις ενός δημόσιου μουσικού συνόλου, την αναγκαιότητα ανανέωσης του ρεπερτορίου και την καλλιτεχνική ελευθερία απέναντι στην παρτιτούρα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην αυθεντικότητα, τη μουσική εκπαίδευση, το ταλέντο και το προσωπικό του όραμα για την τέχνη ως μέσο επικοινωνίας και ευθύνης.
Η επιστροφή στη Θεσσαλονίκη για την εμφάνιση της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ αποτελεί για τον ίδιο και τους μουσικούς του μια ιδιαίτερα ευχάριστη συγκυρία. Ο Μιχάλης Οικονόμου εκφράζει τον θαυμασμό του για το κοινό της πόλης, υπογραμμίζοντας πως έχει αναπτυχθεί ένας ισχυρός και θερμός δεσμός, τον οποίο ανυπομονεί να ανανεώσει στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Αναφορικά με το πρόγραμμα της βραδιάς, που περιλαμβάνει έργα των Μπετόβεν, Ροσίνι και Παγκανίνι, ο μαέστρος εξηγεί τη σύνδεση μεταξύ τους: τα τρία κομμάτια γράφτηκαν σε μια χρονική απόσταση μικρότερη των 20 ετών. Η εισαγωγή του Ροσίνι λειτουργεί ως ιδανικό προοίμιο για το κοντσέρτο του Παγκανίνι, όπου το σολιστικό όργανο προσομοιάζει στην ανθρώπινη φωνή της όπερας, ενώ η Έβδομη Συμφωνία του Μπετόβεν, παρουσιαζόμενη με διευρυμένη ενορχήστρωση, αποκτά μια ρομαντική χροιά που την εναρμονίζει με τα υπόλοιπα έργα.
Ως φορέας ενός δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ επιτελεί έναν ρόλο που ξεπερνά τις αίθουσες συναυλιών. Ο Μιχάλης Οικονόμου, ανακαλώντας τις σπουδές του στη Βοστόνη και την επιρροή του Σέιτζι Οζάουα, τονίζει ότι η αποστολή μιας ορχήστρας είναι και επιμορφωτική. Η προτεραιότητα είναι η εξοικείωση του κοινού με τα συμφωνικά αριστουργήματα, τα οποία καλλιεργούν τον άνθρωπο, καθιστώντας τα μέλη της ορχήστρας υπεύθυνα απέναντι στην κοινωνία.
Σχετικά με την προσέλκυση νέων ακροατών, ο μαέστρος παρατηρεί μια θετική τάση, καθώς οι συναυλιακοί χώροι υποδέχονται όλο και περισσότερους νέους. Προτείνει τον σχεδιασμό έξυπνων προγραμμάτων και μια πιο άμεση μορφή επικοινωνίας, όπου ο μαέστρος θα μπορεί να αλληλεπιδρά με το ακροατήριο κατά τη διάρκεια των συναυλιών ή των ανοιχτών προβών.
Η πολυετής συνεργασία του με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και η φιλία του με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της, Σίμο Παπάνα, που θα είναι ο σολίστ της βραδιάς, αποτελούν εγγύηση για το μουσικό αποτέλεσμα. Η χημεία που έχει αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαέξι ετών, σύμφωνα με τον Μιχάλη Οικονόμου, είναι καθοριστική για την επίτευξη υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου.
Για την περίοδο των εορτών, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ ετοιμάζει δύο μεγάλες συναυλίες. Στις 20 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τα τρία μουσικά σύνολα της ΕΡΤ θα συμπράξουν σε ένα ποικίλο πρόγραμμα, ενώ στις 28 Δεκεμβρίου στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με προσκεκλημένη τη σοπράνο Δανάη Κοντόρα, θα δοθεί ένα εορταστικό γκαλά με βιεννέζικο ρεπερτόριο, το οποίο θα μεταδοθεί τηλεοπτικά.
Σχετικά με τη στρατηγική του ως αρχιμουσικός από τον Δεκέμβριο του 2022, ο Μιχάλης Οικονόμου εξηγεί ότι ο πειραματισμός με είδη όπως το συμφωνικό ροκ, για παράδειγμα μέσω αφιερωμάτων στους Beatles, αποτελεί μια συνειδητή επιλογή για να κεντρίσει το ενδιαφέρον του νεανικού κοινού, προετοιμάζοντάς το για αμιγώς συμφωνικά προγράμματα.
Σχετικά με την προσωπική του στάση απέναντι στο κοινό, ο μαέστρος απορρίπτει τη σοβαροφάνεια, προκρίνοντας την αυθεντικότητα. Πιστεύει πως η ειλικρίνεια του καλλιτέχνη πάνω στο πόντιουμ είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να συνδεθεί με τους ανθρώπους, ακολουθώντας το παράδειγμα διεθνών συναδέλφων του, όπως ο Γιανίκ Νεζέ-Σεγκέν.
Ως προς τον προγραμματισμό του ρεπερτορίου, ο Μιχάλης Οικονόμου επιδιώκει την ισορροπία μεταξύ των κλασικών μνημείων και της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας. Δεν απομονώνει τα έργα των Ελλήνων συνθετών, αλλά τα εντάσσει σε προγράμματα μαζί με αναγνωρισμένα αριστουργήματα, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική επαφή του κοινού με τη νέα μουσική.
Στο ζήτημα της ερμηνευτικής ελευθερίας, ο Μιχάλης Οικονόμου αναφέρει ότι, ως συνθέτης, κατανοεί πώς η οπτική ενός δημιουργού μπορεί να μεταβληθεί με τον χρόνο. Υποστηρίζει ότι ο μαέστρος οφείλει να ερμηνεύει τα έργα με βάση το δικό του ταλέντο και το κοινωνικό περιβάλλον, καθώς η μουσική είναι μια ζωντανή τέχνη που επηρεάζεται από τις συνθήκες της εποχής της.
Η διδασκαλία της διεύθυνσης ορχήστρας αποτελεί για τον ίδιο κορυφαία προτεραιότητα. Μέσα από διεθνή σεμινάρια, επιδιώκει να αναδείξει την προσωπικότητα κάθε νέου μαέστρου, βοηθώντας τους να διευρύνουν τους ορίζοντές τους πέρα από τις τυπικές ακαδημαϊκές γνώσεις.
Για την ενίσχυση της μουσικής παιδείας, προτείνει το άνοιγμα των προβών στους σπουδαστές και την ενεργή συμμετοχή των νέων σε χορωδίες και ορχήστρες. Σχετικά με το ταλέντο, δηλώνει πως είναι καθοριστικός παράγοντας για την ενασχόληση με την τέχνη, αν και παρατηρεί με προβληματισμό την παρουσία λιγότερο ικανών ατόμων σε καίριες θέσεις του συστήματος.
Στην ψηφιακή εποχή, η ζωντανή μουσική παραμένει αναντικατάστατη, καθώς η συγκίνηση που προκύπτει από τη συνέργεια δημιουργού, ερμηνευτών και ακροατών δεν μπορεί να προσομοιωθεί από την τεχνητή νοημοσύνη. Οι πρώτες του μουσικές αναμνήσεις, από το βιολί του παππού του στη Νάξο μέχρι τα «Κατά Ματθαίον Πάθη» του Μπαχ, καθόρισαν την πορεία του.
Κλείνοντας, ο Μιχάλης Οικονόμου εκφράζει την ευχή για την ενίσχυση της Ορχήστρας της ΕΡΤ με επιπλέον προσωπικό, ενώ εύχεται στους συναδέλφους του υγεία και πολλές ακόμη δημιουργικές στιγμές επικοινωνίας με το κοινό.
