Συνεχίζεται η πολιτική διαρροών από το ΥπΑΑΤ με το πλαίσιο της τροποποίησης της ΚΑΠ και οι αγρότες για ακόμη μια φορά περιμένουν να δουν επιδόματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους.
Συνεχίζεται η πολιτική διαρροών από το ΥπΑΑΤ με το πλαίσιο της τροποποίησης της ΚΑΠ και οι αγρότες για ακόμη μια φορά περιμένουν να δουν επιδόματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους.
Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα έρθει η απογοήτευση για όσους περιμένουν τα χρήματα από την ΕΕ. Λεφτόδεντρα η ΚΑΠ δεν έχει. Οι ενισχύσεις δίνονται με όρους επιλεξιμότητας και βέβαια όχι για να αποχωρήσει ο παραγωγός από το επάγγελμα.
Για παράδειγμα η εφάπαξ ενίσχυσης 50.000 ευρώ για την επιχειρηματική ανάπτυξη των μικρών αγροτικών εκμεταλλεύσεων που αναφέρει το έγγραφο της DG AGRI, το οποίο διέρρευσε σχετικά με την αναθεώρηση της τρέχουσας ΚΑΠ (2023-2027) θα δοθεί μια φορά και με όρους να γίνουν οι μικρές εκμεταλλεύσεις μεσαίες ή μεγάλες αλλά παράλληλα θα «χάσουν» τα οφέλη από τις απαλλαγές που έχουν σήμερα με το καθεστώς των μικρών καλλιεργητών (π.χ. έλλειψη ελέγχων κ.α.).
Από την άλλη έχουμε αλλαγές στον τρόπο κατανομής των αγροτικών ενισχύσεων των αγροτών και στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά στα συμβόλαια που υπογράφουν παραγωγοί με την μεταποίηση και εμπορία.
Οι νέοι αγρότες αποκτούν πρόσβαση σε επενδυτικές δαπάνες συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα μέσω του ΠΑΑ, μια πρόβλεψη που επιβραβεύει την είσοδο στον πρωτογενή τομέα με όρους επαγγελματισμού και βιωσιμότητας.
Την ίδια στιγμή, η βιολογική γεωργία ενισχύεται με πρόσθετες εξαιρέσεις από πράσινες δεσμεύσεις, αναγνωρίζοντας τον ρόλο της στην οικολογική μετάβαση, ενώ επανακαθορίζονται και οι βάσεις των πληρωμών στα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα. Πλέον θα επιτρέπονται αποζημιώσεις ανά Μονάδα Ζωικού Κεφαλαίου ή ανά κυψέλη, διορθώνοντας τα προβλήματα με την εξάρτηση από την έκταση και τα βοσκοτόπια.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η πρόβλεψη για δημιουργία ειδικού μέτρου αποζημιώσεων σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Τα κράτη μέλη αποκτούν τη δυνατότητα να ενεργοποιήσουν κονδύλια έως και 2% του προϋπολογισμού της ΚΑΠ (για την Ελλάδα 270 εκατομμύρια ευρώ), με στοχευμένη όμως στήριξη προς συγκεκριμένες καλλιέργειες, περιοχές ή ομάδες παραγωγών, όπως οι νεοεισερχόμενοι.
Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την τροποποίηση ορισμένων από τους κανόνες σχετικά με την Κοινή Οργάνωση των Αγορών γεωργικών προϊόντων (ΚΟΑ), ώστε να ενισχυθεί η θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις ενισχύουν τις υφιστάμενες διατάξεις σχετικά με τις συμβάσεις που αφορούν αγρότες, ενισχύουν τη διαπραγματευτική ισχύ των οργανώσεων παραγωγών, απλοποιούν την αναγνώρισή τους και θεσπίζουν ένα πλαίσιο κινήτρων για εθελοντικά συστήματα και πρωτοβουλίες κοινωνικής βιωσιμότητας.
Επίσης προτείνει στήριξη στον τομέα των οπωροκηπευτικών (Άρθρο 52) με αυξημένη συγχρηματοδότηση για επιχειρησιακά προγράμματα. Η οικονομική στήριξη της ΕΕ σε επιχειρησιακά προγράμματα που υλοποιούνται από ΟΠ στον τομέα των οπωροκηπευτικών θα αυξηθεί από 50% σε 60% στα κράτη μέλη, στα οποία ο βαθμός οργάνωσης των παραγωγών είναι κάτω από 10% για τρία συνεχόμενα έτη. Αυτό είναι θετικό μέτρο για την Ελλάδα.
Στους νέους αγρότες που εντάσσονται σε αναγνωρισμένη ΟΠ και πραγματοποιούν επενδύσεις στις εγκαταστάσεις τους θα παρέχεται ειδικό κίνητρο. Η χρηματοδότηση της ΕΕ για τέτοιες επενδύσεις θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 10%.
Σε περίπτωση δυσμενών καιρικών φαινομένων, φυσικών καταστροφών, φυτικών ασθενειών ή προσβολών από παράσιτα, η οικονομική στήριξη της ΕΕ προς τις ΟΠ και τις ΕΟΠ θα μπορούσε να αυξηθεί από 50% σε 70%.
Οι Ευρωβουλευτές από την πλευρά τους προτείνουν βελτιώσεις στην πρόταση της Επιτροπής.
Ζητούν μεταξύ άλλων στις συμβάσεις των παραγωγών να υπάρχουν οι όροι για «δίκαιες» και αναφέρουν σαν «ισότιμα» τα δύο μέρη που υπογράφουν την σύμβαση.
Υποστηρίζουν την πρόταση της Επιτροπής στη σύναψη συμβάσεων – ιδίως στον τομέα του γάλακτος – αλλά προτείνουν την επέκταση της αρχής της σύναψης συμβολαίων και σε άλλους γεωργικούς τομείς, με τη δυνατότητα όμως τα κράτη μέλη να ζητήσουν παρεκκλίσεις (δεν είναι υποχρεωτικές).
Αναγνωρίζουν ότι σε ορισμένους τομείς είναι απαραίτητο να υπάρχει η δυνατότητα σύστασης ΟΠ, ανάλογα με τον τελικό προορισμό του προϊόντος, για να διασφαλιστεί η ενίσχυση των τομέων όσον αφορά τους πρώτους αγοραστές. Ωστόσο, διαφωνούν στην πρόταση της Επιτροπής για ενίσχυση ΟΠ για βιολογική παραγωγή, προειδοποιώντας ότι αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει περιττό ανταγωνισμό μεταξύ των παραγωγών.
Θυμίζουμε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση για την τροποποίηση ορισμένων από τους κανόνες της ΚΑΠ, σχετικά με την κοινή οργάνωση των αγορών γεωργικών προϊόντων (ΚΟΑ), ώστε να ενισχυθεί η θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.
Την 1η Απριλίου 2025, δημοσιεύθηκε το σχέδιο έκθεσης της Επιτροπής. Αναγνωρίζοντας ότι η πρόταση εισάγει μηχανισμούς που θα θέσουν τους παραγωγούς σε ισχυρότερη θέση, προτείνει ορισμένες βελτιώσεις. Η πρόταση στοχεύει στην τροποποίηση των τριών κανονισμών που διέπουν την κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ):
- Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων (κανονισμός ΚΟΑ), όπου εισάγονται οι περισσότερες αλλαγές·
- Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που θα καταρτιστούν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (κανονισμός για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ) και
- Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2116 για τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (οριζόντιος κανονισμός).
Το γενικό πλαίσιο της ΚΑΠ δεν αναθεωρείται. Η πρόταση εισάγει ορισμένες στοχευμένες τροποποιήσεις, που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την ενίσχυση της θέσης των αγροτών.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο φάκελος εξετάζεται από την Επιτροπή Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (AGRI), με εισηγήτρια την Céline Imart (ΕΛΚ, Γαλλία).
Διαβάστε το επίσημο κείμενο της ΕΕ για τις προτάσεις τις Επιτροπής και τις θέσεις του Ευρωκοινοβουλίου στα αγγλικά
Για περισσότερες ειδήσεις, ακολουθήστε μας εδώ!
Για συνεχή ενημέρωση, πατήστε εδώ
