Για το τελευταίο έτος της τρέχουσας ΚΑΠ στην Ελλάδα έχουν προβλεφθεί: 956 εκατ. ευρώ για τη βασική ενίσχυση, 260 εκατ. ευρώ για τα οικολογικά σχήματα και 190 εκατ. ευρώ για την αναδιανεμητική ενίσχυση.
Τα ποσά αυτά, τα οποία είναι αυξημένα κατά 200 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον σημερινό προϋπολογισμό, προβλέπεται να αφαιρεθούν το 2027 από τον Β’ Πυλώνα (δηλαδή τα Προγράμματα), χωρίς η χώρα μας να έχει περιθώριο διαφορετικής επιλογής λόγω των ευρωπαϊκών κανόνων. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον δεν υπάρξει κάποια αλλαγή από την Κομισιόν, την επόμενη χρονιά τα χρήματα αυτά θα κατευθυνθούν σε μια μικρή αύξηση των αγροτικών επιδοτήσεων. Πιθανότερο είναι να αξιοποιηθούν κυρίως στα οικολογικά σχήματα —ενδεχομένως και ολόκληρο το επιπλέον ποσό των 200 εκατ. ευρώ— και όχι στη βασική ενίσχυση, όπου οι αρμόδιες αρχές φαίνεται να αποφεύγουν την αύξησή της χωρίς σαφή λόγο.
Παράλληλα, ενδέχεται να προκύψουν δυσκολίες στις πληρωμές του ΠΑΑ, αφού ουσιαστικά τα κονδύλια θα αφαιρεθούν από εκεί. Όσον αφορά τη δυνατότητα μεταφοράς πόρων μεταξύ των δύο Πυλώνων, ώστε να αποφευχθεί δημοσιονομικό κενό το 2027 είτε στα προγράμματα είτε στις άμεσες ενισχύσεις, τα κράτη-μέλη ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τροποποιήσει τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115.
Συγκεκριμένα, στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας συζητήθηκε το θέμα των ανώτατων ορίων χρηματοδότησης για τις άμεσες ενισχύσεις του έτους 2027, έπειτα από πρωτοβουλία της Πολωνίας, με τη στήριξη αρκετών χωρών όπως η Κροατία, η Τσεχία, η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πορτογαλία και η Ρουμανία.
Τα κράτη αυτά επισημαίνουν ότι την περίοδο 2023–2027 περισσότερα από δώδεκα κράτη-μέλη αξιοποίησαν τη δυνατότητα μεταφοράς κονδυλίων μεταξύ των δύο πυλώνων της ΚΑΠ, με αποτέλεσμα να τροποποιηθούν τα ανώτατα όρια τόσο για τις άμεσες ενισχύσεις όσο και για την αγροτική ανάπτυξη. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές αφορούσαν τα έτη 2023–2026 και δεν καλύπτουν το 2027, ενώ ούτε η ισχύουσα νομοθεσία ούτε οι προτάσεις για τη νέα περίοδο προβλέπουν αντίστοιχη ευελιξία.
Για τον λόγο αυτό, θεωρούν αναγκαία την τροποποίηση του κανονισμού, ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν ομαλά τις στρατηγικές τους. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να προκύψουν απότομες αυξομειώσεις στα ποσά των άμεσων ενισχύσεων το 2027, ανάλογα με τις επιλογές κάθε χώρας. Έτσι, καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει άμεσα σε νομοθετικές παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν την αναπροσαρμογή των κονδυλίων για το συγκεκριμένο έτος, ακόμη κι αν αυτό απαιτεί τροποποιήσεις στα Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ.
