Η κύρωση το Τουρκολιβυκ Μνημόνιο από το Κοινοβούλιο της Βεγγάζης επανέφερε στο προσκήνιο την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας κινητοποίηση της Αθήνας και αντιδράσεις από σημαντικούς περιφερειακούς παίκτες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ελληνική διπλωματία επιδιώκει να αποτρέψει κινήσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέα τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενισχύοντας παράλληλα τη διεθνή αμφισβήτηση της νομιμότητας του Μνημονίου.
Η κοινή δήλωση των 27 της ΕΕ
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κοινή δήλωση των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εκδόθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σε αυτήν επαναλαμβάνεται ότι το Μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Η ΕΕ υποστηρίζει ότι δεν παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, η Αθήνα ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τους κινδύνους που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, συνεπάγεται η κύρωση του Μνημονίου για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή.
Η στάση της Αιγύπτου
Ξεχωριστή βαρύτητα έχει η αντίδραση του Καΐρου, καθώς η Αίγυπτος έχει απορρίψει το Μνημόνιο από το 2020. Η αιγυπτιακή πλευρά επανέλαβε ότι η συμφωνία προσβάλλει τα κυριαρχικά δικαιώματά της στην υφαλοκρηπίδα και στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).
Η στάση αυτή θεωρείται σημαντική για την Αθήνα, καθώς η Αίγυπτος διατηρεί ισχυρό περιφερειακό ρόλο και επιδιώκει να προστατεύσει τα δικά της συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι σχέσεις με τη Λιβύη και το καλώδιο
Η ελληνική κυβέρνηση καλείται πλέον να διαχειριστεί τις σχέσεις της με τις δύο πλευρές της Λιβύης, χωρίς να διακοπούν οι δίαυλοι επικοινωνίας, ιδίως σε ζητήματα όπως το μεταναστευτικό.
Την ίδια ώρα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν η ένταση θα επηρεάσει τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου. Οι συνομιλίες Αθήνας και Άγκυρας για τη διαδικασία ενημέρωσης σχετικά με τις έρευνες δεν εξαλείφουν τις ανησυχίες για πιθανές νέες τουρκικές αντιδράσεις.
Παράλληλα, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για έρευνες του πλοίου Kobi Ruegg σχετικά με το καλώδιο μεταφοράς δεδομένων Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας την αντίδραση των ελληνικών Αρχών.
Η Αθήνα επιδιώκει να αξιοποιήσει τη διπλωματική στήριξη της ΕΕ και των περιφερειακών εταίρων, ώστε να αποτρέψει νέες εντάσεις και αμφισβητήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
