Αύριο, Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου, η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιό της για την προστασία των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με κύρια έμφαση στην ενίσχυση του γονικού ελέγχου.
Με αφορμή αυτή την πρωτοβουλία, το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομίλησε με τη Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ, για τη χρήση του διαδικτύου από τους εφήβους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η υπερβολική χρήση των κοινωνικών μέσων ενδέχεται να οδηγήσει σε εθισμό, ενώ είναι απαραίτητη η λήψη μέτρων από την Πολιτεία και τις οικογένειες.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Παιδικής και Εφηβικής Ψυχιατρικής (AACAP), στις ΗΠΑ, περισσότερο από το 90% των εφήβων έχουν χρησιμοποιήσει κοινωνικά δίκτυα, με το 75% να διατηρεί τουλάχιστον έναν ενεργό λογαριασμό και οι μισοί να κάνουν καθημερινή χρήση. Παράλληλα, η καθημερινή τους ενασχόληση με το διαδίκτυο μπορεί να φτάνει έως και 9 ώρες, περιλαμβάνοντας και δραστηριότητες που σχετίζονται με τα μαθήματά τους.
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι μεγάλο ποσοστό των εφήβων δυσκολεύεται να απομακρυνθεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή νιώθει άγχος όταν αποσυνδέεται. Τα στοιχεία από τον ΠΟΥ στην Ευρώπη δείχνουν αύξηση της προβληματικής χρήσης από 7% το 2018 σε 11% το 2022, ενώ το 12% των εφήβων αντιμετωπίζει κίνδυνο εξάρτησης από διαδικτυακά παιχνίδια.
Ανησυχητικά δεδομένα αναφέρουν ότι ένας στους τρεις εφήβους βρίσκεται σε καθημερινή διαδικτυακή επαφή με φίλους ή συμμετέχει συστηματικά σε διαδικτυακά παιχνίδια. Τα κορίτσια είναι πιο πιθανό να προσπαθούν να ελέγξουν τη χρήση των κοινωνικών δικτύων, ενώ τα αγόρια παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά ενασχόλησης με παιχνίδια.
Η κ. Ψαλτοπούλου τονίζει την ανάγκη για υπεύθυνη χρήση του διαδικτύου, σημειώνοντας ότι η υπερβολική ενασχόληση μπορεί να καταλήξει σε εθισμό. Παράλληλα, επισημαίνει τους κινδύνους, όπως η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η υπερβολική προβολή και οι αρνητικές επιπτώσεις στην εκπαίδευση, τον ύπνο και τη σωματική δραστηριότητα.
Προτάσεις για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου:
- Θέσπιση στόχων για περιορισμό της χρήσης.
- Χρήση εργαλείων παρακολούθησης και περιορισμού χρόνου.
- Απενεργοποίηση περιττών ειδοποιήσεων και προστασία προσωπικών δεδομένων.
- Συμφωνία γονέων και παιδιών για υπεύθυνη χρήση.
- Αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας όταν η εξάρτηση επηρεάζει σοβαρά τη ζωή του εφήβου.
Η ΠΟΥ προτείνει την ενίσχυση της ψηφιακής εκπαίδευσης στα σχολεία, την ευαισθητοποίηση γονέων και επαγγελματιών υγείας, καθώς και την επιβολή λογοδοσίας στις πλατφόρμες για την προστασία των νέων. Επιπλέον, η ψηφιακή αποτοξίνωση και η ανάπτυξη εναλλακτικών δραστηριοτήτων μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας.
