Σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά
Στρεβλώσεις στην αγορά προκαλεί το πρόγραμμα «Σπίτι μου» ΙΙ που έθεσε σε εφαρμογή η κυβέρνηση με στόχο να ανακουφίσει τα νέα ζευγάρια από την αναζήτηση κατοικίας, εξαιτίας των υπέρογκων ενοικίων. O λόγος; Παλιά ακίνητα που κάποιος θα τα αγόραζε χωρίς το πρόγραμμα σε μια τιμή ανάλογη της παλαιότητά τους, πλέον πωλούνται με αυξημένη την αρχική τους τιμή κατά 25%. Έτσι, η τιμή του ακινήτου ανεβαίνει υπέρογκα και οι ιδιοκτήτες των σπιτιών πληρώνουν πολύ μεγαλύτερο ποσό από όσο θα πλήρωναν εάν δεν είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα. Η εικόνα που επικρατεί στην κτηματαγορά της Πάτρας εγείρει πολλά ερωτηματικά.
Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Όπως τονίζει ο Παναγιώτης Χελάς, κατασκευαστής, αναφέρει: «Το πρόγραμμα έχει το πλεονέκτημα ότι επιδοτεί ένα μέρος του επιτοκίου. Την ίδια ώρα όμως, βάζει ως προδιαγραφή τα σπίτια να είναι παλιά. Έτσι όλοι οι ιδιοκτήτες παλιών και ιδιαίτερα παλιών σπιτιών, αφού υπάρχει αγοραστικό κοινό, γιατί πλέον αυτά τα σπίτια ζητούνται, ανεβάζουν τις τιμές. Οι τιμές των παλιών ακινήτων έχουν ανέβει κατά 25% χωρίς μάλιστα να αντιπροσωπεύουν οι τιμές αυτές την πραγματική αξία τους. Τι συμβαίνει όμως παράλληλα; Ο αγοραστής δεν αντιλαμβάνεται ότι ναι μεν επιδοτείται το επιτόκιο αλλά θα έχει πληρώσει 25% παραπάνω χρήματα ενώ εάν το είχε πάρει υπό άλλες συνθήκες θα είχε πληρώσει 25% λιγότερο».
Η επιδότηση του επιτοκίου κατά μέσο όρο καλύπτει το 4 με 5% της αξίας όμως στις συγκεκριμένες περιπτώσεις οι νέοι ιδιοκτήτες καλούνται να πληρώσουν πολύ παραπάνω χρήματα της αξίας.
Ένα εξίσου σοβαρό ζήτημα που έχει ανακύψει είναι ότι δεν είναι μόνο τα παλιά σπίτια στην αγορά αλλά και οι ίδιες οι τράπεζες οι οποίες έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους πάρα πολλά παλιά ακίνητα τα οποία δεν πωλήθηκαν κατά το παρελθόν σε πλειστηριασμούς. Ειδικότερα οι τράπεζες που έχουν πάρει από κατασχέσεις πάρα πολλά ακίνητα ξεκινούν και να τα πωλούν σε ιδιώτες μέσω επιδοτήσεως επιτοκίου. Αυξάνεται έτσι η αξία του ακινήτου πολύ παραπάνω από όσο είχε αγοραστεί στον πλειστηριασμό.
«Αυτό είναι μια λάθος διαδικασία που οδηγεί σε στρεβλώσεις στην αγορά» σημειώνει ο κ. Χελάς και σημειώνει ότι «έχουν συγκεντρωθεί σε πολλές λίστες τραπεζών ακίνητα που πωλούνται από τις ίδιες στους πελάτες τους». Οι τιμές όμως που πωλούνται τα ακίνητα δεν είναι χαμηλές. Εφόσον η αγορά οδηγείται σε άνοδο τιμών και τα συγκεκριμένα ακίνητα πωλούνται σε αυξημένες τιμές.
«Ουσιαστικά φτιάχτηκε ένα πρόγραμμα για να εξυπηρετήσει τον κόσμο με την επιδότηση του επιτοκίου όμως τα χρήματα επιστρέφουν στις τράπεζες» εξηγεί ο κ. Χελάς μιας και ρευστοποιούνται από τις τράπεζες ακίνητα που υπό άλλες συνθήκες δεν θα πωλούνταν.
«Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» δεν πρέπει να εφαρμοστεί και πάλι. Διότι βάζοντας τα παλιά ακίνητα στο προσκήνιο παγώνει την οικονομική δραστηριότητα των νέων οικοδομών. Όταν κάποιος κυνηγήσει ένα παλιό σπίτι ουσιαστικά ουσιαστικά οδηγεί την αγορά σε άλλες επιλογές και το αγοραστικό ενδιαφέρον παγώνει για καινούργια σπίτια. Παράλληλα όμως παγώνει και η αγορά» αναφέρει ο κ. Χελάς.
Η Κυριακή Αθανσιάδη, Πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων Αχαΐας, αναφέρει από την πλευρά της ότι: « Είναι ένα πρόγραμμα που το βλέπομε θετικά΄, διότι κάθε προσπάθεια που κινείται στην κατεύθυνση εξεύρεσης στέγης αντιμετωπίζεται από όλους μας θετικά. Απο εκεί και πέρα το γεγονός ότι δεν υπάρχει απόθεμα από παλιά σπίτια για να ενταχθούν στο πρόγραμμα, είναι μια αλήθεια. Και αυτό γιατί με το πρώτο πρόγραμμα έφυγαν αρκετά σπίτια, τώρα ολοένα και δυσκολεύουν τα σπίτια αυτής της κατηγορίας. Ενδεχομένως μια λύση θα ήταν η επέκταση της παλαιότητας ώστε και οι ιδιοκτήτες των ακινήτων να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις προδιαγραφές».
Το πρώτο πρόγραμμα «Σπίτι μου» είχε μεγάλη ζήτηση και ένας μεγάλος αριθμός ενδιαφερομένων πήγε στις τράπεζες, έλαβε δάνειο και προχώρησε στην υλοποίησή του. Ωστόσο, πλέον τα διαθέσιμα ακίνητα είναι περιορισμένα και γι’ αυτό δεν υπάρχει μεγάλη κινητικότητα.
Πάντως με τα μέχρι στιγμής δεδομένα εκείνο που διαπιστώνεται είναι ότι με την υπάρχουσα οικονομική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί η πλειονότητα δεν έχει την δυνατότητα πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό και απόκτησης ενός σπιτιού.
«Χρειάζονται πιο καλές και ευέλικτες επιδοτήσεις. Θα πρέπει να επιδοτούνται οι ενδιαφερόμενοι με ένα μεγάλο ποσό. Πρέπει να ευνοηθούν οι νέοι άνθρωποι που δεν έχουν το οικονομικό υπόβαθρο», καταλήγει η κ. Αθανασιάδη.
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ιδιώτες ηλικίας 25-50 ετών που τους δίνεται η δυνατότητα να αποκτήσουν πρόσβαση σε χαμηλότοκη χρηματοδότηση για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Η αγορά ακινήτου θα συγχρηματοδοτείται κατά 50% άτοκα και κατά 50% από τις συνεργαζόμενες τράπεζες έντοκα.
Παράλληλα, προβλέπεται επιδότηση επιτοκίου κατά 50% επί του επιτοκίου της τράπεζας, αν ο ενδιαφερόμενος είναι κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης, τρίτεκνος ή πολύτεκνος. Η επιδότηση επιτοκίου θα καλύπτεται καθ’ όλη τη διάρκεια του δανείου Όσοι τελικοί αποδέκτες είναι τρίτεκνοι ή πολύτεκνοι μετά τη σύναψη του δανείου, η επιδότηση επιτοκίου ξεκινά μετά την υποβολή στην τράπεζα των απαιτούμενων δικαιολογητικών και αφορά στην υπολειπόμενη διάρκεια αποπληρωμής του δανείου ΤΑΑ.
Κατ’ εξαίρεση επιδότηση επιτοκίου δικαιούνται και όσοι κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης έχουν δύο παιδιά και αποκτούν την πρώτη κατοικία τους στους Δήμους Ορεστιάδας ή Σουφλίου ή Διδυμοτείχου, της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου.
Παράλληλα από τους πόρους του Ταμείου καλύπτεται 100% το κόστος διαχείρισης των δανειακών φακέλων που χρεώνεται από τα συνεργαζόμενα πιστωτικά ιδρύματα στους δανειολήπτες.