Σημαντική υποχώρηση της τάξεως του 7,6% σημείωσε τον Οκτώβριο ο δείκτης των αγροτικών προϊόντων, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Τράπεζα Πειραιώς στο μηνιαίο δελτίο της. Την ίδια στιγμή, ο γενικός δείκτης εμπορευμάτων ακολούθησε αντίθετη πορεία, καταγράφοντας άνοδο 2,7%. Οι πιέσεις στις τιμές των αγροτικών ειδών αποδίδονται κυρίως στην επάρκεια της προσφοράς, στις ικανοποιητικές αποδόσεις των σοδειών, αλλά και στην ενίσχυση του αμερικανικού νομίσματος.
Παράγοντες μεταβλητότητας και διεθνείς αγορές
Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από έντονη μεταβλητότητα, επηρεασμένο από την αναζωπύρωση των πληθωριστικών προσδοκιών, τις δημοσιονομικές προκλήσεις εντός της Ευρωζώνης και τον προβληματισμό γύρω από τη χρηματοδότηση της τεχνητής νοημοσύνης. Αν και ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ λειτούργησε αρχικά ως μοχλός πίεσης για πιο αυστηρή νομισματική πολιτική από τη Fed, η στροφή των επενδυτών προς ασφαλή καταφύγια οδήγησε σε υποχώρηση των αποδόσεων στα ομόλογα. Παράλληλα, οι πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία ενίσχυσαν το δολάριο έναντι του ευρώ, γεγονός που πίεσε τα πολύτιμα μέταλλα. Στον τομέα της ενέργειας, οι γεωπολιτικές εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν και οι δυσλειτουργίες στα Στενά του Ορμούζ διατήρησαν τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, παρά τις παρεμβάσεις των G7.
Διαφοροποιήσεις στα αγροτικά προϊόντα
Η αγορά των αγροτικών προϊόντων παρουσίασε μια μεικτή εικόνα, με τις τιμές να διαμορφώνονται ως εξής:
- Πτωτική πορεία κατέγραψαν το σιτάρι, το καλαμπόκι, η σόγια και ο χυμός πορτοκαλιού.
- Ανοδική τάση παρουσίασαν η ζάχαρη, το ρύζι, το βαμβάκι και τα βοοειδή.
Η επάρκεια των αποθεμάτων στα σιτηρά λειτούργησε ανασταλτικά στις ανησυχίες για ελλείψεις, ωστόσο η αγορά παραμένει εκτεθειμένη σε κλιματικούς κινδύνους, ιδιαίτερα όσον αφορά τα «μαλακά» εμπορεύματα. Οι αναλυτές της Τράπεζας Πειραιώς τονίζουν ότι οι συνθήκες παραγωγής και η πορεία της συγκομιδής θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις των τιμών.
Κλιματικοί κίνδυνοι και προοπτικές
Μεγάλη ανησυχία προκαλεί η εξέλιξη του φαινομένου El Niño, καθώς σύμφωνα με το NOAA, υπάρχει πιθανότητα άνω του 83% το φαινόμενο να εξελιχθεί σε ισχυρό ή και πολύ ισχυρό έως το πρώτο τρίμηνο του 2027. Το αυξημένο κόστος ενέργειας, που επιβαρύνει τα έξοδα παραγωγής και μεταφοράς, διατηρεί τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων. Ειδικότερα:
- Στο σιτάρι και το καλαμπόκι, οι εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα και η χαμηλή παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργούν ως παράγοντες στήριξης, παρά την επάρκεια προσφοράς.
- Στη σόγια, η ζήτηση για βιοκαύσιμα και η μειωμένη παραγωγή φοινικέλαιου αναμένεται να στηρίξουν τις τιμές.
- Στη ζάχαρη, οι καιρικές συνθήκες σε Βραζιλία και Ινδία αποτελούν κρίσιμο παράγοντα, ενώ στο ρύζι η αβεβαιότητα για τις βροχοπτώσεις στην Ασία περιορίζει την πτώση των τιμών.
- Στο βαμβάκι, το έλλειμμα παραγωγής έναντι της κατανάλωσης δημιουργεί ανοδικό ρίσκο, ενώ στα βοοειδή η περιορισμένη προσφορά αντισταθμίζεται εν μέρει από τη συγκρατημένη ζήτηση από την Ασία.
Συμπερασματικά, παρά την πρόσφατη πτώση του δείκτη αγροτικών προϊόντων, το ισοζύγιο κινδύνων παραμένει ανοδικό λόγω των εξόδων παραγωγής και της κλιματικής αστάθειας, γεγονός που υποδεικνύει ότι η μεταβλητότητα θα συνεχίσει να χαρακτηρίζει τις αγορές το προσεχές διάστημα.
